Chưa đầy 2 tháng nữa, Việt Nam sẽ phá dỡ hoàn toàn 6 tòa chung cư gần 50 năm từng được ví là 'xóm nhà giàu'

UBND tỉnh Nghệ An đặt mục tiêu hoàn thành phá dỡ 6 tòa chung cư cũ còn lại tại khu chung cư Quang Trung, phường Thành Vinh, trong năm 2026, nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và tạo quỹ đất triển khai dự án cải tạo, xây dựng lại khu vực này.

Theo Báo và Phát thanh, Truyền hình Nghệ An, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 915/KH-UBND ngày 5/10/2026 về quản lý, chỉnh trang nhà chung cư trên địa bàn tỉnh trong năm 2026, trong đó xác định việc phá dỡ toàn bộ các tòa chung cư cũ còn lại tại khu Quang Trung là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Theo thống kê, Nghệ An hiện có 129 nhà chung cư đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, chủ yếu tập trung tại khu vực TP. Vinh cũ. Trong đó, 23 tòa thuộc nhóm chung cư cũ, còn lại 106 tòa không thuộc diện này. Riêng 23 tòa chung cư cũ đều nằm tại khu Quang Trung, được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước.

Sau thời gian dài sử dụng, các công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, xuất hiện tình trạng thấm dột, nứt tường, bong tróc bê tông và rêu mốc.

Đáng lo ngại, hệ thống phòng cháy, chữa cháy tại nhiều tòa nhà chưa được trang bị đầy đủ hoặc đã hư hỏng. Một số hộ dân còn tự ý cơi nới, lắp đặt lồng sắt bên ngoài căn hộ, gây mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt khi xảy ra sự cố cháy nổ.

Đến nay, địa phương đã hoàn thành phá dỡ 17/23 tòa chung cư cũ, tương đương khoảng 74%. Sáu tòa còn lại gồm C2, C3, C4, C5, C6 và D2 đều được xác định ở mức nguy hiểm cấp D, thuộc diện phải phá dỡ để bảo đảm an toàn.

Theo kế hoạch, toàn bộ 6 tòa nhà này phải được phá dỡ trong năm 2026, tạo quỹ đất phục vụ dự án cải tạo, xây dựng lại khu chung cư Quang Trung với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và cảnh quan đồng bộ theo quy hoạch.

Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn còn một số vướng mắc. Tính đến ngày 29/10, có 7 hộ dân chưa hoàn thành bàn giao căn hộ do còn kiến nghị liên quan đến quyền lợi tái định cư.

Các hộ dân cho biết không phản đối chủ trương cải tạo, xây dựng lại khu chung cư, song mong muốn những vấn đề về diện tích căn hộ mới, quy trình đăng ký và các quyền lợi liên quan được giải quyết rõ ràng, thỏa đáng trước khi di dời.

Đáng chú ý, khu chung cư Quang Trung từng là một trong những công trình nhà ở hiện đại và nổi tiếng bậc nhất miền Trung sau chiến tranh.

Khu tập thể này được xây dựng từ năm 1974 bằng nguồn viện trợ của Chính phủ Đức và bắt đầu đưa vào sử dụng từ năm 1976. Với 22 tòa nhà cao 5 tầng, Quang Trung từng được xem là khu chung cư kiểu mẫu của TP. Vinh cũ, nổi bật về quy hoạch và điều kiện sinh hoạt so với mặt bằng nhà ở thời điểm đó.

Trong thời kỳ bao cấp, nơi đây được ví như “xóm nhà giàu” bởi cư dân chủ yếu là cán bộ lãnh đạo, trí thức, công nhân viên tiêu biểu và các chuyên gia. Việc được phân một căn hộ tại khu Quang Trung khi ấy được xem là niềm tự hào, gắn với điều kiện sống tương đối đầy đủ và hiện đại.

Tuy nhiên, sau gần nửa thế kỷ, khu chung cư từng là biểu tượng của đô thị Vinh đã dần xuống cấp. Nhiều công trình không còn đáp ứng yêu cầu an toàn, trong khi cư dân hiện nay phần lớn là cán bộ hưu trí, công nhân, viên chức và các hộ có thu nhập trung bình, thấp.

Không ít gia đình vẫn phải sinh sống trong những căn hộ cũ kỹ do điều kiện kinh tế hạn chế, chưa đủ khả năng chuyển sang nhà ở thương mại.

Việc phá dỡ các tòa nhà còn lại và triển khai xây dựng lại khu chung cư Quang Trung được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng nhà ở xuống cấp, cải thiện điều kiện sinh hoạt cho người dân, đồng thời góp phần chỉnh trang diện mạo đô thị tại khu vực trung tâm TP. Vinh cũ.

Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ đề ra, việc tháo gỡ những vướng mắc về tái định cư, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các hộ dân còn lại sẽ là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình triển khai.