Nâng ngưỡng miễn thuế TNCN, sức mua bật tăng: Masan, Vinamilk và loạt doanh nghiệp tiêu dùng bước vào 'mùa gặt' năm 2026

Ngành tiêu dùng Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới khi bước sang năm 2026 với triển vọng phục hồi tích cực.

Theo phân tích từ báo cáo của Chứng khoán KBSV, mặc dù kết quả kinh doanh trong 9 tháng đầu năm 2025 có sự phân hóa mạnh mẽ giữa các nhóm ngành, nhưng những thay đổi mang tính bước ngoặt về chính sách thuế và chiến lược tái cơ cấu của doanh nghiệp đang tạo ra nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng dài hạn.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến số, sức mua nội địa dự kiến sẽ trở thành bệ đỡ chính giúp các doanh nghiệp tiêu dùng hàng đầu duy trì vị thế và cải thiện biên lợi nhuận.

Nhìn lại năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng ghi nhận mức tăng trưởng vừa phải đạt 7,15% sau khi loại trừ lạm phát, cho thấy sự thận trọng nhất định trong tâm lý chi tiêu của người dân.

Điểm sáng lớn nhất trong bức tranh chung đến từ ngành du lịch, với dịch vụ lưu trú, ăn uống và lữ hành tăng trưởng lần lượt 14% và 20% trong 11 tháng đầu năm, đóng góp đáng kể vào việc duy trì sức cầu toàn thị trường.

Tuy nhiên, ngành thực phẩm tiêu dùng lại đối mặt với những thử thách không nhỏ, đặc biệt là tác động từ chính sách thắt chặt quy định thuế khoán đối với các hộ kinh doanh cá thể.

Quy định mới yêu cầu các tiểu thương kết nối tài khoản ngân hàng để minh bạch hóa doanh thu đã khiến chi phí thuế ước tính tăng gấp 4 lần, trực tiếp làm sụt giảm nhu cầu nhập hàng tại các kênh phân phối sỉ truyền thống vốn chiếm tới 70-90% doanh thu của các doanh nghiệp lớn.

Trước áp lực từ kênh truyền thống, các đại diện lớn như Masan (MSN) và Vinamilk (VNM) đã thực hiện những cuộc cải tổ về phương thức bán hàng. Cả hai doanh nghiệp đều đang tích cực ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào nền tảng phân phối để theo dõi tình hình bán lẻ, tự động hóa quy trình đặt hàng và dự báo nhu cầu người dùng theo thời gian thực.

Mặc dù hoạt động tái cấu trúc này đã gây ra sự sụt giảm doanh thu ngắn hạn trong năm 2025, nhưng đây là bước đi cần thiết để giảm lệ thuộc vào các kênh trung gian và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

KBSV kỳ vọng sự mở rộng của chuỗi Winmart với tốc độ tăng trưởng cửa hàng đạt 16% và mục tiêu 700 cửa hàng bán lẻ riêng của VNM sẽ là động lực giúp hai doanh nghiệp này bứt phá trong năm 2026.

Bước sang năm 2026, cú hích lớn khác cho sức mua tiêu dùng nội địa sẽ đến từ việc nâng ngưỡng miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Việc tăng mức miễn thuế từ 11 triệu lên 15 triệu đồng và tăng mức giảm trừ người phụ thuộc lên 6.2 triệu đồng dự kiến giúp tăng ngưỡng miễn thuế tăng khoảng 40% so với trước đây, đem lại thu nhập khả dụng và sức mua cải thiện đáng kể.

KBSV dự báo lợi nhuận sau thuế của VNM và Masan Consumer (MCH) sẽ tăng trưởng ổn định ở mức gần 10% trong năm 2026, đi kèm với dòng tiền hoạt động mạnh mẽ.

Ở một khía cạnh khác, ngành chăn nuôi heo đang tận hưởng "thời cơ vàng" nhờ chu kỳ giá bán thuận lợi và ưu thế về quy mô công nghiệp.

Trong năm 2025, dịch tả lợn Châu Phi và các trận bão lũ đã khiến nguồn cung sụt giảm nghiêm trọng với hơn 1.2 triệu con heo bị tiêu hủy, đẩy giá heo hơi neo cao trong thời gian dài.

Các doanh nghiệp lớn như Dabaco (DBC), Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Masan MeatLife (MML) đã ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng vượt bậc nhờ duy trì được nguồn cung ổn định và chi phí thức ăn chăn nuôi thấp.

KBSV nhận định xu hướng thị phần đang tập trung dần về các doanh nghiệp có quy trình khép kín và an toàn sinh học cao, trong khi các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ ngày càng thu hẹp do thiếu vốn tái đàn. Đáng chú ý, chiến lược "heo cao tầng" và mục tiêu đạt 10 triệu heo thịt vào năm 2030 của BAF, cùng sự dịch chuyển thói quen mua sắm sang kênh hiện đại, sẽ là chìa khóa thúc đẩy sản lượng tiêu thụ thịt thương hiệu trong năm tới.

Đối với lĩnh vực thủy sản xuất khẩu, bức tranh có phần phức tạp hơn khi các doanh nghiệp phải đối diện với rào cản thương mại và sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia như Ấn Độ hay Ecuador.

Báo cáo của KBSV trích dẫn, mặc dù sản lượng xuất khẩu tôm của Sao Ta (FMC) tăng 18% nhờ nhu cầu nhập hàng trước thuế quan tại Mỹ, nhưng lợi nhuận lại bị bào mòn bởi chi phí bán hàng tăng vọt và các khoản dự phòng thuế đối ứng.

Tuy nhiên, KBSV đánh giá triển vọng năm 2026 của FMC vẫn rất lạc quan với kỳ vọng thuế chống bán phá giá sẽ quay lại mức 0%. Việc Mỹ áp thuế cao đối với tôm từ Ấn Độ cũng mở ra cơ hội cho tôm Việt Nam gia tăng thị phần tại thị trường khó tính này.

Trong khi đó, Vĩnh Hoàn (VHC) - "nữ hoàng" cá tra - đang chủ động đa dạng hóa danh mục sản phẩm để giảm bớt sự lệ thuộc vào mảng phi lê vốn đã tới giới hạn tăng trưởng.

Doanh nghiệp đang tập trung nguồn lực vào mảng Collagen & Gelatin và các sản phẩm giá trị gia tăng từ gạo với kỳ vọng duy trì mức biên lợi nhuận ròng quanh 20%. Trong bối cảnh sản lượng cá hoang dã trên toàn cầu bị cắt giảm, nhu cầu đối với cá thịt trắng nuôi trồng được dự báo sẽ tiếp tục tăng ổn định tại Mỹ và Châu Âu, tạo dư địa phát triển cho chuỗi giá trị khép kín của Vĩnh Hoàn.

Ngành tiêu dùng Việt Nam năm 2026 được dự báo sẽ là sự kết hợp giữa sức bật từ các chính sách hỗ trợ thu nhập và sự trưởng thành của các mô hình kinh doanh hiện đại. Dù thách thức từ các rào cản thương mại quốc tế và áp lực chuyển đổi kênh phân phối vẫn hiện hữu, nhưng với lợi thế về quy mô, năng lực tài chính và sự nhạy bén trong việc ứng dụng công nghệ, các doanh nghiệp như MSN, VNM, VHC và FMC hoàn toàn có đủ khả năng để dẫn dắt thị trường bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.