Nho Shine Muscat rớt giá 'thảm hại'

Thị trường xuất khẩu trái cây của quốc gia tỷ dân đang bước vào giai đoạn cao điểm với hàng loạt giống nho chủ lực như Shine Muscat, Crimson và nho đỏ tràn ngập các kệ hàng. Trong bức tranh giao thương nhộn nhịp đó, dòng nho xanh ngọc bích Shine Muscat dù chiếm tỷ trọng áp đảo nhưng lại đang gồng mình gánh chịu áp lực khổng lồ. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ việc các địa phương đua nhau mở rộng diện tích canh tác khiến nguồn cung phình to vượt ngoài tầm kiểm soát của thị trường.

Cuộc đua mở rộng diện tích

Sự biến động của sản lượng đã tạo ra những hệ lụy dây chuyền làm đảo lộn hoàn toàn trật tự giá cả truyền thống. Trong giai đoạn đầu mùa, giống nho đỏ truyền thống bất ngờ giữ được mức giá cao ngất ngưởng do diện tích gieo trồng thu hẹp làm sụt giảm sản lượng đầu ra. Nghịch lý xuất hiện khi giá nho đỏ đắt đỏ vô tình đẩy khách hàng quốc tế ngả sang lựa chọn giống Shine Muscat vốn đang có mức giá chào bán cạnh tranh hơn rất nhiều.

Đại diện doanh nghiệp xuất khẩu IsFresh tại Hạ Môn là ông Chen cho biết sự dịch chuyển này đã được dự báo từ trước. Vị chuyên gia này nhận định: "Diễn biến giá và nguồn cung giữa các giống nho đang có sự phân hóa mạnh, tác động trực tiếp đến quyết định chốt đơn của khách hàng quốc tế". Khi nguồn cung Shine Muscat ồ ạt đổ ra thị trường, áp lực cạnh tranh nội bộ trở nên gay gắt đến mức có những thời điểm giá cắt tại vườn của loại nho cao cấp này còn lùi sâu hơn cả giá nho đỏ bình dân.

Mô hình nông nghiệp công nghệ cao

Áp lực dội chợ chưa kịp lắng xuống thì những rủi ro về thời tiết tiếp tục giáng đòn nặng nề lên các vùng chuyên canh trái cây. Khi vụ thu hoạch nho đỏ và Shine Muscat bước vào giai đoạn quyết định, vùng trồng trọng điểm Vân Nam lại hứng chịu những đợt mưa lớn kéo dài. Lượng nước dư thừa làm kết cấu thịt quả kém đi, độ ngọt giảm sút khiến tốc độ tiêu thụ chung trên toàn thị trường đột ngột phanh gấp.

Để thoát khỏi vòng lặp rủi ro do thời tiết, các nhà xuất khẩu đang đặt trọn niềm tin vào nguồn cung chất lượng cao chuẩn bị xuất xưởng từ Tây Xương thuộc tỉnh Tứ Xuyên. Đây là thủ phủ nông nghiệp ứng dụng mô hình canh tác nhà kính quy mô lớn, giúp cách ly hoàn toàn những chùm nho mỏng manh khỏi tác động tàn phá của mưa bão. Nếu lứa trái cây mới từ Tây Xương đạt chuẩn độ ngọt và hình thức, nguồn hàng này đủ sức kéo giá bán trung bình đi lên và cứu vãn lại doanh số xuất khẩu ảm đạm trong những tháng qua.

Phép thử cho chuỗi cung ứng

Bức tranh xuất khẩu giai đoạn cuối năm hứa hẹn sẽ còn nhiều biến động khi giống nho không hạt Crimson từ Vân Nam bước vào chu kỳ cuối vụ, nhường chỗ cho nguồn hàng mới từ Tứ Xuyên kéo dài đến tận tháng 11. Cùng lúc đó, vựa trái cây Tân Cương cũng rục rịch đưa nho đỏ gia nhập cuộc đua thị phần. Đứng trước ma trận nguồn cung đa dạng, các nhà xuất khẩu buộc phải tỉnh táo trong khâu tuyển chọn đầu vào.

Hiện tại, các thị trường nhập khẩu khó tính tại Đông Nam Á như Malaysia, Singapore, Philippines hay Indonesia đều đặt ra rào cản kỹ thuật rất khắt khe. Các chuỗi siêu thị lớn không quan tâm đến tình trạng dư thừa sản lượng mà chỉ chấp nhận những lô hàng duy trì được tính ổn định về kích cỡ và hương vị.

Khủng hoảng thừa của nho Shine Muscat tại Trung Quốc là một lời cảnh tỉnh sâu sắc về hệ lụy của việc phát triển nông nghiệp theo phong trào. Hiện tượng cung vượt cầu không chỉ làm bốc hơi lợi nhuận của nông dân mà còn đặt ra bài toán hóc búa cho những quốc gia đang có xu hướng ồ ạt nhân giống loại cây trồng này. Khi yếu tố độc lạ không còn, cuộc chiến thương mại trên quầy kệ siêu thị sẽ chỉ còn là sân chơi của những nhà sản xuất làm chủ được chất lượng kỹ thuật đồng đều và bảo quản sau thu hoạch.