Nissan nợ ngập đầu, phải trả lãi vay hơn 18.000 tỷ đồng/năm

Nissan phải trả lãi vay hơn 18.000 tỷ đồng/năm

Việc phụ thuộc vào các khoản vay lãi suất cao trong giai đoạn khó khăn trước đây đang quay lại gây áp lực cho Nissan Motor (Nissan). Theo tờ Nikkei Asia, hiện hãng ô tô 92 năm tuổi của Nhật Bản này phải chi tới hơn 110 tỷ yên (hơn 685 triệu USD, tức gần 18.042 tỷ đồng) mỗi năm để trả lãi vay và con số này có nguy cơ tiếp tục tăng trong bối cảnh lãi suất đi lên và rủi ro tín dụng gia tăng.

Ông Koji Endo, chuyên gia phân tích trưởng tại công ty chứng khoán trực tuyến lớn nhất Nhật Bản SBI Securities cho rằng quy mô chi phí lãi vay hằng năm của Nissan “đủ để phát triển 2 mẫu xe mới”.

Tháng 7 năm ngoái, Nissan đã huy động 860 tỷ yên (gần 5,4 tỷ USD, tức gần 141.052 tỷ đồng), gồm 660 tỷ yên trái phiếu bằng ngoại tệ (quy đổi theo tỷ giá thời điểm phát hành) và 200 tỷ yên trái phiếu chuyển đổi nhằm phục vụ cho mục đích bao gồm tái cấp vốn cho các khoản trái phiếu đáo hạn trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3 năm 2026.

Lãi suất của các đợt phát hành trái phiếu ngoại tệ ở mức khá cao, với trái phiếu kỳ hạn 10 năm bằng USD có lãi suất trên 8%, trong khi các loại khác dao động từ 5% đến 7%.

Chi phí lãi vay của Nissan trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3 vừa qua đạt 113,8 tỷ yên (hơn 709 triệu USD, tức gần 18.665 tỷ đồng), tăng khoảng 50% so với năm trước và là mức cao nhất trong vòng 10 năm qua. Gánh nặng này nhiều khả năng sẽ còn tăng mạnh trong năm tài chính hiện tại kết thúc vào tháng 3 năm 2027 do các khoản lãi phải trả từ lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành năm ngoái.

Lợi nhuận bị bào mòn bởi chi phí lãi vay

Vào năm 2017, Nissan từng xếp thứ 6 trong số các hãng ô tô lớn nhất thế giới, chỉ đứng sau Toyota, Volkswagen Group, Hyundai Motor Group, General Motors và Ford.

Các khoản thanh toán lãi vay đang phủ bóng lên kết quả kinh doanh của Nissan. Dù hoạt động cốt lõi có dấu hiệu phục hồi, lợi nhuận vẫn tăng chậm. Nguồn vốn của “ông lớn” ô tô Nhật Bản gần 100 năm tuổi này lẽ ra được dành cho việc phát triển các mẫu xe mới và công nghệ thế hệ tiếp theo đang bị hút vào chi phí tài chính.

Nissan dự báo lợi nhuận hoạt động trong năm tài chính hiện tại sẽ đạt 200 tỷ yên, tăng hơn 3 lần so với năm trước nhờ các biện pháp tái cơ cấu và cắt giảm chi phí. Tuy nhiên, lợi nhuận ròng của hãng này chỉ được dự báo ở mức 20 tỷ yên, dù đã cải thiện đáng kể so với khoản lỗ ròng 533 tỷ yên của năm trước.

Việc lợi nhuận ròng của Nissan chỉ bằng khoảng 1/10 lợi nhuận hoạt động cho thấy gánh nặng lãi vay đang lớn đến mức nào. Thách thức hiện nay là làm sao tái cấp vốn cho các khoản vay chi phí cao trong khi vẫn phải tiếp tục đầu tư cho tăng trưởng.

Bất kỳ sự gia tăng nào nữa của chi phí lãi vay đều sẽ làm thu hẹp khả năng đầu tư trong tương lai.

“Trong bối cảnh sản lượng bán hàng chưa tăng trưởng, chi phí huy động vốn cao hơn sẽ trở thành gánh nặng đối với tăng trưởng”, ông Seiji Sugiura, chuyên gia phân tích cấp cao tại Phòng Thí nghiệm Tình báo Tokai Tokyo nhận định.

Video Nissan nhìn thấy con đường trở lại có lãi sau năm thứ 2 liên tiếp thua lỗ nặng - Nguồn clip: Nippon Television News Japan

Nguồn tiền mặt lớn nhưng chưa đủ

Đến cuối tháng 3 năm 2026, mảng kinh doanh ô tô của Nissan nắm giữ 2.170 tỷ yên tiền mặt và các khoản tương đương tiền. Sau khi trừ nợ có lãi, lượng tiền mặt ròng còn khoảng 1.170 tỷ yên.

Tuy nhiên, theo chính sách duy trì lượng tiền mặt ròng quanh mức 1.000 tỷ yên, Nissan sẽ khó có thể tự trang trải khoản nợ 400 tỷ yên đáo hạn vào tháng 9 năm 2027 chỉ bằng nguồn tiền dự trữ.

Về phương thức tái cấp vốn, ông Hiroki Uchida, chuyên gia tín dụng của Daiwa Securities cho rằng việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp bằng ngoại tệ sẽ tiếp tục là lựa chọn chủ đạo, tương tự đợt huy động vốn vào tháng 7 năm 2025. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong nước tại Nhật Bản quá nhỏ để đáp ứng nhu cầu của Nissan, khiến việc huy động vốn ở nước ngoài trở thành phương án chính.

Tuy nhiên, môi trường hiện nay đã khó khăn hơn trước. Tháng 11 năm 2025, S&P Global Ratings hạ một bậc xếp hạng tín nhiệm dài hạn của Nissan từ BB xuống BB-. Trước đó, hãng xe hơi này vốn đã bị xếp dưới mức “đầu tư an toàn” (investment grade).

Rủi ro tín dụng gia tăng

Trên thị trường hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS), mức phí bảo hiểm cho trái phiếu Nissan kỳ hạn 5 năm vào cuối tháng 5 năm 2026 ở mức khoảng 234 điểm cơ bản (basis points), cao hơn nhiều so với 61 điểm cơ bản của Honda Motor (Honda) và gần tương đương mức 227 điểm cơ bản của Rakuten Group.

Mức CDS càng cao đồng nghĩa với việc thị trường đánh giá rủi ro vỡ nợ càng lớn.

Một lựa chọn khác để giảm chi phí lãi vay là phát hành trái phiếu chuyển đổi. Nissan đã phát hành 200 tỷ yên trái phiếu chuyển đổi năm ngoái với lãi suất chỉ 1%.

Dù hình thức này tiềm ẩn nguy cơ pha loãng cổ phiếu và gây áp lực lên giá cổ phiếu, việc kết hợp trái phiếu chuyển đổi với trái phiếu ngoại tệ vẫn là một phương án khả thi.

Thị trường vẫn hoài nghi về tương lai của Nissan

Một yếu tố then chốt là liệu Nissan có thể thuyết phục thị trường vốn rằng hãng có kế hoạch nâng cao giá trị doanh nghiệp thông qua tăng trưởng hay không.

Nếu Nissan không thể chứng minh được con đường tạo ra lợi nhuận từ các khoản đầu tư vào xe mới và công nghệ thế hệ tiếp theo, việc huy động vốn cổ phần sẽ ngày càng khó khăn, khiến hãng ô tô thành lập vào ngày 26/12/1933 tiếp tục phụ thuộc vào nguồn vốn vay lãi suất cao.

Dù các cuộc đàm phán sáp nhập với Honda Motor đã đổ vỡ, việc hợp tác với Honda sẽ ngày càng trở nên quan trọng đối với Nissan. Điều này có thể giúp hãng này duy trì hệ thống nghiên cứu và phát triển hiện nay nếu doanh số chưa sớm phục hồi.

Tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (P/B) của Nissan hiện chỉ quanh mức 0,2 lần, thấp hơn đáng kể so với khoảng 0,8 lần của Toyota Motor và 0,4 lần của Honda.

Điều đó cho thấy giới đầu tư vẫn hoài nghi về khả năng sinh lời trong tương lai của Nissan, đồng thời phản ánh áp lực mà hãng ô tô Nhật Bản lừng danh thế giới này đang phải đối mặt trong việc nhanh chóng chứng minh một lộ trình tăng trưởng bền vững bằng chính nội lực của mình.