Phát hiện chấn động về đường dây mua bán đáp án thi cử ở Trung Quốc: 9 phút tuồn đề, 40 phút là có lời giải

Từ một nam sinh tới đồn cảnh sát trình báo

Khoảng 19h ngày 28/6, khi kỳ thi môn Khoa học tạo hình vật liệu tại Đại học Công nghệ Thành Đô (thuộc thành phố Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc) đang diễn ra, Tiểu Lâm (Xiaolin, tên nhân vật đã thay đổi) nhìn thấy ảnh đề thi được đăng trong một nhóm công khai hơn 50.000 thành viên.

Nam sinh này lập tức đến đồn cảnh sát Nhị Tiên Kiều trình báo một đường dây gian lận mà cậu cho rằng đã tồn tại ít nhất 3 - 4 năm.

Theo Tiểu Lâm, sinh viên tham gia đường dây gian lận thi cử này gọi là “lên xe”. Mỗi khi kỳ thi đến gần, quản trị viên công bố danh sách môn và các nhóm tương ứng. Phí giải hộ đề thi được tính theo số người: Môn đông người có thể chỉ 40 - 50 nhân dân tệ (gần 155.410 đến hơn 194.262 đồng), môn ít người có thể lên tới 200 - 300 nhân dân tệ (hơn 777.049 đến gần 1.165.574 đồng).

Cách vận hành khá đơn giản: Sinh viên trong phòng thi chụp ảnh đề thi, gửi ra ngoài; nhóm bên ngoài giải bài rồi chuyển đáp án trở lại.

Cuối tháng 8 vừa qua, phóng viên Tân Kinh báo đã đóng giả sinh viên thi lại để thâm nhập đường dây gian lận thi cử này.

Ngày 28/8, trong kỳ thi môn Thiết kế kết cấu bê tông, chỉ 9 phút sau khi bắt đầu, đề thi đã được chụp ảnh và gửi vào nhóm kể trên. Khoảng 26 phút sau, đáp án bắt đầu được chuyển ngược trở lại, gồm cả câu trắc nghiệm, bài tính và câu tự luận. Từ lúc đề được tuồn ra ngoài đến khi đáp án được gửi đầy đủ chỉ khoảng 40 phút.

Trong cuộc trò chuyện, chàng sinh viên Tiểu Trịnh (Xiao Zheng) đã giải thích thủ thuật cho phóng viên: “Khi giáo viên không để ý, tôi đặt bài kiểm tra dưới ghế và chụp ảnh đề thi”. Còn về thiết bị gây nhiễu sóng trong phòng thi, nam sinh này cũng không cần lo lắng khi tiết lộ: “Khi tôi chuyển điện thoại sang chế độ máy bay thì sẽ có kết nối internet tạm thời, cho phép tôi tải xuống đáp án”.

Nhóm của Tiểu Trịnh chỉ là một trong nhiều “đội” tham gia vào đường dây gian lận thi cử.

Hàng nghìn thành viên, chia nhóm theo từng môn

Phóng viên tiếp tục tiếp cận một nhóm chuyên giải hộ đề thi do Tiểu Lâm tố giác. Nhóm này có tổng cộng 1.360 thành viên, bề ngoài là nơi trao đổi học tập. Mỗi khi kỳ thi đến, quản trị viên lại ngầm thông báo “Xe khởi hành”, sau đó lập hàng loạt nhóm nhỏ theo ngày và môn như Toán cao cấp, Vật lý đại cương, Xác suất và Thống kê.

Các tài khoản quản trị được phân công thu tiền, lập nhóm, đăng thông tin và điều phối người tham gia. Trong một nhóm thi Toán cao cấp, chỉ 24 phút sau khi kỳ thi bắt đầu, quản trị viên đã đăng đáp án trắc nghiệm; không lâu sau, đáp án các câu tự luận cũng xuất hiện.

Hoạt động này không chỉ diễn ra tại một trường Đại học tại Trung Quốc. Phóng viên Tân Kinh báo đã tìm kiếm trên các nền tảng giao dịch trực tuyến và phát hiện nhiều tài khoản quảng cáo dịch vụ “phụ đạo”, “giải đáp” nhưng thực chất là nhận làm bài hộ cho thí sinh trong các kỳ thi cuối kỳ, thi lại và thi cải thiện điểm ở nhiều trường. Giá dịch vụ phổ biến 50 - 200 nhân dân tệ (hơn 194.262 đến hơn 777.049 đồng), một số người bán quảng cáo đã phục vụ hơn 1.100 lượt khách hàng.

Nhà trường khó xử lý đường dây bên ngoài

Đại học Công nghệ Thành Đô cho biết đã tăng cường các biện pháp chống gian lận. Mỗi phòng học được trang bị 2 - 3 thiết bị gây nhiễu tín hiệu, tăng giám thị, sử dụng máy dò kim loại cầm tay và bổ sung thiết bị gây nhiễu di động. Trường còn bố trí nhân viên kiểm tra nhà vệ sinh để ngăn việc truyền đáp án.

Sinh viên gian lận có thể bị cảnh cáo hoặc kỷ luật tùy mức độ. Tuy nhiên, đại diện Phòng Giáo vụ Đại học Công nghệ Thành Đô thừa nhận việc xử lý các nhóm gian lận thi cử bên ngoài trường gặp nhiều khó khăn. Nhà trường không có quyền điều tra những người thuộc các tổ chức bên ngoài và nhiều trường hợp chỉ có mã nhóm, không có thông tin về chủ nhóm.

Ngày 16/9, Công an quận Thành Hoa, thành phố Thành Đô cho biết vụ việc đang được tiếp tục xác minh, điều tra. Cơ quan này cho biết các kỳ thi môn học thông thường trong trường Đại học không thuộc phạm vi “kỳ thi quốc gia” theo quy định về tội tổ chức gian lận thi cử ở Trung Quốc. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn đang điều tra xem có hành vi vi phạm pháp luật hoặc tội phạm khác hay không.

Một số luật sư được Tân Kinh báo phỏng vấn cho rằng việc kỳ thi Đại học thông thường không thuộc nhóm kỳ thi quốc gia không đồng nghĩa hành vi tổ chức gian lận nằm ngoài pháp luật. Tùy tính chất, mức độ, việc lập nhóm bán đề, đáp án hoặc cung cấp dịch vụ gian lận có thể liên quan đến các tội danh khác theo pháp luật Trung Quốc, trong đó có hành vi sử dụng trái phép mạng thông tin.

Chỉ có phối hợp quản lý đồng bộ mới loại bỏ được nạn gian lận

Chuyên gia nghiên cứu chính sách công Lưu Kiến Dân đề xuất, đối với những kẻ tổ chức gian lận thi cử ngoài trường hoạt động theo nhóm lâu dài vì mục đích lợi nhuận, cần phải xử lý nghiêm minh theo pháp luật để cắt đứt kênh gian lận từ gốc; đối với sinh viên tham gia gian lận, nên lấy giáo dục quản lý làm chính và xử lý kỷ luật nhà trường làm công cụ rốt ráo.

“Các biện pháp pháp lý và biện pháp giáo dục giám sát phải được tiến hành đồng thời, cả trong lẫn ngoài nhà trường đều phải cùng hành động”.

Theo ông Lưu Kiến Dân, điểm khó khăn trong việc trấn áp loại hình gian lận này là “chủ yếu diễn ra trên mạng Internet, việc thu thập chứng cứ khó khăn, quản lý cũng không hề dễ dàng”, cộng thêm việc kỳ thi cuối kỳ ở Đại học không phải là kỳ thi quốc gia nên thường bị cho là ảnh hưởng nhỏ, tác hại không rõ rệt.

Ông đề xuất việc quản lý cần sự phối hợp của nhiều cơ quan: Sinh viên phát hiện gian lận phải có kênh tố giác, nhà trường phát hiện manh mối cần kịp thời phản ánh với các cơ quan chức năng, cơ quan quản lý không gian mạng trong mùa thi nên áp dụng các biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn thị trường gian lận trên mạng, cơ quan quản lý giáo dục nên tăng cường giáo dục tính trung thực, cơ quan công an nên xử lý nghiêm các tổ chức vi phạm pháp luật, “chỉ khi phối hợp quản lý đồng bộ mới có thể dẹp bỏ được thực trạng hỗn loạn này”.

Đối với cấp nhà trường, ông Lưu Kiến Dân gợi ý ngoài việc hoàn thiện các biện pháp kỹ thuật như phá sóng và tăng cường giám sát con người, việc giáo dục tính trung thực cần được bình thường hóa: “Giáo dục trung thực phải được tăng cường hàng ngày, làm tốt công tác thường xuyên”.

Ông cũng đề xuất đa dạng hóa hình thức thi cử, “không thể quyết định kết quả chỉ qua một kỳ thi”, nên tăng trọng số đánh giá quá trình, kết hợp nhiều hình thức như thực hành, bảo vệ bài tập... để “tránh tạo cơ hội cho các tổ chức gian lận lợi dụng”.

Đối với các nền tảng mạng xã hội, nền tảng giao dịch đồ cũ..., ông Lưu Kiến Dân cho rằng các nền tảng “nên gánh vác trách nhiệm xã hội”, khi phát hiện thông tin gian lận phải kịp thời chặn và báo cáo cơ quan chức năng; nếu bản thân nền tảng tạo điều kiện thuận lợi cho việc gian lận thì có thể bị nghi ngờ phạm tội.

“Chỉ dựa vào nhà trường là không đủ, chỉ dựa vào công an cũng không xong, chỉ dựa vào nền tảng cũng không được”, ông Lưu quả quyết. Chỉ khi có sự hợp lực từ nhiều phía: Giáo dục trong trường, xử lý ngoài trường và trách nhiệm của các nền tảng thì hoạt động kinh doanh gian lận thi cử kiểu “lên xe” mới mất đi thị trường đã và đang tồn tại.

Theo Sohu/Tân Kinh báo