Phát hiện chiếc bàn ăn cũ là 'kho báu' của tổ tiên

Một chiếc bàn ăn cũ tại tỉnh An Huy (Trung Quốc), bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý sau khi chủ nhân phát hiện đây từng là tấm biển ghi danh tổ tiên từ thời nhà Thanh (1644-1912). Theo South China Morning Post (SCMP), người đàn ông họ Xu đã tìm ra nguồn gốc của hiện vật sau khi chú ý đến những chữ Hán còn lưu lại trên bề mặt gỗ.

Câu chuyện được anh Xu chia sẻ trên mạng xã hội ngày 12/7/2026, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng Trung Quốc. Trong những hình ảnh được đăng tải, tấm gỗ có màu đỏ sẫm, lớp sơn đã phai, nhiều vị trí xuất hiện vết nứt và dấu hiệu hao mòn. Dù trải qua thời gian dài sử dụng, những dòng chữ chạm khắc trên bề mặt vẫn còn đủ rõ để nhận diện.

Anh Xu cũng cho biết thêm, tấm gỗ ban đầu là một tấm biển được treo trang trọng trong gia đình. Tuy nhiên, trải qua nhiều thế hệ, khi không còn ai hiểu ý nghĩa của nó, người thân đã tháo xuống, tận dụng làm mặt bàn ăn vì có chất liệu dày và chắc chắn. Qua nhiều năm, hiện vật trở thành món đồ quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày mà không biết giá trị lịch sử ẩn sau nó.

Khi tìm hiểu những dòng chữ khắc trên mặt gỗ, anh Xu phát hiện hiện vật ghi danh tổ tiên mình là Xu Yunli, người từng đạt thành tích trong hệ thống khoa cử thời phong kiến. Theo thông tin được đăng tải, tấm biển có dòng chữ Hán “贡生徐云立”, ghi danh cống sinh Xu Yunli, cùng cụm chữ “贡元” (Cống nguyên).

Tổ tiên của anh Xu được cho là từng xếp thứ 6 trong kỳ thi cấp tỉnh, khiến tấm gỗ không chỉ mang ý nghĩa kỷ niệm của dòng họ mà còn lưu giữ dấu tích về chế độ khoa cử dưới thời nhà Thanh.

Phát hiện này khiến chiếc bàn ăn cũ mang ý nghĩa hoàn toàn khác trong mắt gia đình. Từ một vật dụng bình thường, tấm gỗ trở thành kỷ vật gắn với lịch sử dòng họ, đồng thời gợi mở câu chuyện về truyền thống học tập và quan niệm coi trọng công danh trong xã hội Trung Quốc hàng trăm năm trước.

Dưới triều Thanh, khoa cử giữ vai trò quan trọng trong việc tuyển chọn nhân tài phục vụ bộ máy nhà nước. Trải qua nhiều thế kỷ phát triển, hệ thống thi cử phong kiến Trung Quốc hình thành các cấp bậc và danh hiệu khác nhau, tạo con đường để những người theo đuổi việc học tiến thân và nâng cao vị thế xã hội.

Trong hệ thống giáo dục thời kỳ này, cống sinh là danh xưng dành cho những người được tuyển chọn từ các trường học địa phương để vào Quốc Tử Giám, cơ sở giáo dục cấp cao của triều đình. Việc được ghi nhận trong hệ thống giáo dục thể hiện thành quả học tập và là niềm tự hào đối với cá nhân cũng như gia đình.

Không chỉ phục vụ mục đích ghi danh, những tấm biển vinh danh còn phản ánh vị trí của việc học trong đời sống xã hội Trung Quốc thời phong kiến. Trong bối cảnh tư tưởng Nho giáo ảnh hưởng sâu rộng, thành tích học tập được xem là con đường quan trọng để khẳng định danh tiếng gia đình. Một người đạt thành tựu trong học hành có thể trở thành niềm tự hào của cả dòng họ, đồng thời là tấm gương cho con cháu noi theo.

Bởi vậy, các tấm biển ghi nhận công danh thường được đặt tại nhà ở hoặc từ đường, nơi trang trọng trong không gian gia đình. Những hiện vật này vừa lưu giữ thành tích của người đi trước, vừa thể hiện mong muốn duy trì truyền thống học tập qua nhiều thế hệ. Theo thời gian, chúng cũng trở thành dấu tích phản ánh đời sống văn hóa, giáo dục và quan niệm về địa vị xã hội trong từng giai đoạn lịch sử.

Sau khi phát hiện nguồn gốc đặc biệt của tấm gỗ, anh Xu cho biết muốn dành tiền phục chế lớp sơn đỏ cùng những chi tiết trang trí đã phai màu. Người đàn ông dự định giữ lại hiện vật như một kỷ vật gia đình thay vì bán đi, để con cháu sau này có thể hiểu thêm về lịch sử tổ tiên.

Theo quy định pháp luật Trung Quốc, các di sản văn hóa được cá nhân hoặc gia đình sở hữu hợp pháp thông qua thừa kế có thể thuộc quyền sở hữu tư nhân, tùy thuộc vào loại hiện vật và các quy định bảo vệ di sản văn hóa có liên quan.

Câu chuyện thu hút nhiều bình luận trên mạng xã hội Trung Quốc. Một số người chia sẻ rằng những món đồ cổ được truyền qua nhiều thế hệ đôi khi bị tận dụng làm vật dụng thông thường khi gia đình không còn nhớ rõ nguồn gốc. Qua thời gian, những hiện vật từng mang ý nghĩa đặc biệt có thể bị lãng quên, cho đến khi các chi tiết như chữ khắc, hoa văn hoặc kiểu dáng thu hút sự chú ý trở lại.

Trên thực tế, nhiều đồ vật cũ không chỉ có giá trị sử dụng mà còn lưu giữ những dấu tích về đời sống của các thế hệ trước. Chất liệu, kỹ thuật chế tác, hoa văn và chữ khắc có thể phản ánh tập quán sinh hoạt, trình độ thủ công cũng như quan niệm văn hóa của một thời kỳ. Vì vậy, việc nhận diện và bảo quản những hiện vật như tấm biển của gia đình anh Xu góp phần lưu giữ các dấu tích lịch sử vốn có thể bị bỏ quên trong đời sống thường ngày.