Phát hiện xác tàu chở 90 tấn vàng, 237 tấn bạc cùng ngọc lục trị giá hơn 400 tỷ đồng bảo dưới đáy biển sâu

Sau hơn ba thế kỷ nằm dưới đáy biển Caribe, xác chiến hạm San José tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý khi Colombia bắt đầu trục vớt những hiện vật đầu tiên. Con tàu được cho là mang theo khoảng 90 tấn vàng, 237 tấn bạc cùng nhiều ngọc lục bảo quý hiếm, với tổng giá trị ước tính lên tới 17 tỷ USD, tương đương hơn 440.000 tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay.

San José là chiến hạm của Tây Ban Nha bị đánh chìm năm 1708 trong trận hải chiến thuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Khi gặp nạn ngoài khơi thành phố Cartagena (Colombia), con tàu đang trên hành trình vận chuyển lượng lớn vàng, bạc và ngọc lục bảo được khai thác từ các thuộc địa ở Nam Mỹ về châu Âu để nộp cho Hoàng gia Tây Ban Nha.

Theo các tài liệu lịch sử, San José chở hơn 11 triệu đồng tiền vàng và bạc. Quy đổi theo ước tính hiện nay, số hàng hóa này tương đương khoảng 90 tấn vàng và 237 tấn bạc. Ngoài ra, trên tàu còn có nhiều viên ngọc lục bảo kích thước lớn, đưa tổng giá trị kho báu lên khoảng 17 tỷ USD, tương đương hơn 440.000 tỷ đồng.

Vị trí xác tàu San José đã gây tranh cãi trong nhiều năm. Chính phủ Colombia cho biết con tàu được xác định vị trí vào năm 2015 với sự hỗ trợ của các nhà khoa học quốc tế. Trong khi đó, Công ty Sea Search-Armada (SSA) của Mỹ khẳng định đã phát hiện xác tàu từ thập niên 1980 và hiện theo đuổi vụ kiện tại Tòa Trọng tài Thường trực, yêu cầu Colombia bồi thường khoảng 10 tỷ USD, tương đương một nửa giá trị ước tính của kho báu.

Không chỉ sở hữu giá trị kinh tế khổng lồ, San José còn được đánh giá là một trong những xác tàu khảo cổ quan trọng nhất thế giới. Giới chức Colombia nhiều lần khẳng định mục tiêu của chiến dịch trục vớt không chỉ nhằm thu hồi tài sản mà còn phục vụ nghiên cứu lịch sử, khảo cổ học dưới nước và bảo tồn di sản văn hóa.

Theo phía Colombia, những hiện vật được đưa lên từ đáy biển sẽ góp phần tái hiện bức tranh về đời sống kinh tế, chính trị và hoạt động hàng hải của châu Âu đầu thế kỷ XVIII, đồng thời cung cấp thêm tư liệu về mạng lưới thương mại giữa châu Âu và Nam Mỹ trong thời kỳ thuộc địa.

Bộ trưởng Văn hóa Colombia Yannai Kadamani Fonrodona nhận định việc thu hồi những hiện vật đầu tiên từ xác tàu San José là một "cột mốc lịch sử", thể hiện năng lực của quốc gia trong lĩnh vực nghiên cứu và bảo tồn di sản văn hóa dưới nước.

Trong khi đó, Giám đốc Viện Nhân chủng học và Lịch sử Colombia Alhena Caicedo Fernández cho rằng các hiện vật được trục vớt sẽ giúp công chúng hiểu rõ hơn về câu chuyện của San José thông qua những bằng chứng vật chất đã nằm dưới đáy biển suốt hơn 300 năm.

Đến nay, hành trình giải mã "kho báu lớn nhất thế giới dưới đáy biển" vẫn còn nhiều thách thức. Bên cạnh những khó khăn về kỹ thuật trong quá trình trục vớt ở vùng nước sâu, xác tàu San José tiếp tục là tâm điểm của các tranh chấp pháp lý liên quan đến quyền sở hữu kho báu. Trong khi đó, giới khảo cổ kỳ vọng mỗi hiện vật được đưa lên sẽ góp phần hé lộ thêm những bí ẩn về một trong những vụ đắm tàu nổi tiếng nhất lịch sử hàng hải.