Phó Thủ tướng: 9 tỉnh, thành phải tăng trưởng trên 15% trong 3 tháng cuối năm 2026

Sáng 16/10, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trình bày chuyên đề về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2027.

Phó Thủ tướng: GDP 9 tháng tăng 9,01%, quý IV phải tăng 12,5% để đạt mục tiêu cả năm

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trung ương thống nhất đánh giá kinh tế - xã hội năm 2026 tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện. Tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) 9 tháng tăng 9,01%; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,33%, tiêu dùng tăng 13,4%.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt khoảng 888 tỷ USD, tăng 30,4%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%. Các tổ chức quốc tế cũng đánh giá tích cực về kết quả và tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Chính phủ, nền kinh tế vẫn đối mặt nhiều sức ép. Áp lực điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát ngày càng lớn, trong khi hiệu quả sử dụng vốn đầu tư còn hạn chế. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ, sát mục tiêu bình quân cả năm khoảng 4,5%. Thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu sức ép từ bên ngoài.

Các động lực tăng trưởng truyền thống chưa đạt kỳ vọng, lãi suất cho vay còn cao, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, tín dụng. Đáng chú ý, có 24/34 địa phương tăng trưởng 9 tháng thấp hơn mục tiêu cả năm, trong đó có những tỉnh, thành phố là đầu tàu kinh tế. Theo báo cáo tại hội nghị, xuất nhập khẩu chưa đạt kỳ vọng, với mức nhập siêu 19,42 tỷ USD trong 9 tháng.

Bên cạnh khó khăn khách quan và hạn chế nội tại, tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu. Một số bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu, còn né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp cũng chưa đồng đều, nhất là ở cơ sở.

Trước yêu cầu hoàn thành cao nhất các mục tiêu năm 2026, Trung ương xác định nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm là phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số, đồng thời kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, điều hành hiệu quả chính sách tài khóa, tiền tệ và bảo đảm các cân đối lớn.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng đề ra, GDP quý IV/2026 cần tăng 12,5%. Chính phủ đã giao chỉ tiêu tăng trưởng cho các địa phương trong quý cuối năm, trong đó 9 tỉnh, thành phố phải đạt mức tăng trưởng trên 15%.

Hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TP.HCM cũng chịu áp lực lớn. Hà Nội cần tăng trưởng 16,55% trong quý IV để đạt mục tiêu 11% cả năm. TP.HCM cần đạt mức tăng 13,23%, sau khi tăng trưởng 9,06% trong 9 tháng đầu năm. Với nhóm địa phương có quy mô lớn và tăng trưởng cao, Hải Phòng cần đạt 15,39% trong quý IV, còn Bắc Ninh và Quảng Ninh cần tăng khoảng 14% mỗi địa phương.

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương dự kiến đạt và vượt kịch bản tăng trưởng tiếp tục phấn đấu đạt kết quả cao hơn; những địa phương chưa đạt phải quyết liệt tạo bứt phá. Các cực tăng trưởng lớn như TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đồng Nai và Bắc Ninh cần tăng trưởng cao hơn, đóng góp nhiều hơn vào kết quả chung của cả nước.

Cùng với đó, các nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh kích cầu, mở rộng xuất khẩu, giảm nhập siêu; phấn đấu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công, thúc đẩy đầu tư tư nhân và tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng để sớm đưa nguồn lực vào sản xuất, kinh doanh.

Sau 9 tháng, giải ngân vốn đầu tư công đạt 62,9% kế hoạch. Tổng số dự án được tháo gỡ đến nay là 3.557. Riêng từ tháng 4, có 2.448 dự án được giải quyết, với tổng mức đầu tư trên 1,68 triệu tỷ đồng và khoảng 115.000 ha đất.

Về tài chính - ngân sách, thu ngân sách nhà nước 9 tháng ước đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán, tăng 12,1% so với cùng kỳ. Cả năm, thu ngân sách dự kiến đạt 3.055,7 nghìn tỷ đồng, vượt dự toán 20,8% và tăng 14% so với thực hiện năm 2025. Khoảng 360.000 tỷ đồng thuế, phí dự kiến được miễn, giảm, gia hạn để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Bội chi ngân sách nhà nước cả năm ước khoảng 4,1% GDP. Nợ công ở mức 33-34% GDP, nợ Chính phủ khoảng 32-33% GDP, đều trong giới hạn cho phép.

Ngoài các nhiệm vụ kinh tế, Trung ương yêu cầu tiếp tục chú trọng phát triển văn hóa, xã hội, chăm lo đời sống nhân dân, phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê; tăng cường bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, củng cố quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Năm 2027, 30/34 địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên

Đối với năm 2027, Trung ương xác định đây là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế và tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Mục tiêu trọng tâm là phấn đấu GDP tăng từ 10% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, hiệu quả thực chất, năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế, sự phát triển của doanh nghiệp và đời sống nhân dân sẽ là thước đo cho sự phát triển.

Trung ương thống nhất 45 chỉ tiêu chủ yếu năm 2027, gồm 22 chỉ tiêu về kinh tế, 14 chỉ tiêu về văn hóa - xã hội và 9 chỉ tiêu về môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo các chỉ tiêu dự kiến, GDP tăng từ 10% trở lên, CPI tăng khoảng 4,5%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14%; kim ngạch xuất khẩu tăng 15%, nhập khẩu tăng 12%. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội dự kiến bằng 36-38% GDP, năng suất lao động tăng 8,6% và lượng khách quốc tế đạt 28-29 triệu lượt.

Trung ương đồng thời xác định mục tiêu tăng trưởng cho từng tỉnh, thành phố, trong đó 30/34 địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Một số địa phương có mục tiêu cao gồm Hà Nội 11,1%, TP.HCM 10,4%, Hải Phòng 13% và Quảng Ninh 12%.

Về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, Trung ương thống nhất phấn đấu thu ngân sách tăng khoảng 9,1% so với thực hiện năm 2026. Tổng thu dự kiến khoảng 3,33 triệu tỷ đồng, tương đương tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước khoảng 20,2% GDP.

Tổng chi ngân sách dự kiến khoảng 4,07 triệu tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm 43% tổng chi; chi thường xuyên, bao gồm chi cải cách tiền lương, khoảng 2,06 triệu tỷ đồng, chiếm 50,6%.

Một yêu cầu đáng chú ý là thực hiện tiết kiệm ngay từ khâu phân bổ ngân sách đầu năm, gồm 5% chi đầu tư công để bổ sung cho các dự án trọng điểm, cấp thiết và 10% chi thường xuyên, ngoài phần tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương, để bổ sung nguồn chi an sinh xã hội.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Trung ương yêu cầu các cấp, ngành và địa phương tập trung triển khai 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu. Trong đó, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên phải được cụ thể hóa thành kịch bản, chỉ tiêu, nhiệm vụ và sản phẩm của từng ngành, lĩnh vực, địa phương, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và kết quả thực hiện.

Cùng với việc phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác, các cơ quan cần có giải pháp giảm lãi suất cho vay, tăng thu, tiết kiệm chi, nhất là chi thường xuyên; nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, điều chuyển vốn từ nơi giải ngân thấp sang nơi giải ngân tốt, có hiệu quả cao.

Trung ương cũng yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật, xử lý dứt điểm các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không để chậm ban hành văn bản hướng dẫn; cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và bảo đảm chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt.

Trong lĩnh vực phát triển kinh tế, Trung ương yêu cầu phát triển hệ sinh thái công nghiệp trong nước, công nghiệp nền tảng và công nghiệp hỗ trợ; cơ cấu lại thực chất doanh nghiệp nhà nước, phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, đồng thời thu hút các dự án FDI có công nghệ cao, giá trị gia tăng cao.

Đối với kết cấu hạ tầng chiến lược, nhiệm vụ trọng tâm là phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, năng lượng và hạ tầng số; hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc, thúc đẩy các dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đẩy nhanh tiến độ Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Gia Bình.

Trung ương yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng các địa phương đầu tư sân bay, cảng biển, trung tâm dữ liệu, khu thương mại tự do theo phong trào, gây trùng lặp, phân tán và lãng phí nguồn lực.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực chính của mô hình phát triển mới. Các nhiệm vụ đặt ra gồm tạo ra sản phẩm, kết quả cụ thể, lượng hóa đóng góp vào tăng trưởng; từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển thị trường khoa học - công nghệ, hoàn thiện Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và các trung tâm đổi mới sáng tạo vùng, đồng thời đẩy mạnh kết nối, liên thông các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Trung ương yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, bộ, ngành, địa phương khẩn trương cụ thể hóa, thể chế hóa kịp thời các quyết sách; việc đã rõ phải làm ngay, phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ năm 2026, đồng thời chủ động chuẩn bị kế hoạch, ngân sách, con người và nguồn lực để năm 2027 tăng tốc, bứt phá.