PVEP, PVFCCo và Hội Dầu khí Việt Nam đồng loạt phát cảnh báo về những ‘mối đe dọa’ mới với an ninh năng lượng Việt Nam
Địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng... đang tạo sức ép chưa từng có lên an ninh năng lượng. Đại diện PVEP, PVFCCo và Hội Dầu khí Việt Nam đồng loạt cảnh báo.
PVEP chỉ ra 6 nhóm rủi ro mới đe dọa an ninh năng lượng
Tại tọa đàm "An ninh năng lượng - trụ cột của an ninh quốc gia trong bối cảnh rủi ro an ninh phi truyền thống" ngày 22/7, ông Trần Việt Thắng, Phó Ban Chiến lược quản trị rủi ro, Tổng công ty Thăm dò và Khai thác dầu khí (PVEP), cho rằng điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay so với các cuộc khủng hoảng trước là hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí phải đối mặt với một tổ hợp rủi ro phi truyền thống, thay vì những rủi ro đơn lẻ.
Theo PVEP, có 6 nhóm rủi ro chính đang tác động trực tiếp đến hoạt động của ngành.
Thứ nhất là biến động địa chính trị và tranh chấp trên biển, làm gia tăng bất định đối với các lô, mỏ, ảnh hưởng đến tiến độ, chi phí và an toàn vận hành. Thứ hai là cạnh tranh chiến lược về tài nguyên, khiến việc tiếp cận trữ lượng, đối tác và cơ hội đầu tư ngày càng khó khăn.
Thứ ba là đứt gãy chuỗi cung ứng thiết bị và công nghệ, kéo dài thời gian cung cấp thiết bị, làm tăng mạnh chi phí logistics, bảo hiểm và vận chuyển. Thứ tư là biến động giá năng lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền, hiệu quả đầu tư và khả năng cân đối vốn của các dự án.
Thứ năm là biến đổi khí hậu, thiên tai và rủi ro môi trường, làm gia tăng yêu cầu về an toàn công trình và ứng phó sự cố. Cuối cùng là an ninh mạng, nhóm rủi ro mới gắn với quá trình số hóa hoạt động thăm dò - khai thác, đe dọa tính toàn vẹn dữ liệu và tính liên tục của hệ thống vận hành.
"Một xung đột địa chính trị có thể đồng thời gây biến động giá dầu, làm đứt gãy chuỗi cung ứng thiết bị và siết chặt nguồn lực đầu tư. Vì vậy, cần quản trị theo danh mục rủi ro tương quan thay vì xử lý từng sự kiện riêng lẻ", ông nhấn mạnh.
Để nâng cao khả năng chống chịu, PVEP cho biết đang thường xuyên cập nhật các kịch bản ứng phó với biến động địa chính trị, giá dầu, gián đoạn công nghệ, thiên tai và những thay đổi của thị trường năng lượng toàn cầu; đồng thời xây dựng hệ thống cảnh báo sớm nhằm nhận diện rủi ro ngay từ khi mới xuất hiện tín hiệu.
PVFCCo: An ninh năng lượng không thể tách rời an ninh lương thực
Ở góc nhìn khác, ông Đặng Quang Hùng, đại diện Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo), cho rằng cần nhìn nhận an ninh năng lượng trong mối liên kết với an ninh lương thực và an ninh kinh tế.
Theo ông, khí thiên nhiên là đầu vào thiết yếu để sản xuất phân bón và hóa chất. Ngược lại, phân bón và hóa chất là nền tảng của sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và ổn định kinh tế - xã hội.
"Ba trụ cột năng lượng - lương thực - kinh tế tác động qua lại như một tam giác, không thể tách rời trong quá trình hoạch định chính sách", ông nói.
PVFCCo cũng nhận diện 5 nhóm rủi ro chính, gồm biến động địa chính trị và giá năng lượng; đứt gãy chuỗi cung ứng; biến đổi khí hậu; yêu cầu chuyển đổi xanh và giảm phát thải; cùng rủi ro công nghệ, an ninh mạng và cạnh tranh nguồn cung.
Theo doanh nghiệp này, bảo đảm an ninh năng lượng không chỉ là bảo đảm đủ nhiên liệu cho nền kinh tế, mà còn phải duy trì được các chuỗi sản xuất thiết yếu của quốc gia.
Để tăng sức chống chịu, PVFCCo đề xuất mô hình phối hợp Nhà nước - Petrovietnam - Doanh nghiệp, trong đó Nhà nước hoàn thiện cơ chế cảnh báo sớm và chính sách carbon minh bạch; Petrovietnam bảo đảm nguồn khí ổn định và cơ chế chia sẻ rủi ro; còn doanh nghiệp đẩy mạnh số hóa, chuyển đổi xanh, tối ưu năng lượng và nâng cao năng lực quản trị rủi ro.

Hội Dầu khí Việt Nam: Chủ động quản trị rủi ro để giữ vững nguồn cung
Theo TS. Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, năng lượng là nền tảng của mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Do đó, Petrovietnam đã xác định bảo đảm an ninh năng lượng là nhiệm vụ trọng tâm và chủ động xây dựng các kịch bản quản trị rủi ro từ sớm.
Để nâng cao khả năng ứng phó, các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trong lĩnh vực lọc hóa dầu, Nhà máy Lọc hóa dầu Bình Sơn hiện có thể tiếp nhận khoảng 40 loại dầu thô từ nhiều nguồn khác nhau trên thế giới, giúp đa dạng hóa nguồn cung.
PVEP mở rộng đầu tư thăm dò và khai thác ở nước ngoài trong bối cảnh các mỏ trong nước suy giảm. PVOIL đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng phương án bảo đảm cung ứng xăng dầu cho vùng sâu, vùng xa. Trong khi đó, PV GAS, PV Power và PVFCCo đều xây dựng chiến lược quản trị rủi ro và phát triển dài hạn nhằm duy trì hoạt động liên tục.
Theo TS. Nguyễn Hùng Dũng, những biến động địa chính trị gần đây khiến yêu cầu bảo đảm nguồn cung năng lượng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Bên cạnh việc bảo đảm nguồn nguyên liệu trước mắt, Petrovietnam cũng đang nghiên cứu phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch, hệ thống lưu trữ năng lượng và các giải pháp dự trữ chiến lược nhằm tăng khả năng chống chịu của toàn chuỗi.