Quán quân Olympia bỏ dở chương trình Tiến sĩ tại Australia về Việt Nam lập nghiệp, khẳng định không hối hận

Trận chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26 khép lại với chiến thắng thuyết phục của Đoàn Lê Anh Đức, học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Với 240 điểm, Anh Đức xuất sắc bước lên vị trí cao nhất, mang chiếc vòng nguyệt quế danh giá về ngôi trường giàu truyền thống của Thủ đô.

Đáng chú ý, danh hiệu vô địch của Đoàn Lê Anh Đức còn tạo nên thống kê vô thú vị trong lịch sử 26 năm của chương trình. Xét theo danh sách 26 quán quân Đường lên đỉnh Olympia từ năm đầu tiên đến nay, "Đức" chính là tên gọi xuất hiện nhiều nhất ở vị trí chiến thắng với tổng cộng 4 người.

16 năm trước, ở chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 10 (2010), cũng từng có một chàng trai tên Đức làm nức lòng người hâm mộ Thủ đô. Đó là Phan Minh Đức, nam sinh chuyên Lý của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Trải qua những vòng thi cam go, Minh Đức xuất sắc đăng quang với 295 điểm, trở thành thí sinh đầu tiên mang vòng nguyệt quế Olympia về cho Hà Nội trong suốt 10 năm đầu tiên chương trình khởi tranh.

Sinh ra trong một gia đình trí thức tại Hà Nội, Minh Đức sớm bộc lộ khả năng học tập nổi bật. Đến với cuộc thi trí tuệ, Minh Đức chinh phục khán giả bằng tư duy sắc bén, sự tự tin và vốn kiến thức sâu rộng ở nhiều lĩnh vực.

Sau khi hoàn thành chương trình THPT, với tư cách là nhà vô địch Olympia, Minh Đức nhận suất học bổng trị giá 35.000 USD để theo học ngành Tài chính - Kế toán tại Đại học Công nghệ Swinburne (Australia). Tạm gác lại hào quang chiến thắng, sang xứ sở kangaroo du học từ năm 2011, anh đối mặt nhiều bỡ ngỡ nơi đất khách.

Những ngày đầu, chàng tân sinh viên gặp không ít rào cản về ngôn ngữ khi không theo kịp tốc độ phát âm tiếng Anh nhanh và ngữ điệu lạ của người bản xứ. Bên cạnh đó, phương pháp học tập chủ động tại Australia đòi hỏi sinh viên phải dành từ 10-14 giờ tự học mỗi tuần cho mỗi môn học.

Tuy nhiên, bằng tinh thần cầu tiến và quyết tâm, Minh Đức chủ động bắt cặp làm việc nhóm với các sinh viên bản địa để nâng cao năng lực ngoại ngữ và rèn luyện tư duy. Nhờ nỗ lực không ngừng, anh đạt thành tích học tập xuất sắc, trở thành trợ giảng ngay từ năm thứ hai đại học và tốt nghiệp cử nhân với tấm bằng loại xuất sắc.

Song song với việc học, Minh Đức tích cực làm nhiều công việc bán thời gian để trang trải chi phí sinh hoạt và rèn luyện kỹ năng sống. Chàng quán quân Olympia không ngần ngại thử sức qua nhiều công việc tay chân, từ phát tờ rơi, lau rửa ô tô, phụ bếp, rửa bát đến dạy gia sư, làm công tác tổ chức sự kiện.

Anh từng dành 5 năm gắn bó với công việc phụ bếp và rửa bát tại một nhà hàng tiệc cưới lớn phục vụ từ 300-500 khách mỗi buổi. Công việc đòi hỏi làm ca đêm từ 17h hôm trước đến 2h sáng hôm sau, xử lý gần 300 chiếc bát đĩa trong vòng 40 phút sau mỗi lượt khách. Anh cũng từng làm việc tại cửa hàng rửa xe bán tự động dưới thời tiết nắng nóng 42°C, bị dị ứng hóa chất khiến da tay phồng rộp phải nghỉ làm cả tuần.

Nhớ lại khoảng thời gian vất vả, anh từng tâm sự chính những trải nghiệm thực tế từ các công việc phổ thông đã rèn luyện cho anh tính kỷ luật cao và tư duy quản lý vận hành.

Quyết định rẽ hướng khởi nghiệp tại quê hương

Với thành tích cử nhân xuất sắc, Minh Đức được Đại học Swinburne chuyển tiếp thẳng lên chương trình nghiên cứu Tiến sĩ ngành Kinh tế năng lượng, đồng thời đảm nhận công tác giảng dạy môn Nguyên lý kinh tế.

Tuy nhiên, sau khoảng 1,5-2,5 năm theo đuổi công việc nghiên cứu, anh nhận thấy đây không thực sự là con đường phù hợp với bản thân và quyết định dừng lại. Anh tâm sự đó là một quyết định khó khăn sau nhiều đêm mất ngủ cân nhắc giữa kỳ vọng của gia đình, tấm bằng Tiến sĩ và định hướng tương lai.

Tháng 6/2022, anh chuyển sang theo học Thạc sĩ ngành Hệ thống thông tin doanh nghiệp với định hướng chuyển đổi số. Bên cạnh đó, anh tham gia giảng dạy gia sư và làm việc cho một dự án nông nghiệp của tập đoàn lớn tại Australia.

Dù vậy, mong muốn đóng góp cho nền giáo dục nước nhà vẫn luôn đau đáu trong anh. Năm 2024, sau 13 năm học tập và tích lũy kinh nghiệm tại Úc, Minh Đức chính thức trở về Việt Nam lập nghiệp.

Tháng 7/2025, anh cùng một người bạn đồng sáng lập một trung tâm luyện thi SAT và đào tạo ngoại ngữ tại Hà Nội. Bản thân nhà vô địch Olympia sở hữu bảng thành tích cá nhân cực kỳ ấn tượng với 1570/1600 điểm SAT (đạt điểm tuyệt đối 800/800 môn Toán) và chứng chỉ IELTS 8.5.

Lý giải về quyết định chọn giáo dục làm con đường phát triển sự nghiệp, Minh Đức cho biết anh đã có duyên với công tác giảng dạy từ thời sinh viên khi làm trợ giảng tại Đại học Swinburne và gia sư cho các gia đình gốc Việt tại Australia. Anh quan niệm giáo dục chính là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển lâu dài của xã hội. Việc trang bị cho thế hệ trẻ không chỉ tri thức mà cả tư duy và kỹ năng sẽ giúp các em chủ động thích ứng trong một thế giới nhiều biến động.

Dù bước đầu khởi nghiệp gặp không ít gian nan, thậm chí có thời điểm doanh nghiệp rơi vào tình trạng "đứt gãy dòng tiền", bản thân anh phải chấp nhận không nhận lương trong 2 tháng và sống bằng tiền tiết kiệm, Minh Đức vẫn kiên định với con đường đã chọn. Anh nhận mức lương cứng 5 triệu đồng/tháng và cùng vợ (cũng là một giáo viên) sinh sống tại một căn hộ chung cư thuê.

Nói về những góc khuất trong quá trình lập nghiệp, anh bộc bạch với báo Dân Trí vào tháng 8/2026: "Có những lúc tôi stress và chạnh lòng vì mình là trụ cột gia đình. Khó khăn trong quá trình khởi nghiệp không phải điều đáng xấu hổ. Quan trọng là bản thân thẳng thắn với gia đình, không che giấu và không đổ lỗi cho quyết định của chính mình".

Anh khẳng định không hề hối hận về quyết định bỏ dở việc học Tiến sĩ, quay về Việt Nam lập nghiệp. Kiến thức, kinh nghiệm có được sau nhiều năm ở Australia chính là "vốn" đầu tư để anh tiếp tục phát triển tại quê hương.

Cuộc sống bình dị cùng gia đình

Trong cuộc sống đời thường, Minh Đức chọn cho mình lối sống giản dị. Trải qua nhiều thăng trầm từ một ngôi sao học đường đến lúc lăn lộn làm đủ nghề tay chân nơi xứ người rồi trở về khởi nghiệp, anh luôn giữ thái độ cởi mở và tinh thần trách nhiệm.

Nói về sức nặng của danh hiệu quán quân Olympia và những kỳ vọng mà xã hội đặt lên vai các cựu thí sinh, Minh Đức từng thẳng thắn nhìn nhận bản chất của cuộc thi: Đường lên đỉnh Olympia bản chất là một sân chơi kiến thức dành cho học sinh THPT, không phải là kỳ thi tuyển chọn nhân tài học thuật. Anh cũng nhấn mạnh rằng tại Australia, anh chỉ là một du học sinh bình thường, vẫn phải nỗ lực và phấn đấu mỗi ngày.

Trước những tranh luận thường thấy về việc các nhà vô địch Olympia chọn ở lại nước ngoài hay trở về Việt Nam, Minh Đức đưa ra góc nhìn rất bao dung và thấu hiểu. Theo anh, khi đã ở độ tuổi 30-40, quyết định đi hay ở liên quan đến nhiều yếu tố hoàn cảnh như gia đình, con cái, công việc và điều kiện sống. Anh cũng tiết lộ thêm rằng thực tế có nhiều quán quân đã trở về Việt Nam cống hiến nhưng họ chọn cuộc sống kín tiếng trước truyền thông.

Hướng về tương lai, ngoài việc tập trung vận hành và phát triển trung tâm giáo dục tại Hà Nội, Minh Đức ấp ủ mong muốn trở thành cầu nối tri thức và văn hóa, góp phần vun đắp cho mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Australia. Anh tin rằng sự hợp tác giữa hai quốc gia không chỉ nằm ở giáo dục hay các dự án lớn mà còn mở ra nhiều dư địa trong các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao và phát triển du lịch.