Quốc gia châu Á bất ngờ tăng tốc mua vàng sau 13 năm ‘án binh bất động’
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đã chính thức nối lại hoạt động mua vàng sau hơn 13 năm gián đoạn, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng và nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đẩy mạnh tích trữ kim loại quý.
BOK cho biết sẽ từng bước nâng tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối trong trung và dài hạn, đồng thời lần đầu triển khai hình thức mua vàng xuất khẩu từ các doanh nghiệp tinh luyện trong nước.
Bên cạnh vàng vật chất, ngân hàng này cũng đã bắt đầu đầu tư vào các quỹ ETF vàng của Mỹ, dù các khoản đầu tư này được xếp vào nhóm chứng khoán chứ không được tính là dự trữ vàng trong cơ cấu dự trữ ngoại hối.
Quay lại mua vàng sau hơn một thập kỷ
Lần gần nhất BOK mua vàng là vào tháng 2/2013. Trong giai đoạn 2011 đến 2013, dưới thời cựu Thống đốc Kim Choong Soo, ngân hàng trung ương đã nâng lượng vàng nắm giữ lên 104,4 tấn.
Tuy nhiên, giá vàng giảm ngay sau đó khiến BOK hứng chịu nhiều chỉ trích từ giới chính trị. Trong một phiên điều trần tại Quốc hội năm 2013, các nghị sĩ đối lập cáo buộc ngân hàng trung ương đã đưa ra quyết định đầu tư sai thời điểm, gây tổn thất cho quốc gia. Sau sự việc này, BOK dừng mua vàng trong hơn 13 năm.
Theo một cựu quan chức cấp cao của BOK, sức ép chính trị lớn đến mức ngân hàng trung ương buộc phải chuyển hướng sang đầu tư nhiều hơn vào cổ phiếu Mỹ và các tài sản khác. Tuy nhiên, trước tình hình địa chính trị ngày càng bất ổn cùng xu hướng gia tăng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương trên thế giới, ngày càng có nhiều ý kiến cho rằng Hàn Quốc không nên tiếp tục trì hoãn việc mua vàng.
Tỷ trọng vàng thuộc nhóm thấp nhất thế giới
Việc ngừng mua vàng trong thời gian dài khiến Hàn Quốc tụt lại phía sau nhiều quốc gia khác.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), BOK hiện nắm giữ 104,4 tấn vàng, đứng thứ 40 trong số 100 quốc gia được thống kê.
Đáng chú ý, vàng chỉ chiếm khoảng 3,5% tổng dự trữ ngoại hối của Hàn Quốc, xếp thứ 98, chỉ cao hơn Chile và Colombia. Đây là tỷ lệ rất thấp nếu so với việc Hàn Quốc hiện sở hữu lượng dự trữ ngoại hối lớn thứ 13 thế giới.
Ông Jeong Hee Seop, Giám đốc phụ trách hoạt động ngoại hối của BOK, cho biết nhu cầu tăng dự trữ vàng xuất phát từ việc rủi ro địa chính trị gia tăng, khiến vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn ngày càng được coi trọng.
Ông cũng cho rằng giá vàng hiện đã giảm đáng kể so với mức đỉnh, tạo điều kiện thuận lợi hơn để ngân hàng trung ương quay trở lại thị trường.
Theo WGC, giá vàng từng đạt khoảng 5.020 USD/ounce vào tháng 2, trước khi giảm còn khoảng 4.050 USD/ounce vào đầu tháng 8.
Lần đầu mua vàng trong nước
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch mới là BOK sẽ đa dạng hóa cả nguồn mua lẫn địa điểm lưu trữ vàng.
Hiện toàn bộ lượng vàng của ngân hàng trung ương được cất giữ tại Ngân hàng Anh. Trong thời gian tới, BOK dự kiến mua vàng do các doanh nghiệp Hàn Quốc như LS MnM và Korea Zinc tinh luyện, sau đó lưu trữ tại Kho lưu ký chứng khoán Hàn Quốc.
Theo BOK, mục tiêu của kế hoạch này là giảm rủi ro địa chính trị thông qua việc đa dạng hóa địa điểm lưu trữ, đồng thời đơn giản hóa quy trình mua vàng bằng đồng Won và mở rộng nguồn cung.
Đây được xem là bước đi khá hiếm trên thế giới, bởi phần lớn các quốc gia không khai thác vàng thường không mua vàng được tinh luyện trong nước để lưu trữ tại các kho nội địa.
Giá vàng tăng mạnh bất chấp điều chỉnh
Dù giảm so với mức đỉnh trong năm nay, giá vàng vẫn ghi nhận mức tăng rất mạnh trong dài hạn.
Mức giá khoảng 4.050 USD/ounce hiện cao hơn khoảng 150% so với mức 1.627 USD/ounce vào thời điểm BOK dừng mua vàng năm 2013.
Theo giá vốn, lượng vàng dự trữ của BOK được định giá khoảng 4,79 tỷ USD. Tuy nhiên, nếu tính theo giá thị trường hiện nay, giá trị danh mục đã lên tới khoảng 12 tỷ USD, tương đương mức sinh lời kép bình quân khoảng 8% mỗi năm.
Làn sóng tích trữ vàng lan rộng
Trong những năm gần đây, nhiều quốc gia đã tăng tốc mua vàng nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD và trái phiếu Chính phủ Mỹ, đặc biệt khi các lệnh trừng phạt tài chính của Washington ngày càng được sử dụng rộng rãi.
Từ đầu năm 2024 đến hết tháng 7 năm nay, Ba Lan là ngân hàng trung ương mua vàng nhiều nhất với 255,2 tấn, tiếp theo là Trung Quốc với 96,1 tấn và Ấn Độ với 76,9 tấn.
Về tổng lượng vàng nắm giữ, Mỹ vẫn đứng đầu thế giới với 8.134 tấn, theo sau là Đức, Italy và Pháp. Trung Quốc và Nga lần lượt xếp thứ 5 và thứ 6 với 2.332 tấn và 2.292 tấn.
Khảo sát mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới đối với 74 ngân hàng trung ương cũng cho thấy xu hướng này chưa có dấu hiệu chậm lại. Có 45% số ngân hàng được hỏi cho biết sẽ tiếp tục tăng dự trữ vàng trong vòng 12 tháng tới, trong khi 60 ngân hàng dự báo lượng vàng nắm giữ sẽ tiếp tục tăng trong 5 năm tới.
