Việt Nam sẽ phá dỡ cây cầu duy nhất cả nước có đường sắt chung đường bộ

Dự án xây dựng cầu Cẩm Lý và đường dẫn tại tỉnh Bắc Ninh, có tổng mức đầu tư gần 800 tỷ đồng, đang được đẩy nhanh tiến độ thi công nhằm thay thế cây cầu gần 50 năm tuổi, nơi phương tiện đường bộ và tàu hỏa phải sử dụng chung một mặt cầu.

Khởi công từ năm 2025 bằng nguồn vốn ngân sách Trung ương, dự án được kỳ vọng giải quyết điểm nghẽn giao thông tồn tại nhiều năm trên Quốc lộ 37, đồng thời tăng cường kết nối giữa Bắc Ninh với Hải Phòng, Quảng Ninh và các địa phương lân cận.

Theo thiết kế, dự án có tổng chiều dài khoảng 3,27km, điểm đầu giao với Quốc lộ 37 tại Km16+872, thuộc xã Cẩm Lý và điểm cuối tại Km20+139, thuộc xã Bắc Lũng, tỉnh Bắc Ninh.

Tuyến đường dẫn được xây dựng theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, quy mô 2 làn xe, nền đường rộng 12m.

Trong đó, hai hạng mục quan trọng nhất là cầu Cẩm Lý mới dài hơn 631m, được xây dựng song song với cầu hiện hữu và cầu vượt tuyến đường sắt Kép - Hạ Long dài gần 288m.

Cả hai công trình sử dụng kết cấu bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực, với mặt cầu rộng 12m, đáp ứng yêu cầu khai thác lâu dài.

Đáng chú ý, dự án được đầu tư nhằm thay thế cầu Cẩm Lý cũ, xây dựng từ năm 1979. Đây là cây cầu có thiết kế đặc biệt khi cho phép cả tàu hỏa và phương tiện đường bộ lưu thông trên cùng một mặt cầu, được xem là công trình duy nhất còn tồn tại mô hình khai thác này tại Việt Nam.

Cầu hiện hữu dài khoảng 272m, gồm 4 nhịp dàn thép. Sau gần nửa thế kỷ hoạt động, nhiều hạng mục đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Do đặc thù sử dụng chung mặt cầu, mỗi khi tàu hỏa đi qua, các phương tiện đường bộ đều phải dừng chờ. Tình trạng này thường xuyên gây ùn tắc kéo dài, có thời điểm hàng kilomet, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân và hoạt động vận chuyển hàng hóa trong khu vực.

Việc xây dựng cầu Cẩm Lý mới vì vậy được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng giao thông đường bộ và đường sắt phải luân phiên sử dụng chung một mặt cầu, đồng thời nâng cao năng lực lưu thông trên Quốc lộ 37.

Liên quan đến tiến độ dự án, chiều 4/11, đoàn công tác Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Lê Hồng Vinh dẫn đầu đã kiểm tra thực địa và làm việc với UBND thành phố Bắc Ninh nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Theo báo cáo của chủ đầu tư, đến nay, khối lượng thi công toàn dự án đạt khoảng 66,6% giá trị hợp đồng. Trong đó, hạng mục cầu Cẩm Lý mới đã hoàn thành gần 95%, cầu vượt đường sắt đạt 51,1%, còn phần đường dẫn đạt 37,47%.

Mặc dù cầu chính đã cơ bản hoàn thiện, tiến độ chung của dự án vẫn chịu ảnh hưởng bởi những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và nguồn cung vật liệu xây dựng. Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân vốn năm 2026 mới đạt 21,32% kế hoạch.

Về mặt bằng, địa phương đã bàn giao khoảng 10,8/11,16ha, tương đương gần 97% tổng diện tích cần thu hồi. Tuy nhiên, một số vị trí còn vướng mắc đang ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai các hạng mục còn lại, đặc biệt tại khu vực cầu vượt đường sắt và đường dẫn.

Trước tình hình này, Ban Quản lý dự án Đường sắt đề nghị UBND thành phố Bắc Ninh chỉ đạo xã Cẩm Lý tập trung tháo gỡ các tồn tại, hoàn thành bàn giao toàn bộ mặt bằng trong tháng 11/2026.

Riêng khu vực phía sau mố M1 cầu vượt đường sắt, chủ đầu tư đề nghị bàn giao trước ngày 10/11 để bảo đảm điều kiện thi công. Đồng thời, các đơn vị liên quan cần khẩn trương di dời những cột điện, cột viễn thông còn lại trong phạm vi dự án.

Khi hoàn thành và đưa vào khai thác, cầu Cẩm Lý mới sẽ tạo tuyến lưu thông độc lập cho phương tiện đường bộ, tách biệt với hoạt động chạy tàu trên tuyến đường sắt Kép - Hạ Long.

Công trình không chỉ góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc và nguy cơ mất an toàn tại cầu Cẩm Lý cũ mà còn cải thiện khả năng kết nối giao thông giữa Bắc Ninh với Hải Phòng, Quảng Ninh, tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải hàng hóa và phát triển kinh tế - xã hội trong khu vực.