Phát hiện di tích cổ đại 4.400 năm tuổi còn nguyên vẹn nằm dưới khối đá dài hơn 54m
Bên trong ngôi mộ là hài cốt của một người trưởng thành cùng những hạt trang sức làm từ vỏ trứng đà điểu, vẫn nằm nguyên vẹn sau hàng thiên niên kỷ.
Các nhà khảo cổ học vừa phát hiện một ngôi mộ có niên đại khoảng 4.400 năm bên dưới một công trình đá khổng lồ tại sa mạc Sahara.
Ngôi mộ còn nguyên vẹn, chứa hài cốt người và những món đồ tùy táng đặc biệt, qua đó hé lộ thêm thông tin về tập tục mai táng của cư dân cổ đại ở khu vực này.
Công trình nằm tại Wadi Lawash el Telli, một trong những khu vực khô hạn nhất của Tây Sahara. Điểm đặc biệt của di tích là cấu trúc gồm hai dãy đá dài tỏa ra từ một gò đất hình bầu dục, tạo thành hình dáng khá khác thường.
Nhóm nghiên cứu do Joaquim Soler thuộc Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Catalonia (Tây Ban Nha) dẫn đầu.
Di tích thuộc loại hình được giới khảo cổ gọi là “mộ đá dạng anten” (antenna tomb). Những công trình tương tự từng được phát hiện ở Bắc Phi, nhưng trước đây giới khoa học còn thiếu bằng chứng cụ thể để xác định niên đại cũng như mục đích sử dụng của chúng.
Công trình đá dài 54m che giấu ngôi mộ cổ
Phần gò đất trung tâm của di tích dài khoảng 12,5m và rộng 10m. Từ đây, hai dải đá vôi kéo dài về phía Đông, tạo nên công trình có chiều dài lên tới 54,5m.
Dù có chiều dài đáng kể, phần gò đất dùng làm nơi chôn cất chỉ cao chưa đến 3m.
Trong đợt khai quật tháng 4/2018, các nhà khảo cổ phát hiện một cấu trúc bên trong được che phủ bằng những phiến đá vôi lớn. Bên dưới lớp đá bảo vệ là hài cốt của một người duy nhất.
Đáng chú ý, khu vực mai táng không có dấu hiệu bị xâm phạm hay được sử dụng lại sau lần chôn cất ban đầu. Đây là yếu tố quan trọng giúp các nhà khoa học nghiên cứu tương đối nguyên vẹn cách thức mai táng của cư dân thời kỳ đó.
Hài cốt được tìm thấy trong tư thế nằm ngửa, đầu hướng về phía Nam, hai chân gập sang bên trái theo hướng Tây.
Phân tích răng cho thấy người này qua đời khi khoảng 25-35 tuổi. Tuy nhiên, tình trạng phân hủy nghiêm trọng của xương khiến các nhà nghiên cứu không thể xác định giới tính.
Một chi tiết khác thu hút sự chú ý là 4 hạt trang sức nhỏ hình tròn nằm gần bộ hài cốt. Những hạt này được chế tác từ vỏ trứng đà điểu, nhiều khả năng từng là một phần của món đồ trang sức cá nhân mà người đã khuất sử dụng.
Mặc dù ngôi mộ được phát hiện từ năm 2018, phải đến năm 2025, các nhà khoa học mới xác định được niên đại của di tích.
Kết quả cho thấy ngôi mộ có niên đại trong khoảng 4.417-4.100 năm trước, tính theo niên đại đã hiệu chỉnh.
Các hiện vật thu được trong quá trình khai quật hiện được bảo quản tại khu vực Tindouf, Algeria. Theo nhóm nghiên cứu, số hiện vật này dự kiến sẽ được chuyển về lưu giữ lâu dài tại Bảo tàng Quốc gia của người Sahrawi.
