Sắp chọn 1.000 doanh nghiệp đặc biệt, được hưởng loạt ưu đãi chưa từng có

Chính phủ đang đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ có trọng tâm nhằm xây dựng lực lượng doanh nghiệp tư nhân nòng cốt, có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực và quốc tế. Trong đó, Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tạo ra những doanh nghiệp dẫn dắt, lan tỏa công nghệ, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bộ Tài chính dự kiến sẽ ban hành thông tư về chương trình hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp tiên phong - nhóm có khả năng dẫn dắt, lan tỏa công nghệ, chuỗi giá trị.

Tại Diễn đàn "Xây dựng hệ sinh thái bền vững hỗ trợ và phát triển kinh tế tư nhân năm 2026" diễn ra ngày 6/6, ông Nguyễn Hoàng Bách, đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), đã thông tin về các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đang được triển khai nhằm cụ thể hóa các chủ trương phát triển kinh tế tư nhân của Chính phủ.

Theo Quyết định số 631/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu hình thành đội ngũ doanh nghiệp tiêu biểu của khu vực kinh tế tư nhân, có năng lực công nghệ, sức cạnh tranh quốc tế và đóng vai trò dẫn dắt nền kinh tế.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó tối thiểu 200 doanh nghiệp đạt mức tăng trưởng nhanh, bứt phá vượt trội; 20 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và khoảng 15% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Các doanh nghiệp này được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất của nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Hoàng Bách, để cụ thể hóa Quyết định 631, Bộ Tài chính dự kiến ban hành thông tư hướng dẫn thực hiện chương trình trong quý II năm nay. Chính sách hỗ trợ sẽ chuyển từ cách tiếp cận dàn trải sang lựa chọn có trọng tâm, tập trung nguồn lực cho nhóm doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt và tạo sức lan tỏa.

"Nguồn lực hỗ trợ luôn có giới hạn, chính sách cần ưu tiên đúng nhóm doanh nghiệp, đúng nhu cầu và thời điểm", ông Bách cho biết.

Lựa chọn doanh nghiệp có tiềm năng dẫn dắt và lan tỏa

Theo chương trình, đối tượng áp dụng là các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân hoạt động trong bốn nhóm ngành trọng điểm gồm công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số; và chuyển đổi xanh, kinh doanh bền vững.

Thay vì hỗ trợ đồng đều cho tất cả doanh nghiệp, chương trình sẽ lựa chọn các doanh nghiệp có nền tảng pháp lý tốt, có tăng trưởng, có sản phẩm đổi mới sáng tạo hoặc công nghệ, có chiến lược phát triển rõ ràng và khả năng liên kết chuỗi giá trị.

Theo các tiêu chí được quy định, doanh nghiệp tham gia phải là doanh nghiệp Việt Nam hoạt động tối thiểu 3 năm liên tục; có ít nhất 2 năm có lợi nhuận dương trong 5 năm gần nhất hoặc đã đầu tư đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất. Doanh nghiệp đồng thời cần sở hữu sản phẩm đổi mới sáng tạo, công nghệ lõi hoặc sản phẩm xuất khẩu, thay thế nhập khẩu; đang áp dụng các tiêu chuẩn phát triển bền vững như ESG, ISO 14001, ISO 22000, VietGAP...

Đối với lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, doanh nghiệp phải đạt doanh thu từ 200 tỷ đồng trở lên hoặc có tốc độ tăng trưởng bình quân tối thiểu 10% trong hai năm gần nhất.

Theo ông Bách, nhóm doanh nghiệp được lựa chọn cần có nền tảng công nghệ, khả năng dẫn dắt trong ngành và tạo sức lan tỏa trong chuỗi giá trị.

Được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ vượt trội

Các doanh nghiệp tiên phong sẽ được tiếp cận nhiều cơ chế hỗ trợ đặc thù từ thủ tục hành chính, tín dụng đến đổi mới công nghệ và phát triển năng lực quản trị.

Về thủ tục hành chính, doanh nghiệp có thể được lựa chọn áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt, được áp dụng hải quan luồng 1 với cơ chế miễn kiểm tra hồ sơ và hàng hóa, đồng thời được hỗ trợ chi phí niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Về tài chính và tín dụng, doanh nghiệp được ưu tiên tiếp cận vốn vay dựa trên dòng tiền, tài sản hình thành trong tương lai hoặc các tài sản vô hình như bằng sáng chế, dữ liệu. Đây được xem là bước tiến mới trong hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, vốn thường gặp khó khăn khi tiếp cận tín dụng theo cách truyền thống.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được hỗ trợ chi phí sử dụng phòng thí nghiệm, thiết bị kiểm định; hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ; áp dụng cơ chế khấu hao nhanh; được tư vấn chiến lược, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị.

Nhà điều hành cũng yêu cầu các cơ quan trung ương và địa phương ưu tiên mua sắm, đặt hàng các sản phẩm, dịch vụ thử nghiệm của nhóm doanh nghiệp này, đồng thời hỗ trợ về thủ tục đầu tư, thông quan và niêm yết trên sàn chứng khoán.

Một điểm mới đáng chú ý là việc triển khai "Thẻ hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong". Thẻ có giá trị sử dụng tối đa 3 năm, cho phép doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ tư vấn, đào tạo, chuyển đổi số và các hình thức hỗ trợ khác theo nhu cầu.

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể đăng ký nhu cầu hỗ trợ trên Cổng thông tin doanh nghiệp và lựa chọn các dịch vụ phù hợp thông qua cơ chế thẻ hỗ trợ điện tử, góp phần nâng cao tính minh bạch và quyền chủ động của doanh nghiệp.

Đào tạo 10.000 CEO theo hướng thực chiến

Song song với chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong, Bộ Tài chính cũng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030.

Chương trình được Chính phủ phê duyệt vào cuối tháng 3, sau khi các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân xác định việc xây dựng đội ngũ doanh nhân lớn mạnh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Đối tượng thụ hưởng là đội ngũ quản lý doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, từ chủ tịch, tổng giám đốc đến trưởng, phó các phòng ban chuyên môn và tổ đội sản xuất.

Theo dự thảo của Bộ Tài chính, chương trình được triển khai thông qua ba phương thức gồm phiếu học bổng, các khóa đào tạo trực tiếp và đào tạo trực tuyến trên nền tảng số.

Ông Nguyễn Hoàng Bách cho biết cách tiếp cận của chương trình không đơn thuần là mở các lớp học lý thuyết mà hướng đến đào tạo thực chiến, được thiết kế theo từng vai trò cụ thể như lãnh đạo chiến lược, CEO, giám đốc chuyên môn, Mini MBA, lãnh đạo kế cận và e-learning.

Đặc biệt, chương trình tập trung mạnh vào giai đoạn sau đào tạo thông qua các hoạt động như CEO Lab, cố vấn 1-1, xây dựng kế hoạch hành động 180 ngày, CEO Readiness, CEO Talk, CEO Forum và mạng lưới cựu học viên. Mục tiêu không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn tạo ra sự thay đổi thực chất về năng lực điều hành doanh nghiệp.

Để chương trình đạt hiệu quả cao, Bộ Tài chính cho rằng cần huy động mạnh hơn mạng lưới chuyên gia tư vấn, hiệp hội doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp trong thời gian tới.