'Siết chặt' sàn thương mại điện tử, buộc ký cam kết nói 'không' với hàng giả

Theo Kế hoạch hành động ban hành kèm Nghị quyết 397 của Chính phủ về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030, thời gian gần đây các cơ quan chức năng đã liên tiếp bóc gỡ nhiều vụ việc vi phạm quy mô lớn, có tính chất nghiêm trọng.

Đáng lo ngại, nhiều đường dây bị phát hiện liên quan trực tiếp đến các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng như thuốc chữa bệnh, sữa, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ. Đây là nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao nhưng lại dễ bị lợi dụng để trục lợi.

Trong số các vụ việc điển hình được nêu ra có các đường dây sản xuất, quảng cáo và phân phối sữa giả của các doanh nghiệp như Rance Pharma, Hacofood, ZHolding; các vụ làm giả thực phẩm chức năng của Công ty TNHH Công nghệ Herbitech và Công ty Mediphar; đường dây sản xuất, tiêu thụ thuốc giả tại Thanh Hóa và một số địa phương; vụ quảng cáo sai sự thật liên quan đến kẹo rau củ Kera; hay việc sử dụng dầu ăn chăn nuôi cho người của Công ty Nhật Minh Food.

Chính phủ đánh giá, các đối tượng vi phạm thường tận dụng kẽ hở trong chính sách, quy định pháp luật cũng như những hạn chế trong khâu kiểm tra, giám sát để tổ chức sản xuất và tiêu thụ hàng giả, hàng kém chất lượng. Những hành vi này không chỉ gây tổn hại trực tiếp đến sức khỏe người dân mà còn làm xói mòn niềm tin thị trường, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh và trật tự kinh tế - xã hội.

Để siết chặt quản lý, Kế hoạch hành động đặt ra mục tiêu tất cả các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội lớn phải ký cam kết không cho phép kinh doanh, quảng cáo hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc hoặc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Song song đó, toàn bộ tổ chức, cá nhân kinh doanh các sản phẩm liên quan đến sức khỏe người tiêu dùng sẽ được tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhằm nâng cao ý thức tuân thủ.

Một trong những giải pháp trọng tâm là kiểm soát chặt hoạt động quảng cáo. Theo đó, nhà khoa học, y bác sĩ, người nổi tiếng, người có ảnh hưởng và các đơn vị cung cấp dịch vụ quảng cáo, nền tảng mạng xã hội sẽ bị ràng buộc trách nhiệm pháp lý nếu đưa thông tin sai lệch, thổi phồng công dụng sản phẩm. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.

Ngoài ra, các sàn thương mại điện tử và nền tảng số phải thiết lập cơ chế ràng buộc trách nhiệm cụ thể với từng chủ thể kinh doanh, đồng thời tăng cường công cụ phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm liên quan đến chất lượng hàng hóa và quyền sở hữu trí tuệ.

Theo lộ trình, các nội dung này sẽ được triển khai từ tháng 2/2026 và duy trì kiểm tra, đánh giá định kỳ theo quý nhằm đảm bảo hiệu quả thực chất, hạn chế tối đa tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng len lỏi vào đời sống tiêu dùng.