Sóng thoái vốn Nhà nước xuất hiện: Quỹ nào đang có sẵn 'hàng'?

Bước sang những phiên giao dịch đầu năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự bùng nổ trở lại của nhóm cổ phiếu ngân hàng, dầu khí trong rổ VN30 cùng nhóm chứng khoán sau nhịp chiết khấu mạnh trước đó. Dòng tiền lớn quay lại thị trường, lan tỏa trên diện rộng, đưa nhiều cổ phiếu trụ nhanh chóng tăng 20-40% chỉ sau ít phiên đầu năm.

Động lực chính của con sóng này đến từ kỳ vọng triển khai Nghị quyết 79 về thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, giúp hàng loạt nhóm ngành như ngân hàng, dầu khí, bất động sản khu công nghiệp, cao su đồng loạt tăng mạnh. Các mã tiêu biểu như VCB, BID, CTG, GAS, PLX, BSR, GVR nhanh chóng bứt tốc, trong bối cảnh thanh khoản toàn thị trường cải thiện rõ rệt.

Tuy nhiên, nhìn lại bức tranh năm 2025, hiệu suất của phần lớn các quỹ đầu tư lại kém nổi bật so với diễn biến chung của thị trường. Trong năm ngoái, việc bỏ lỡ con sóng tăng mạnh của nhóm cổ phiếu họ Vingroup khiến nhiều quỹ lớn, trong đó có cả Pyn Elite Fund, ghi nhận mức sinh lời thấp hơn đáng kể so với mức tăng khoảng 41% của VN-Index.

Theo chia sẻ mới đây của ông Trần Thăng Long, chuyên gia chứng khoán từ BSC, danh mục của 32 quỹ mở tính đến cuối năm 2025 cho thấy sự tập trung rất rõ vào các cổ phiếu bluechip, thanh khoản cao và giữ vai trò trụ cột đối với thị trường. Tuy nhiên, không ít cổ phiếu lớn - vì nhiều lý do - lại vắng mặt hoặc chỉ hiện diện với tỷ trọng rất thấp trong danh mục của các quỹ.

Cụ thể, nhóm ngân hàng thường chiếm tỷ trọng lớn nhất, dao động khoảng 22-42% danh mục, tập trung vào các mã như CTG, MBB, TCB, ACB, VCB, HDB, STB. Đáng chú ý, BID - dù là cổ phiếu vốn hóa rất lớn - lại chưa được nhiều quỹ nắm giữ với tỷ trọng tương xứng.

Nhóm bất động sản thường chiếm 3-26% tùy chiến lược từng quỹ, với các đại diện như VIC, VHM, KDH, NLG; trong đó VIC và VHM vẫn là hai mã có tỷ trọng nổi bật.

Nhóm bán lẻ chiếm khoảng 5-15%, chủ yếu là MWG cùng PNJ, MSN, FRT. Công nghệ thông tin gần như chỉ xoay quanh FPT với tỷ trọng 4-12%, trong khi nhóm vật liệu chủ yếu là HPG (3-13%), một số quỹ có thêm BMP. Ngoài ra, danh mục còn xuất hiện rải rác các cổ phiếu như REE, GMD, SSI, PVS, PLX, GAS.

Ông Long cho rằng nguyên nhân quan trọng khiến phần lớn quỹ đầu tư thua VN-Index trong năm 2025 nằm ở việc thiếu vắng nhóm cổ phiếu họ Vingroup trong bối cảnh nhóm này đóng góp tới khoảng 3/4 số điểm tăng của toàn thị trường. Chỉ một số ít quỹ nhanh chóng nâng tỷ trọng các cổ phiếu này ngay từ đầu năm mới ghi nhận kết quả vượt trội.

Ngược lại, việc nắm giữ tỷ trọng lớn ở những cổ phiếu từng là “ngôi sao” của giai đoạn trước như FPT - giảm 26,4% trong năm hay DGC mất tới 38,7% chỉ trong hai tuần cuối năm đã khiến hiệu suất danh mục của nhiều quỹ bị bào mòn đáng kể.

Xét tổng thể, nhóm cổ phiếu tài chính (ngân hàng - chứng khoán) là nhóm được các quỹ ưu tiên nắm giữ nhiều nhất tại thời điểm cuối năm 2025. Tuy nhiên, trong bức tranh phân bổ đó, nhóm cổ phiếu Vingroup gần như vắng bóng, đồng nghĩa với việc phần lớn các quỹ đã lỡ nhịp con sóng tăng giá bằng lần của VIC, VHM, VRE trong năm qua.

Điều này đặt ra một câu hỏi lớn cho giai đoạn 2026 trở đi. Trong con sóng kỳ vọng thoái vốn Nhà nước đầu năm 2026, các cổ phiếu như VCB, BID, GVR, PLX, BSR, GAS hoặc chỉ xuất hiện với tỷ lệ khiêm tốn, hoặc thậm chí chưa có mặt trong danh mục nắm giữ của các quỹ tính đến cuối năm 2025. Nếu cơ cấu danh mục không thay đổi, khả năng cao nhiều quỹ sẽ tiếp tục bỏ lỡ con sóng tăng giá theo câu chuyện thoái vốn - tương tự con sóng từng giúp các cổ phiếu như Vinamilk hay Sabeco tăng giá bằng lần trước đây.

Dù vậy, theo phân tích của chuyên gia, tỷ trọng thấp của các cổ phiếu gắn với câu chuyện thoái vốn trong danh mục quỹ cũng xuất phát từ đặc thù cơ cấu sở hữu. Phần lớn các doanh nghiệp này có tỷ lệ free-float thấp do cổ phần chủ yếu vẫn nằm trong tay Nhà nước, khiến khả năng giải ngân với quy mô lớn của các quỹ gặp nhiều hạn chế.

Từ câu chuyện bắt sóng của các quỹ trong giai đoạn 2025-2026, một thông điệp đầu tư quan trọng được rút ra: Sự khác biệt về hiệu suất không chỉ đến từ lựa chọn ngành, mà còn nằm ở việc có dám đi trước và đặt cược vào các “câu chuyện lớn” của thị trường hay không?