Thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 của Việt Nam: Sở hữu sân bay lớn nhất miền Bắc cùng loạt hạ tầng tỷ USD

Cụ thể từ chiều 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh. Cả hai nghị quyết đều nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của các đại biểu tham gia biểu quyết.

Theo đó, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Thành phố mới giáp Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Lạng Sơn và Thái Nguyên. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Sự thay đổi về mô hình hành chính diễn ra trong bối cảnh địa phương đang sở hữu một nền tảng công nghiệp lớn và đồng thời được đầu tư hàng loạt công trình hạ tầng có khả năng định hình lại không gian phát triển trong những năm tới.

Một trong những dự án tạo dấu ấn lớn nhất là Cảng hàng không quốc tế Gia Bình - tương lai sẽ là cảng hàng không có quy mô lớn nhất miền Bắc. Theo quy hoạch điều chỉnh, sân bay được định hướng đạt cấp 4E, công suất khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030; đến năm 2050, các con số này tăng lên khoảng 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Quy hoạch cũng tính đến 4 đường cất hạ cánh và 123 vị trí đỗ máy bay vào năm 2050.

Với quy mô được hoạch định như vậy, Gia Bình được kỳ vọng trở thành một đầu mối hàng không quan trọng của khu vực phía Bắc, đồng thời tạo thêm năng lực vận chuyển hành khách và hàng hóa cho thành phố mới. Đáng chú ý, sân bay không được phát triển tách rời mà đang được đặt trong một mạng lưới kết nối liên vùng quy mô lớn.

Trục kết nối trực tiếp sân bay Gia Bình với Hà Nội dài khoảng 27,7km, được thiết kế với mặt cắt ngang 120m, gồm cao tốc 10 làn, vận tốc thiết kế 120km/h. Tuyến có 6 nút giao liên thông nhiều tầng, cùng hệ thống cầu vượt sông, vượt đường và các công trình tại nút giao. Đây được xem là một trong những tuyến hạ tầng quan trọng để đưa sân bay vào mạng lưới giao thông của vùng Thủ đô.

Không chỉ có đường bộ, định hướng quy hoạch mới của Bắc Ninh còn đặt Gia Bình trong hệ thống kết nối rộng hơn với đường sắt, logistics và các trung tâm kinh tế. Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh xác định phát triển các tuyến đường bộ cao tốc, Vành đai 4, Vành đai 5, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị kết nối với Hà Nội; đồng thời định hướng hình thành khu thương mại tự do gần sân bay Gia Bình và các trung tâm logistics.

Đây được xem là lợi thế đáng kể đối với một địa phương vốn đã có nền tảng công nghiệp và xuất khẩu mạnh. Bắc Ninh đang tập trung phát triển công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Khi hệ thống sân bay, đường bộ, đường sắt và logistics được kết nối, khả năng luân chuyển hàng hóa, chuyên gia, dòng vốn và dịch vụ sẽ có thêm dư địa mở rộng.

Vị thế mới của Bắc Ninh vì vậy không chỉ đến từ việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Điều đáng chú ý hơn là địa phương đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc không gian phát triển với sân bay quy mô lớn làm đầu mối, mạng lưới giao thông liên vùng làm nền tảng và công nghiệp công nghệ cao làm động lực.

Trong bức tranh đó, Gia Bình có thể trở thành một "mảnh ghép" quan trọng kết nối Bắc Ninh với Hà Nội và các trung tâm kinh tế phía Bắc. Cùng với hạ tầng giao thông và logistics đang được đầu tư, thành phố mới có thêm điều kiện để mở rộng không gian đô thị, thu hút các ngành công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao và từng bước nâng vai trò trong chuỗi giá trị khu vực.

Từ một trung tâm công nghiệp lớn, Bắc Ninh hiện nay đang đứng trước cơ hội hình thành một cấu trúc phát triển mới: Đô thị - công nghiệp công nghệ cao - logistics - hàng không liên kết trong cùng một không gian. Đây cũng là yếu tố tạo nên tầm vóc chiến lược của thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 của Việt Nam.