Thành phố trực thuộc Trung ương trẻ bậc nhất cả nước đặt mục tiêu có 62 cụm công nghiệp rộng hơn 3.200ha vào năm 2030

UBND TP. Quảng Ninh vừa ban hành Chỉ thị số 13/CT-UBND ngày 28/10/2026 về tăng cường quản lý, phát triển cụm công nghiệp và di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp vào các khu vực sản xuất tập trung.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng công nghiệp, mở rộng không gian sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng đất theo định hướng phát triển dài hạn.

Theo phương án phát triển cụm công nghiệp trong điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Ninh đặt mục tiêu hình thành 62 cụm công nghiệp vào năm 2030, với tổng diện tích quy hoạch khoảng 3.237ha.

Hiện địa phương đã thành lập 23 cụm công nghiệp. Như vậy, để hoàn thành mục tiêu đề ra, Quảng Ninh cần phát triển thêm 39 cụm trong thời gian còn lại của kỳ quy hoạch.

Tuy nhiên, việc gia tăng số lượng cụm công nghiệp không đồng nghĩa với mở rộng ngay quỹ đất sản xuất có thể đưa vào khai thác. Trên thực tế, một số dự án vẫn gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao đất và đầu tư hạ tầng kỹ thuật.

Đây là những điểm nghẽn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thu hút doanh nghiệp, đặc biệt là việc bố trí địa điểm mới cho các cơ sở sản xuất phải di dời khỏi khu dân cư.

Tập trung tháo gỡ vướng mắc, mở rộng quỹ đất công nghiệp

Để thực hiện mục tiêu trên, UBND TP. Quảng Ninh yêu cầu các Sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư hạ tầng tập trung giải quyết những tồn tại trong quá trình triển khai các cụm công nghiệp.

Trọng tâm là đẩy nhanh bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng; đồng thời hoàn thiện hệ thống giao thông, cấp thoát nước, xử lý nước thải và phòng cháy, chữa cháy.

Đối với các dự án đang triển khai, chủ đầu tư phải chủ động bố trí nguồn vốn, nhân lực và thiết bị, bảo đảm tiến độ thi công theo kế hoạch. Các cơ quan chức năng có trách nhiệm rà soát, xử lý những dự án chậm triển khai, sử dụng đất kém hiệu quả, tránh tình trạng quỹ đất công nghiệp bị bỏ trống kéo dài.

Cùng với đó, địa phương chú trọng lựa chọn các nhà đầu tư hạ tầng có năng lực tài chính và kinh nghiệm thực hiện dự án, bảo đảm các cụm công nghiệp sau khi thành lập có thể sớm hoàn thiện hạ tầng và tiếp nhận doanh nghiệp.

Về định hướng thu hút đầu tư, Quảng Ninh ưu tiên các ngành công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, công nghệ sạch và những lĩnh vực có khả năng liên kết với chuỗi sản xuất hiện hữu. Việc phát triển cụm công nghiệp cũng phải phù hợp với nhu cầu thực tế, gắn với chuyển đổi xanh, sử dụng đất tiết kiệm và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Thay vì chỉ tập trung mở rộng diện tích, yêu cầu đặt ra là hình thành các khu sản xuất có hạ tầng đồng bộ, đáp ứng điều kiện hoạt động của doanh nghiệp và các tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường.

Đẩy nhanh di dời cơ sở sản xuất, siết quản lý môi trường

Song song với việc phát triển các cụm công nghiệp mới, Quảng Ninh đặt trọng tâm vào sắp xếp lại những cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đang hoạt động ngoài khu vực sản xuất tập trung.

Theo chỉ đạo của UBND địa phương, các cơ quan chức năng phải rà soát, lập danh sách cơ sở thuộc diện di dời, xác định nhu cầu sử dụng đất, địa điểm tiếp nhận và lộ trình thực hiện.

Việc di dời phải căn cứ vào điều kiện hạ tầng thực tế của từng cụm công nghiệp, đặc biệt là khả năng xử lý nước thải, chất thải và đáp ứng các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Đối với những địa bàn chưa có cụm công nghiệp đủ điều kiện tiếp nhận, chính quyền địa phương cần phối hợp với Sở Công Thương và các địa phương lân cận để tìm kiếm vị trí phù hợp.

Quá trình này cũng phải tính toán phương án hỗ trợ doanh nghiệp ổn định hoạt động sản xuất, duy trì việc làm cho người lao động và từng bước đổi mới công nghệ, thiết bị.

Đáng chú ý, Quảng Ninh yêu cầu công khai thông tin về quỹ đất công nghiệp sẵn sàng cho thuê, giá thuê, điều kiện tiếp nhận và tình trạng hạ tầng kỹ thuật. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn địa điểm đầu tư, hạn chế phát sinh chi phí và gián đoạn sản xuất khi di dời.

Đối với các cụm công nghiệp đang hoạt động, công tác kiểm tra, giám sát sẽ được tăng cường, tập trung vào việc chấp hành quy hoạch, trật tự xây dựng và các quy định về bảo vệ môi trường. Những tồn tại liên quan đến xử lý nước thải, chất thải nguy hại, khí thải, bụi và tiếng ồn phải được rà soát, yêu cầu khắc phục theo quy định.

Sở Công Thương được giao làm đầu mối theo dõi tiến độ phát triển từng cụm công nghiệp, phối hợp với các sở, ngành và địa phương tháo gỡ khó khăn, đồng thời kết nối các cơ sở sản xuất thuộc diện di dời với những địa điểm tiếp nhận đủ điều kiện.

Trong bối cảnh Quảng Ninh tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ và tăng trưởng xanh, việc mở rộng mạng lưới cụm công nghiệp được kỳ vọng tạo thêm dư địa thu hút đầu tư, phát triển sản xuất và giải quyết việc làm. Tuy nhiên, hiệu quả của kế hoạch không chỉ được đánh giá qua số lượng cụm công nghiệp thành lập mới, mà còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện hạ tầng, tỷ lệ lấp đầy và khả năng đưa quỹ đất vào khai thác thực tế.