TS. Võ Trí Thành: Không còn nhiều dư địa giảm lãi suất để thúc đẩy tăng trưởng

Trao đổi bên lề Hội thảo "Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới", diễn ra ngày 14/7, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, nhận định dư địa điều hành lãi suất hiện nay không còn rộng như những năm trước.

Theo ông, lạm phát đang tiến gần ngưỡng mục tiêu 4,5%, thanh khoản hệ thống ngân hàng vẫn chịu sức ép, trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhiều khả năng tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cao. Điều này khiến việc giảm sâu lãi suất tại Việt Nam trở nên khó khăn hơn nếu muốn bảo đảm ổn định tỷ giá và kiểm soát dòng vốn.

"Trong điều kiện hiện nay, giảm lãi suất trên diện rộng không còn là giải pháp tối ưu", TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh.

Thay vào đó, ông đề xuất tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng có mục tiêu, tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo sức lan tỏa lớn cho nền kinh tế như nhà ở xã hội, thủy sản, nông nghiệp và các ngành sản xuất chủ lực.

Theo chuyên gia, các gói tín dụng hướng đúng đối tượng sẽ phát huy hiệu quả cao hơn nhiều so với việc hạ mặt bằng lãi suất chung, nhất là khi điều kiện thị trường đang đặt ra nhiều giới hạn đối với chính sách tiền tệ.

Đánh giá về bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm, TS. Võ Trí Thành cho rằng mức tăng trưởng GDP 8,18% là kết quả rất tích cực nếu so với nhiều năm gần đây.

Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ xuất khẩu khi kim ngạch tăng khoảng 21%, trong khi vốn FDI giải ngân tăng khoảng 11-12%, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường kinh doanh Việt Nam vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong cả năm, nền kinh tế sẽ phải đạt mức tăng gần 12% trong 6 tháng cuối năm - một nhiệm vụ rất thách thức.

"Đây là mục tiêu không dễ hoàn thành", TS. Võ Trí Thành thẳng thắn nhận định.

Theo ông, điểm nghẽn đầu tiên nằm ở đầu tư công. Mặc dù tiến độ giải ngân đã cao hơn cùng kỳ các năm trước, nhưng đến nay mới đạt hơn 35% kế hoạch năm. Điều đó đồng nghĩa hơn 700.000 tỷ đồng vẫn phải được giải ngân trong những tháng còn lại nếu muốn hoàn thành kế hoạch đầu tư công hơn 1,1 triệu tỷ đồng.

Nếu không tháo gỡ được các nút thắt về thủ tục, giải phóng mặt bằng và tổ chức thực hiện, đầu tư công sẽ khó phát huy vai trò là động lực dẫn dắt tăng trưởng.

Một lực cản khác là tiêu dùng trong nước vẫn phục hồi chậm hơn kỳ vọng.

TS. Võ Trí Thành cho biết trong khoảng 2-3 năm gần đây, tốc độ tăng tiêu dùng vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch. Sáu tháng đầu năm, nếu loại trừ yếu tố giá, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng chỉ tăng khoảng 7,3%.

Đáng chú ý, mức tăng này còn có sự đóng góp đáng kể từ khoảng 12-13 triệu lượt khách quốc tế, cho thấy sức mua nội địa vẫn chưa thực sự bứt phá.

Bên cạnh đó, tăng trưởng giữa các địa phương cũng chưa đồng đều. Ngay cả Hà Nội và TP.HCM, hai đầu tàu kinh tế của cả nước, cũng mới chỉ ghi nhận mức tăng trưởng trên 8% trong nửa đầu năm.

Theo TS. Võ Trí Thành, để kích thích tổng cầu một cách bền vững, giải pháp quan trọng nhất vẫn là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khôi phục niềm tin, mở rộng sản xuất, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động.

Ông cũng đề xuất tiếp tục duy trì các chính sách hỗ trợ đang phát huy hiệu quả như giảm thuế giá trị gia tăng, đồng thời đẩy mạnh thu hút khách du lịch quốc tế nhằm tạo thêm động lực cho tiêu dùng trong nước.

Theo chuyên gia, trong bối cảnh dư địa của chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp, việc phối hợp linh hoạt giữa chính sách tài khóa, cải cách thể chế và các chương trình tín dụng có trọng tâm sẽ đóng vai trò quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng cao của nền kinh tế trong năm 2026.