Từ năm 2026, người có khoản thu nhập sau phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Thu nhập từ tiền lương, tiền công không chỉ bao gồm khoản lương người lao động nhận hằng tháng mà còn có thể gồm tiền thù lao, tiền thưởng, phụ cấp, trợ cấp và nhiều lợi ích khác. Vậy những khoản thu nhập nào phải chịu thuế thu nhập cá nhân và những khoản nào được loại trừ?

Thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công gồm những khoản nào?

Căn cứ Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thu nhập từ tiền lương, tiền công chịu thuế thu nhập cá nhân bao gồm tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công; tiền thù lao, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức; cùng các khoản phụ cấp, trợ cấp và thu nhập khác, trừ những khoản được loại trừ theo quy định.

Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công

Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công là khoản người lao động nhận được từ người sử dụng lao động dưới mọi hình thức, bằng tiền hoặc không bằng tiền.

Như vậy, thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công không chỉ giới hạn ở khoản lương được trả bằng tiền mà còn bao gồm các khoản có tính chất tiền lương, tiền công được chi trả dưới những hình thức khác.

Tiền thù lao và các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền

Theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, tiền thù lao và các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền mà cá nhân nhận được từ tổ chức, cá nhân, người sử dụng lao động dưới mọi hình thức cũng thuộc thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân.

Các khoản này bao gồm tiền tham gia đề tài, dự án, đề án; tiền nhuận bút theo quy định của pháp luật về chế độ nhuận bút; tiền tham gia hoạt động giảng dạy, biểu diễn văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao.

Tiền nhận được từ việc tham gia hội đồng quản trị, ban kiểm soát, hội đồng quản lý, các hiệp hội, hội nghề nghiệp, các hội được thành lập theo quy định của pháp luật và các tổ chức khác cũng thuộc diện chịu thuế.

Ngoài ra, tiền thù lao từ việc cung cấp dịch vụ của cá nhân không đăng ký kinh doanh, không đăng ký thuế cho hoạt động kinh doanh, kể cả trường hợp có hoặc không có giấy phép, chứng chỉ hành nghề, cũng được tính vào thu nhập chịu thuế.

Đối với các khoản lợi ích phục vụ nhu cầu cá nhân, phí hội viên và các khoản chi phí dịch vụ khác phục vụ việc chăm sóc sức khỏe, vui chơi, thể thao, giải trí, thẩm mỹ cũng thuộc diện chịu thuế. Tuy nhiên, nếu các dịch vụ này được sử dụng chung, không ghi tên cá nhân hoặc nhóm cá nhân sử dụng trên phiếu hoặc thẻ hội viên thì không tính vào thu nhập chịu thuế.

Một khoản khác cần lưu ý là phần khoán chi văn phòng phẩm, công tác phí, điện thoại, trang phục phục vụ công việc của cá nhân vượt mức quy định.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức và người làm việc trong các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp, Đảng, đoàn thể, hội, hiệp hội, mức khoán chi được áp dụng theo văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc quy chế của cơ quan, tổ chức đó.

Với người lao động làm việc trong doanh nghiệp, tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh, mức khoán chi áp dụng phù hợp với việc xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đối với người lao động làm việc trong các tổ chức quốc tế, văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài, mức khoán chi thực hiện theo quy định của tổ chức quốc tế hoặc văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài.

Khoản tiền do người sử dụng lao động đóng góp để tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động cũng thuộc thu nhập chịu thuế.

Đối với tiền ăn giữa ca, ăn trưa do người sử dụng lao động chi trả, phần vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng được tính vào thu nhập chịu thuế. Trường hợp người sử dụng lao động tổ chức bữa ăn giữa ca, ăn trưa cho người lao động bằng cách trực tiếp nấu ăn, mua suất ăn hoặc cấp phiếu ăn thì khoản này không tính vào thu nhập chịu thuế của cá nhân.

Tiền nhà ở, điện, nước và các dịch vụ kèm theo nếu có cũng là khoản lợi ích cần lưu ý. Trường hợp người lao động được hưởng lợi ích từ nhà ở do người sử dụng lao động xây dựng cho người lao động đang làm việc tại đơn vị thì khoản lợi ích này không tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, bao gồm cả tiền điện, nước và các dịch vụ kèm theo nếu có.

Nếu tiền thuê nhà ở, điện, nước và các dịch vụ kèm theo do người sử dụng lao động trả thay thì khoản này được tính vào thu nhập chịu thuế theo số thực tế trả thay, nhưng không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế của người lao động phát sinh tại đơn vị, chưa bao gồm tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo.

Các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền, bao gồm thưởng bằng chứng khoán; thưởng từ cuộc thi, sự kiện do người sử dụng lao động tổ chức cho người lao động cũng thuộc thu nhập chịu thuế. Đối với khoản thưởng không bằng tiền, việc quy đổi được thực hiện theo quy định.

Bên cạnh đó, các lợi ích khác do người sử dụng lao động chi cho người lao động cũng thuộc diện chịu thuế. Những khoản này bao gồm chi trong các ngày nghỉ, lễ; chi thuê dịch vụ tư vấn, dịch vụ làm thủ tục về thuế cho đích danh một hoặc một nhóm cá nhân; chi thuê người giúp việc gia đình, lái xe và người làm các công việc khác trong gia đình theo hợp đồng.

Những khoản phụ cấp, trợ cấp không phải tính thuế thu nhập cá nhân

Ngoài tiền lương, tiền công, tiền thù lao và các khoản lợi ích nêu trên, thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân còn bao gồm các khoản phụ cấp, trợ cấp và thu nhập khác, trừ những khoản được quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Theo quy định này, các khoản phụ cấp, trợ cấp và thu nhập khác được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế bao gồm trợ cấp, phụ cấp ưu đãi hằng tháng và trợ cấp một lần theo pháp luật về ưu đãi người có công.

Các khoản trợ cấp hằng tháng, trợ cấp một lần đối với người tham gia kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế, thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ; trợ cấp, phụ cấp quốc phòng, an ninh và đối với lực lượng vũ trang cũng thuộc nhóm không tính vào thu nhập chịu thuế.

Ngoài ra, các khoản phụ cấp độc hại, nguy hiểm, bồi dưỡng bằng hiện vật; phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực cũng được loại trừ.

Đối với thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài, phu nhân hoặc phu quân và con đi theo thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài, các khoản phụ cấp, trợ cấp, sinh hoạt phí do cơ quan Việt Nam ở nước ngoài chi trả cũng không tính vào thu nhập chịu thuế.

Những khoản trợ cấp theo pháp luật về bảo hiểm xã hội gồm trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hằng tháng và các khoản trợ cấp khác theo quy định cũng thuộc diện được loại trừ.

Các khoản trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm cũng không tính vào thu nhập chịu thuế.

Đáng chú ý, trường hợp tổ chức, doanh nghiệp có quy định cụ thể tại quy chế tài chính, quy chế nội bộ, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động về mức trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm cao hơn mức quy định của pháp luật thì phần chi trả thực tế vượt mức này vẫn không tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.

Các khoản trợ cấp đối với đối tượng được bảo trợ xã hội và phụ cấp phục vụ đối với lãnh đạo cấp cao cũng thuộc nhóm được loại trừ.

Đối với trợ cấp một lần khi chuyển công tác đến vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, hỗ trợ một lần đối với cán bộ, công chức làm công tác về chủ quyền biển đảo theo quy định của pháp luật, các khoản này không tính vào thu nhập chịu thuế.

Tương tự, trợ cấp chuyển vùng một lần đối với người nước ngoài đến cư trú tại Việt Nam, người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và người Việt Nam cư trú dài hạn ở nước ngoài về Việt Nam làm việc cũng được loại trừ theo mức ghi tại quyết định hoặc văn bản điều động, luân chuyển, quy chế tài chính, quy chế nội bộ, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động.

Ngoài ra, phụ cấp đối với nhân viên y tế thôn, bản và phụ cấp đặc thù ngành, nghề cũng thuộc các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế.

Nghị định quy định các khoản phụ cấp, trợ cấp được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế phải do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định theo pháp luật về ưu đãi người có công, quốc phòng, an ninh, ngoại giao, lao động, bảo hiểm xã hội, y tế, giáo dục - đào tạo và các quy định pháp luật liên quan khác.

Trường hợp khoản phụ cấp, trợ cấp thực tế nhận được cao hơn mức quy định thì phần vượt phải tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Ngoại lệ là khoản trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm được doanh nghiệp, tổ chức quy định mức cao hơn mức pháp luật tại quy chế, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động; phần chi vượt mức pháp luật trong trường hợp này vẫn không tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.

Nghị định 253/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.