Từng bị lép vế trước nhiều mặt hàng thủy sản, siêu thực phẩm giàu protein hơn cá hồi này vừa âm thầm mang về nửa tỷ USD cho Việt Nam

Bức tranh xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đang ghi nhận những gam màu sáng tối đan xen trong giai đoạn bước sang nửa cuối năm. Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, kim ngạch toàn ngành trong tháng 7 năm 2026 đã chạm mốc 1,02 tỷ USD, tương đương mức tăng 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhờ đà tăng trưởng này, lũy kế 7 tháng đầu năm đạt gần 6,78 tỷ USD, mở ra triển vọng xô đổ cột mốc 12 tỷ USD cho cả năm. Tuy nhiên, đằng sau những con số tổng thể đầy khả quan, từng ngành hàng lại đang đối mặt với những ngã rẽ khác biệt, điển hình là câu chuyện xuất khẩu của mặt hàng cá ngừ.

Giải mã sức hút từ nguồn đạm đại dương

Cá ngừ từ lâu đã được giới chuyên gia dinh dưỡng xếp vào nhóm siêu thực phẩm nhờ bảng thành phần vô cùng vượt trội. Điểm đáng chú ý nhất là loại hải sản này cung cấp lượng protein chất lượng cao, dao động từ 24 đến 30 gram trong mỗi 100 gram thịt cá. Tỷ lệ này ngang bằng, thậm chí vượt trội hơn so với cá hồi, nhưng lại chiếm ưu thế tuyệt đối nhờ hàm lượng chất béo thấp hơn hẳn.

Sức hấp dẫn của cá ngừ trên bàn tiệc quốc tế không chỉ dừng lại ở chỉ số protein ấn tượng. Bảng thành phần dinh dưỡng của loại cá này còn dày đặc các dưỡng chất quý giá như axit béo omega-3, vitamin D, vitamin B12 và selen. Sự cộng hưởng của các khoáng chất này mang lại lợi ích to lớn cho hệ tim mạch, não bộ và khả năng miễn dịch của con người. Nhờ đáp ứng trúng xu hướng tiêu dùng thực phẩm tiện lợi nhưng vẫn phải giàu đạm và ít béo, mặt hàng này đang giữ vai trò xương sống trong chuỗi cung ứng thủy sản tại các thị trường khó tính như Mỹ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản.

Cuộc đua gom hàng tại thị trường Mỹ

Dù sở hữu giá trị dinh dưỡng cao, bức tranh xuất khẩu cá ngừ lại cho thấy sự nhạy cảm đặc biệt với các yếu tố kinh tế vĩ mô. Tính chung 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt gần 524 triệu USD, ghi nhận mức giảm nhẹ 1,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ tiếp tục khẳng định vị thế khách hàng hàng đầu khi nắm giữ gần 39% tổng giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam, mang về hơn 176 triệu USD chỉ trong nửa đầu năm.

Diễn biến giao thương tại xứ sở cờ hoa phản ánh rất rõ sự thận trọng của các nhà nhập khẩu quốc tế. Sau chuỗi 5 tháng sụt giảm liên tiếp đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ bất ngờ tăng vọt gần 100% trong tháng 6 để chạm mức 35,9 triệu USD. Bước nhảy vọt bất thường này không hẳn đến từ sự bùng nổ của nhu cầu tiêu dùng cốt lõi. Giới phân tích nhận định đây là động thái đẩy nhanh tiến độ giao hàng từ các đối tác nhằm phòng ngừa những rủi ro thay đổi chính sách thương mại trong tương lai.

Điểm tựa mới và sự chuyển dịch giá trị

Trong bối cảnh thị trường truyền thống như Mỹ hay Liên minh châu Âu còn tiềm ẩn nhiều biến số, Canada đang nổi lên như một bến đỗ an toàn và đầy hứa hẹn. Nền kinh tế Bắc Mỹ này đã chi gần 20 triệu USD để nhập khẩu cá ngừ Việt Nam, đánh dấu mức tăng trưởng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Việc tận dụng tốt các ưu đãi từ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương đã giúp Canada vươn lên trở thành thị trường tiêu thụ lớn thứ 6 của nước ta, với tốc độ phục hồi rõ nét đạt mức 30% trong quý hai.

Một tín hiệu đáng mừng khác cho ngành chế biến thủy sản là sự chuyển dịch cực kỳ tích cực trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu. Trong khi nhóm nguyên liệu sơ chế bao gồm cá ngừ tươi, đông lạnh và khô sụt giảm 6%, nhóm sản phẩm chế biến và đóng hộp lại ghi nhận mức tăng trưởng đột phá 42%. Sự dịch chuyển từ việc bán nguyên liệu thô sang các mặt hàng có giá trị gia tăng cao cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang đi đúng hướng, từng bước thoát khỏi cái bẫy gia công để định hình lại vị thế trên thương trường quốc tế.