Chọn nhà thầu Trung Quốc, dự án nhà máy điện thiệt hại hơn 15.200 tỷ đồng, dừng vận hành khẩn cấp sau 5 ngày hoạt động

Từng được kỳ vọng góp phần giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu điện tại Pakistan, nhà máy điện Nandipur có công suất thiết kế 425 MW lại trở thành một trong những dự án gây nhiều tranh cãi nhất trong lĩnh vực năng lượng nước này, do liên tiếp gặp trục trặc, chậm tiến độ và phát sinh chi phí.

Ban đầu, dự án được phê duyệt với mức đầu tư thấp hơn đáng kể so với con số thực tế 329 triệu USD (khoảng 8.400 tỷ đồng). China Dongfang Electric Corporation (DEC) được lựa chọn làm tổng thầu thiết kế, cung cấp thiết bị và xây dựng (EPC).

Ngày 27/12/2007, Ủy ban Điều phối Kinh tế Pakistan (ECC) thông qua kế hoạch xây dựng nhà máy điện chu trình hỗn hợp tại Nandipur, thuộc tỉnh Punjab. Gần một tháng sau, ngày 28/1/2008, Tổng công ty Nhiệt điện miền Bắc (NPGCL), doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước Pakistan, ký hợp đồng EPC trị giá 329 triệu USD với DEC.

Tuy nhiên, quá trình triển khai nhanh chóng bị đình trệ bởi những bất đồng pháp lý. Bộ Tư pháp Pakistan phản đối quyết định trao hợp đồng cho nhà thầu Trung Quốc, khiến lô thiết bị trị giá khoảng 85 triệu USD bị lưu lại tại cảng Karachi trong nhiều năm.

Đến tháng 9/2012, DEC thông báo chấm dứt hợp đồng, viện dẫn những tổn thất nghiêm trọng do dự án liên tục bị trì hoãn. Sau khi chính quyền mới lên nắm quyền, Bộ Năng lượng Pakistan nối lại các cuộc thương lượng với đối tác Trung Quốc. Tháng 7/2013, DEC đồng ý tiếp tục thực hiện dự án, dù tổng chi phí đầu tư đã tăng lên đáng kể.

Ngày 31/5/2014, Pakistan tổ chức lễ khánh thành Nhà máy điện Nandipur, đánh dấu một cột mốc trong nỗ lực cải thiện năng lực cung ứng điện của quốc gia Nam Á. Tuy nhiên, việc hoàn thành công trình không đồng nghĩa với khả năng vận hành hiệu quả.

Chỉ sau 5 ngày hoạt động, nhà máy phải ngừng phát điện do chi phí sản xuất quá cao, lên tới 42 rupee Pakistan (PKR)/kWh. Những vấn đề được chỉ ra bao gồm việc sử dụng dầu diesel thay cho khí tự nhiên theo thiết kế, cùng các bất cập trong quy trình vận hành và công tác giám sát kỹ thuật.

Không chỉ gặp khó khăn về mặt kỹ thuật, Nandipur còn vướng tranh chấp với Cơ quan Quản lý điện quốc gia Pakistan (NEPRA) liên quan đến cơ chế tính giá điện. Dự án đồng thời trở thành đối tượng của nhiều cuộc điều tra về quản lý đầu tư công, sử dụng ngân sách và những nghi vấn sai phạm trong quá trình triển khai.

Theo tuyên bố của chính quyền tỉnh Punjab, tổng thiệt hại liên quan đến tình trạng chậm tiến độ, chi phí đầu tư tăng cao và hoạt động kém hiệu quả của nhà máy được ước tính vượt 165 tỷ PKR (hơn 15.200 tỷ đồng).

Dù vậy, đến nay, nhà máy điện Nandipur vẫn được duy trì vận hành và tiếp tục đóng góp vào hệ thống điện Pakistan. Sau nhiều năm triển khai, điều chỉnh và khắc phục các vấn đề phát sinh, dự án đã đi vào khai thác, dù hành trình từ khi được phê duyệt đến lúc vận hành thương mại kéo dài hơn đáng kể so với kế hoạch ban đầu.