Từng bị ông lớn dầu khí quốc tế từ bỏ, mỏ khí tỷ USD ngoài khơi Việt Nam bất ngờ kích hoạt chiến dịch mới

Ngày 5/11, Công ty Điều hành Dầu khí Biển Đông (BIENDONG POC) tổ chức lễ ký kết hợp đồng cung cấp giàn khoan TAD phục vụ chiến dịch khoan đan dày tại cụm mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh, thuộc Lô 05-2 và Lô 05-3, với Tổng CTCP Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling, HoSE: PVD).

Đây là một trong những hợp đồng đầu tiên thuộc nhóm hạng mục cần thời gian chuẩn bị và huy động dài, tạo cơ sở để BIENDONG POC triển khai công tác chuẩn bị cho chiến dịch khoan dự kiến bắt đầu vào quý II/2028.

Theo kế hoạch phát triển mỏ điều chỉnh, chiến dịch khoan đan dày bao gồm 2 giếng tại mỏ Hải Thạch. Do đặc điểm địa chất có áp suất cao, nhiệt độ cao (HPHT), giàn khoan được huy động phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật và an toàn.

Đặc biệt, giàn khoan tiếp trợ bán chìm (Tender-Assisted Drilling - TAD) là nguồn lực chuyên biệt, có số lượng hạn chế, trong khi nhu cầu tại khu vực Đông Nam Á dự kiến tăng mạnh trong giai đoạn 2027-2028.

Việc đẩy sớm quá trình đấu thầu, lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng không chỉ bảo đảm tiến độ dự án mà còn giúp BIENDONG POC giữ được nguồn lực giàn khoan phù hợp, giảm thiểu rủi ro khan hiếm giàn khoan và chậm tiến độ khi thị trường trở nên cạnh tranh hơn.

Ông Phạm Tiến Dũng - Tổng Giám đốc BIENDONG POC, cho biết sau hơn 13 năm vận hành an toàn, hiệu quả tại Lô 05-2 và Lô 05-3, kể từ khi đón dòng khí thương mại đầu tiên vào năm 2013, sản lượng khai thác tại cụm mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh đang bước vào giai đoạn suy giảm tự nhiên.

Trong bối cảnh đó, chiến dịch khoan đan dày, bổ sung 2 giếng mới, có vai trò then chốt trong việc gia tăng sản lượng và duy trì hiệu quả khai thác tại Lô 05-2 và Lô 05-3.

Phát biểu tại lễ ký kết, ông Nguyễn Xuân Cường, Tổng Giám đốc PV Drilling, nhắc lại dấu mốc hợp tác giữa hai đơn vị từ năm 2009, khi PV Drilling đầu tư giàn khoan tiếp trợ nửa nổi nửa chìm PV DRILLING V.

Giàn khoan này được thiết kế chuyên biệt để đáp ứng điều kiện địa chất phức tạp, áp suất cao và nhiệt độ cao tại cụm mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh. Giàn đã thực hiện thành công 16 giếng khoan thuộc Dự án Biển Đông 01, đạt hiệu suất vận hành trên 96%.

Kết quả này góp phần tạo nền tảng hợp tác lâu dài giữa hai đơn vị, đặc biệt trong lĩnh vực khoan tại các mỏ có điều kiện địa chất phức tạp.

Ông Nguyễn Xuân Cường tin tưởng rằng, trên cơ sở phát huy những thành quả và kinh nghiệm thực tế từ các giếng khoan HPHT tại mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh trước đây, các bên sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong công tác chuẩn bị, cải hoán, huy động và vận hành giàn khoan TAD, hướng tới thành công của chiến dịch khoan đan dày tại Lô 05-2 và Lô 05-3.

Cũng trong khuôn khổ buổi lễ, BIENDONG POC đã ký kết hai hợp đồng với CTCP Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Khoan Dầu khí PVD (PVD Tech), đơn vị thành viên của PV Drilling.

Hai hợp đồng gồm: Hợp đồng cung cấp đầu giếng, cây thông khai thác và các dịch vụ liên quan; Hợp đồng cung cấp ống chống kích thước lớn, phụ kiện và các dịch vụ liên quan.

Hành trình phát triển hai mỏ khí từng bị đối tác nước ngoài từ bỏ

Hai mỏ Hải Thạch và Mộc Tinh nằm trong Lô 05-2 và Lô 05-3, thuộc bể Nam Côn Sơn trên thềm lục địa Việt Nam.

Bể Nam Côn Sơn là khu vực ghi nhận giếng khoan đầu tiên ngoài khơi Việt Nam từ năm 1974. Hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí tại đây sau đó bị gián đoạn cho đến những năm đầu thập niên 1990, khi các tập đoàn dầu khí lớn trên thế giới như BP và Statoil tham gia.

Năm 1992, BP tiến hành khoan thăm dò dầu khí tại Lô 05-3 và phát hiện mỏ khí Mộc Tinh. Đến năm 1995, tập đoàn này tiếp tục phát hiện mỏ khí Hải Thạch tại Lô 05-2.

Trong giai đoạn kinh tế Việt Nam tăng trưởng mạnh và thị trường khí bắt đầu mở rộng, BP đã lên kế hoạch phát triển cụm mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh để đưa vào khai thác.

Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, đầu năm 2009, các đối tác nước ngoài quyết định từ bỏ hai mỏ khí Hải Thạch - Mộc Tinh sau khi tính toán, cân nhắc các yếu tố về lợi ích kinh tế.

Việc BP và các đối tác rút khỏi Lô 05-2 và Lô 05-3 đã đặt Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) trước nhiều khó khăn. Khối tài nguyên trị giá hàng tỷ USD đứng trước nguy cơ tiếp tục nằm sâu dưới lòng đất sau gần 15 năm chưa được đưa vào khai thác.

Bài toán đặt ra khi đó là làm thế nào để khai thác nguồn tài nguyên này, phục vụ nền kinh tế quốc dân và góp phần khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển.

Việc tìm kiếm đối tác mới để tiếp tục phát triển dự án cũng không đơn giản, bởi BP là một trong 5 tập đoàn dầu khí hàng đầu thế giới. Quá trình tìm kiếm, đàm phán, ký kết hợp đồng và khởi động lại các hoạt động có thể mất nhiều thời gian.

Tháng 1/2009, Công ty Điều hành Dầu khí Biển Đông (BIENDONG POC) được thành lập với nhiệm vụ tiếp quản dự án do BP để lại, tiếp tục phát triển cụm mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh. Sự kiện này đánh dấu một giai đoạn mới trong hoạt động khai thác khí tại khu vực.

Sau khi tiếp quản dự án, PVN quyết định đầu tư toàn bộ, đồng thời giao các cán bộ, kỹ sư trong ngành trực tiếp đảm nhiệm công tác thiết kế, thi công và điều hành.

Các doanh nghiệp thành viên của PVN như Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro, Tổng CTCP Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling), Tổng CTCP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC)... đã hoàn thành các phần việc được giao.

Ngày 24/7/2013, dòng khí từ giàn Mộc Tinh bắt đầu chảy về Hải Thạch. Đến ngày 7/8/2013, giàn Hải Thạch đón dòng khí đầu tiên (First Gas), chính thức tạo ra những sản phẩm dầu khí của Dự án Biển Đông 01, đánh dấu cột mốc quan trọng trong lịch sử ngành dầu khí Việt Nam.

Sau 10 năm khai thác thương mại, cụm mỏ khí Hải Thạch - Mộc Tinh đã mang về doanh thu lũy kế trên 4,8 tỷ USD (với tổng chi phí đầu tư khoảng 3,7 tỷ USD) và nộp ngân sách Nhà nước hơn 1,3 tỷ USD tính đến tháng 9/2023.