Vị Thiếu tướng duy nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam chào điều lệnh tay trái, được Bác Hồ khen ngợi, động viên

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng (1919-2003) là một trong những gương mặt tiêu biểu cho tinh thần chiến đấu, bản lĩnh kiên cường và ý chí không ngừng vươn lên.

Từng mất cánh tay phải do chiến tranh khi còn rất trẻ, ông vẫn xin được tiếp tục ở lại chiến đấu, vượt qua những mất mát về thể chất để rồi trở thành một vị tướng xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng sinh năm 1919 tại Hợp Giang, Cao Bằng. Đến tháng 8/1945, ông tham gia quân ngũ. Năm 1948, khi đang giữ cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 147 trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ông bị thương nặng, phải cắt bỏ một phần cánh tay phải.

Khi ấy, vết thương chưa kịp hồi phục nhưng không muốn phải rời chiến trường về tuyến sau, ông tìm gặp Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái để xin tiếp tục được chiến đấu tại đơn vị. Trước đề nghị ấy, ban đầu đồng chí ông Hoàng Văn Thái có phần cân nhắc. Trước quyết tâm và ý chí của người tiểu đoàn trưởng trẻ vốn nổi tiếng gan dạ, ông đã đồng ý.

Sau đó, Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng được trở lại đơn vị cũ và tiếp tục đảm nhiệm cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Lũng Vài, một đơn vị có tiếng trong những năm đầu của cuộc kháng chiến.

Ngày 28/8/1949, Đại đoàn Quân Tiên Phong, Sư đoàn 308 được thành lập. Khi ấy, đồng chí Nguyễn Thái Dũng được giao trọng trách Trung đoàn trưởng Trung đoàn 88. Dù đã mất bàn tay phải trong một trận chiến khốc liệt, ông vẫn vượt qua thương tật, cùng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 88 lập nên nhiều chiến công vang dội trên các chiến trường.

Trong Chiến dịch Đường số 4 Thu - Đông 1949, Trung đoàn 88 tham gia tiêu diệt các cứ điểm Nà Han, Bản Bé. Đến Chiến dịch Biên giới năm 1950, đơn vị phối hợp với các lực lượng bạn, góp phần tiêu diệt hai binh đoàn Charton và Lepage.

Tiếp đó, trong Chiến dịch Hòa Bình từ tháng 12/1951 đến tháng 2/1952, Trung đoàn 88 dưới sự chỉ huy của ông tham gia đánh cụm cứ điểm Tu Vũ, tiến công địch trên đường số 6, bao vây và từng bước tiến tới giải phóng thị xã Hòa Bình.

Một kỷ niệm đặc biệt gắn với cuộc đời binh nghiệp của Nguyễn Thái Dũng là lần ông được gặp và chụp ảnh cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp sau Chiến dịch Biên giới. Biết người cán bộ trẻ đã mất một cánh tay trong chiến đấu, Bác Hồ động viên ông bằng lời nói giản dị. Bác căn dặn ông tiếp tục khắc phục khó khăn, rèn luyện đạo đức cách mạng, học hỏi kinh nghiệm từ cấp trên và đồng đội để trở thành người cán bộ quân sự vừa có tài, vừa có đức.

Người cũng căn dặn ông tiếp tục vượt qua thương tật, không ngừng rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng, học hỏi kinh nghiệm chiến đấu từ cấp trên và đồng đội để trở thành người cán bộ quân sự vừa có tài, vừa có đức.

Lời động viên ấy trở thành nguồn khích lệ lớn, theo ông trong suốt những năm tháng quân ngũ.

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, đồng chí Nguyễn Thái Dũng được điều về công tác tại Cục Tác chiến, giữ cương vị Cục phó trong giai đoạn 1955-1961. Năm 1964, ông trở lại đơn vị, đảm nhiệm chức vụ Sư đoàn trưởng Sư đoàn 308 và trực tiếp chỉ huy bộ đội tại chiến trường Quảng Trị, một trong những địa bàn ác liệt của cuộc kháng chiến.

Sau đó, ông được giao nhiệm vụ Tham mưu trưởng Mặt trận Tây Nguyên trong các năm 1966-1967.

Tháng 6/1967, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Sư đoàn 304 thuộc Quân khu Tả Ngạn. Đến tháng 9/1968, ông giữ cương vị Phó Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn.

Từ năm 1968-1979, đồng chí Nguyễn Thái Dũng tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội, trong đó có Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân Việt Nam, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Duyệt binh và cán bộ nghiên cứu tại Viện Khoa học Quân sự thuộc Bộ Quốc phòng. Cuối chặng đường binh nghiệp, ông công tác tại Học viện Quân sự cấp cao, nay là Học viện Quốc phòng.

Qua nhiều cương vị khác nhau, từ người chỉ huy trực tiếp trên chiến trường đến cán bộ tham mưu, đào tạo và nghiên cứu quân sự, Nguyễn Thái Dũng luôn được giao những nhiệm vụ quan trọng và hoàn thành tốt trọng trách được giao.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do cho đất nước, Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến thắng hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất...

Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng qua đời năm 2003, hưởng thọ 84 tuổi. Hàng chục năm trong quân ngũ, gắn với những chiến trường ác liệt và những trọng trách lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam, Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng để lại dấu ấn lớn, gợi nhớ về nghị lực và bản lĩnh của một thế hệ quân nhân trưởng thành trong chiến tranh.

Bài viết tham khảo thông tin tại:

Sự trùng hợp kỳ diệu của hai vị tướng thương binh - Sự kiện và nhân chứng - Nguyệt san của Báo Quân đội nhân dân

Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng - Báo Cao Bằng.