Việt Nam có 5.500 người sở hữu tài sản trên 10 triệu USD
Khi khối tài sản ngày càng lớn, nhu cầu quản lý tổng thể, bảo đảm thanh khoản, đa dạng hóa đầu tư và chuyển giao qua nhiều thế hệ đang trở nên cấp thiết.

Từ quản lý tài sản theo kinh nghiệm gia đình đến quản trị danh mục chuyên nghiệp
Trao đổi về xu hướng dịch chuyển tài sản của các gia đình giàu có tại Việt Nam tại Diễn đàn đầu tư Việt Nam 2027, bà Nguyễn Thị Minh Thu, Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn Tài chính và Đầu tư Index Partners, cho rằng lãi suất vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư trong ngắn hạn. Tuy nhiên, vấn đề sâu xa hơn là cách các gia đình tổ chức quản lý và phân bổ khối tài sản của mình.
Theo bà Thu, hiện nay, Family Office (mô hình tổ chức quản lý tài sản cho các gia đình giàu có) tại Việt Nam phần lớn vẫn hoạt động theo hướng ưu tiên an toàn. Tài sản thường gắn chặt với hoạt động kinh doanh của gia đình, trong khi chưa có cơ cấu chuyên nghiệp với hội đồng đầu tư gồm các chuyên gia thực sự đảm nhiệm việc quản lý danh mục.
Bà đưa ra ví dụ một chủ doanh nghiệp sở hữu tổng tài sản 100 triệu USD, trong đó 50 triệu USD nằm trong doanh nghiệp, 20 triệu USD là bất động sản và 30 triệu USD chưa xác định được phương án phân bổ. Đây là bài toán không đơn giản nếu gia đình không có một tổ chức chuyên nghiệp để đánh giá tổng thể tài sản, nhu cầu sử dụng vốn và cơ hội đầu tư.
Ngay cả khi thuê chuyên gia quản lý, các gia đình vẫn gặp khó khăn do thiếu khung pháp lý thuận lợi cho Family Office vận hành theo thông lệ quốc tế.
Bà Thu dẫn kinh nghiệm Singapore, nơi nhiều Family Office được tổ chức dưới hình thức quỹ hoặc công ty vốn biến đổi (VCC). Mô hình này tạo điều kiện để dòng vốn dịch chuyển linh hoạt hơn giữa các lớp tài sản và các thị trường, đồng thời có thể được hưởng những ưu đãi nhất định về thuế.
Theo chuyên gia, nếu toàn bộ tài sản của gia đình được đặt trong một doanh nghiệp do họ sở hữu 100% vốn, việc rút lợi nhuận để đầu tư sang lĩnh vực khác thường phải thông qua chia cổ tức. Quá trình này đòi hỏi doanh nghiệp hoàn tất báo cáo tài chính, kiểm toán và nghĩa vụ thuế trước khi phân phối lợi nhuận.
Trong khi đó, nếu cổ đông thường xuyên rút tiền thông qua các khoản vay với doanh nghiệp nhưng thiếu minh bạch, điều này có thể trở thành dấu hiệu khiến nhà đầu tư nước ngoài lo ngại khi doanh nghiệp cần huy động vốn bằng vay nợ hoặc phát hành cổ phần.
Đặc biệt, những khoản vay cổ đông không tạo ra thu nhập lãi cho doanh nghiệp có thể khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi về tính minh bạch và cấu trúc tài chính.
Vì vậy, bà Thu cho rằng Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý hỗ trợ Family Office cả về tổ chức hoạt động lẫn thuế. Điều này không chỉ giúp các gia đình chủ động chuyển đổi giữa các lớp tài sản, giảm thời gian và chi phí tuân thủ mà còn tạo thuận lợi cho quá trình chuyển giao tài sản giữa các thế hệ.
Một tổ chức quản lý chuyên nghiệp còn có thể đóng vai trò tư vấn, hạn chế xung đột trong định hướng đầu tư giữa các thế hệ. Chẳng hạn, người cha có tư duy đầu tư truyền thống, ưu tiên bất động sản, trong khi người con muốn rót vốn vào trí tuệ nhân tạo (AI). Khi đó, hội đồng chuyên môn có thể đánh giá nhu cầu, khẩu vị rủi ro và mục tiêu của từng thế hệ để xây dựng chiến lược phù hợp.

Lý do giới siêu giàu không còn muốn dồn toàn bộ tài sản vào bất động sản
Một thay đổi đáng chú ý trong cách quản lý tài sản của các gia đình giàu có là sự dịch chuyển từ tư duy tập trung vào từng tài sản riêng lẻ sang quản trị tổng thể danh mục.
Theo bà Thu, trước đây, các gia đình lớn thường ưu tiên cổ phiếu và bất động sản. Đây là những lớp tài sản quen thuộc, có khả năng bảo toàn giá trị trong dài hạn. Tuy nhiên, sau chu kỳ tăng lãi suất đột ngột bắt đầu từ giai đoạn hậu COVID-19, tỷ trọng tài sản có thu nhập cố định như trái phiếu và nợ ưu tiên thanh toán đã tăng lên.
Điểm hấp dẫn của nhóm tài sản này là khả năng tạo ra dòng tiền tương đối ổn định. Bà Thu cho rằng các gia đình sở hữu tài sản lớn không thể chỉ nắm giữ những doanh nghiệp quy mô lớn hay các tòa nhà có giá trị cao nhưng không tạo ra dòng tiền. Nếu thiếu nguồn tiền sẵn có, họ sẽ khó triển khai những kế hoạch đầu tư tiếp theo, thậm chí bỏ lỡ các cơ hội mới xuất hiện trên thị trường.
Làn sóng AI là một ví dụ. Nếu toàn bộ nguồn lực được dồn vào bất động sản, khi thị trường này gặp khó khăn, gia đình có thể đối mặt với áp lực thanh khoản. Khi đó, dù nhận thấy cơ hội đầu tư vào công nghệ, họ cũng khó có đủ nguồn tiền để giải ngân.
Vì vậy, các gia đình lớn đang chuyển dần từ cách đầu tư dựa trên kinh nghiệm truyền thống sang thuê các tổ chức và cá nhân có chuyên môn quản lý danh mục.
Cách tiếp cận này hướng tới hai mục tiêu song song: bảo toàn tài sản qua nhiều thế hệ, đồng thời duy trì khả năng tăng trưởng và sẵn sàng nắm bắt cơ hội đầu tư mới.
5.500 người sở hữu trên 10 triệu USD và dư địa phát triển của Family Office
Theo bà Thu, qua 4-5 năm làm việc với các Family Office và chủ doanh nghiệp tại Việt Nam cũng như Đông Nam Á, bà nhận thấy mối quan tâm lớn nhất của nhóm khách hàng này không còn nằm ở hiệu quả của từng tài sản riêng lẻ mà là sự an toàn và khả năng thanh khoản của toàn bộ danh mục.
Cơ hội tăng trưởng vẫn quan trọng, nhưng chỉ được xem xét trên nền tảng một chiến lược quản lý tổng thể, xác định rõ nhu cầu sử dụng vốn và tiềm năng sinh lời trong các khoảng thời gian 3 năm, 5 năm hoặc 7 năm.
Quy mô nhóm khách hàng tiềm năng cũng cho thấy dư địa đáng kể của thị trường này. Theo báo cáo Knight Frank được bà Thu dẫn lại, năm 2024, Việt Nam có khoảng 5.500 cá nhân sở hữu tổng tài sản trên 10 triệu USD, đứng thứ 6 tại Đông Nam Á. Số lượng này được dự báo tiếp tục tăng trong giai đoạn 2020-2030.
Với quy mô tài sản ngày càng lớn, nhu cầu quản lý chuyên nghiệp không chỉ dừng ở việc lựa chọn kênh đầu tư sinh lời mà còn bao gồm phân bổ vốn, kiểm soát rủi ro, bảo đảm thanh khoản và chuẩn bị kế hoạch chuyển giao cho thế hệ kế tiếp.
Bà Thu nhận định, ưu tiên an toàn và thanh khoản không đồng nghĩa với việc các gia đình ngừng đầu tư. Điều quan trọng là phải có chiến lược phân bổ phù hợp với nhu cầu phát triển của gia đình ở từng giai đoạn, đồng thời bảo đảm tầm nhìn dài hạn.
Theo chuyên gia Index Partners, đây sẽ là một trong những xu hướng lớn đối với nhóm cá nhân sở hữu tài sản lớn và cá nhân siêu giàu trong thời gian tới.