Việt Nam đón tin vui lớn vượt mặt Mỹ

Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026, đạt hơn 5,7 tỷ USD. Đáng chú ý, Trung Quốc đã vượt Mỹ để trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam, trong bối cảnh doanh nghiệp linh hoạt điều chỉnh thị trường và cơ cấu sản phẩm.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu thủy sản 6 tháng đầu năm đạt hơn 5,7 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt gần 1,4 tỷ USD, tăng khoảng 40% so với cùng kỳ, vượt Mỹ - thị trường đạt gần 898 triệu USD. Nếu tính cả Hong Kong (Trung Quốc), kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng gần 38%.

Nhật Bản tiếp tục là thị trường lớn thứ ba với kim ngạch gần 788 triệu USD, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kết quả tăng trưởng trong nửa đầu năm không chỉ phản ánh nhu cầu tiêu dùng phục hồi mà còn cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp trong việc chuyển hướng thị trường, điều chỉnh cơ cấu sản phẩm và tận dụng lợi thế về khoảng cách địa lý cũng như nhu cầu tiêu thụ ổn định tại các thị trường lân cận.

Tuy nhiên, VASEP cũng lưu ý các nhà nhập khẩu ngày càng thận trọng hơn khi xu hướng đơn hàng chuyển sang quy mô nhỏ, thời gian giao ngắn hơn, yêu cầu giá cạnh tranh cùng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận và thời gian giao hàng.

Tôm vẫn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành thủy sản trong 6 tháng đầu năm.

Riêng tháng 6/2026, xuất khẩu tôm đạt 445,9 triệu USD, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng, kim ngạch đạt 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm 40,5% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành.

Đây tiếp tục là nhóm hàng đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng chung, giữ vai trò quan trọng trong mục tiêu tăng trưởng của ngành thủy sản năm 2026.

Trong khi đó, cá tra tiếp tục là trụ cột xuất khẩu lớn thứ hai. Tháng 6, kim ngạch xuất khẩu cá tra đạt 209,1 triệu USD, tăng 7,7%. Tính chung 6 tháng, xuất khẩu mặt hàng này đạt 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, chiếm 19,4% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

Theo VASEP, mức tăng trưởng này cho thấy nhu cầu đối với các sản phẩm cá thịt trắng có giá thành hợp lý vẫn duy trì ổn định khi người tiêu dùng tại nhiều thị trường có xu hướng tiết kiệm chi tiêu. Cá tra Việt Nam tiếp tục có lợi thế về giá, nguồn cung dồi dào và khả năng chế biến đa dạng, phù hợp với nhiều kênh tiêu thụ từ bán lẻ, nhà hàng đến bếp ăn công nghiệp và chế biến sâu.

Bên cạnh triển vọng tích cực, VASEP cho rằng chi phí logistics sẽ là một trong những thách thức lớn đối với ngành thủy sản trong những tháng cuối năm.

Là ngành phụ thuộc nhiều vào vận chuyển bằng container lạnh, doanh nghiệp xuất khẩu đang chịu tác động từ việc giá cước vận tải biển tăng cao, phụ phí container lạnh, chi phí nhiên liệu, bảo hiểm, tình trạng thiếu container và ùn tắc tại các cảng.

Hiện giá cước container quốc tế đang tiến sát mức cao nhất trong gần hai năm, đặc biệt trên các tuyến vận chuyển đến Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Xu hướng các nhà nhập khẩu đẩy mạnh nhập hàng sớm nhằm hạn chế rủi ro từ những thay đổi về chính sách thuế cũng khiến mùa cao điểm vận chuyển cuối năm đến sớm hơn, tạo thêm áp lực về chi phí và thời gian giao hàng.

Theo VASEP, kết quả xuất khẩu gần 5,8 tỷ USD trong nửa đầu năm là nền tảng thuận lợi để ngành thủy sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần tiếp tục khai thác hiệu quả các thị trường có tốc độ tăng trưởng cao như Trung Quốc, ASEAN và Hàn Quốc, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe tại Mỹ, EU và Nhật Bản. Bên cạnh đó, việc kiểm soát chi phí đầu vào, tối ưu logistics, đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu và gia tăng giá trị sẽ là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh đơn hàng ngày càng nhỏ, cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt và yêu cầu tuân thủ ngày càng cao, năng lực quản trị chi phí, logistics và rủi ro thị trường sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định hiệu quả xuất khẩu của ngành thủy sản trong nửa cuối năm 2026.