Vĩnh Hưng sắp thành trung tâm mới phía đông Hà Nội, dân số dự kiến tăng gần gấp 3

Phát biểu tại tọa đàm “Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng: Từ quy hoạch đến nâng cao chất lượng đời sống người dân” do Báo Thanh Niên tổ chức sáng 23/10, TS-KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho biết việc lựa chọn Vĩnh Hưng làm điểm đột phá tái thiết đô thị trong tầm nhìn quy hoạch 100 năm của Hà Nội xuất phát từ nhiều yếu tố về vị trí, chức năng và tiềm năng phát triển.

Theo ông Nghiêm, trong các đồ án quy hoạch trước đây, Vĩnh Hưng từng được xem là vùng nông thôn ngoại thành, đóng vai trò hỗ trợ cho khu vực nội đô. Đến quy hoạch năm 1998, khu vực này bắt đầu được xác định nằm trong vùng trung tâm mở rộng, nhưng quá trình triển khai vẫn chưa tạo ra những thay đổi đáng kể.

Sau khi Hà Nội mở rộng địa giới hành chính năm 2008, Vĩnh Hưng tiếp tục được đưa vào các đồ án quy hoạch, song chưa có bước chuyển biến đột phá. Theo ông Nghiêm, điểm mới của quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm là chuyển từ mô hình chùm đô thị vệ tinh sang mô hình 9 cực phát triển, trong đó Vĩnh Hưng được xác định là một cực phát triển quan trọng ở phía đông.

Về chức năng, khu vực này được định hướng trở thành trung tâm dịch vụ, thương mại hiện đại, góp phần giảm áp lực cho nội đô và nâng cao chất lượng sống của người dân. Vĩnh Hưng cũng có lợi thế về diện tích đất, trong khi quy mô dân số hiện tại chưa quá lớn, tạo điều kiện phát triển theo mô hình TOD, tức đô thị gắn với giao thông công cộng.

Vị trí của Vĩnh Hưng nằm giữa các tuyến đường sắt đô thị và gần những cây cầu huyết mạch như Thanh Trì, Vĩnh Tuy, đặc biệt là cầu Cự Khối, công trình được kỳ vọng tăng cường kết nối với Long Biên và các tỉnh phía đông.

Theo TS-KTS Đào Ngọc Nghiêm, việc kết hợp giao thông đường bộ, đường sắt với giao thông đường thủy trên sông Hồng có thể mở ra thêm dư địa phát triển dịch vụ, du lịch văn hóa và lịch sử. Đô thị cần được phát triển với mật độ hợp lý, bảo đảm không gian sống thông thoáng thay vì chỉ tập trung gia tăng mật độ xây dựng.

Dân số dự kiến tăng gần gấp 3, cần thêm đất cho trường học

Bên cạnh cơ hội phát triển, ông Nghiêm lưu ý quy hoạch tái thiết Vĩnh Hưng cần giải quyết nhiều vấn đề để bảo đảm chất lượng sống khi dân số tăng mạnh.

Đáng chú ý, quy hoạch dự kiến nâng dân số khu vực từ khoảng 68.000 người lên 190.000 người. Theo ông Nghiêm, cần rà soát kỹ các chỉ tiêu dân số, đất đai và cơ cấu nhà ở để bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời tạo sự đồng thuận của người dân.

Các loại hình nhà ở cần được bố trí đa dạng, gồm nhà ở xã hội, chung cư cao tầng, nhà liền kề và nhà vườn với tỷ lệ hợp lý. Bình quân đất xây dựng đô thị dân dụng khoảng 28 m²/người được ông đánh giá là tương đối thấp so với đặc điểm không gian sống truyền thống của địa phương.

Về hạ tầng xã hội, quy hoạch hiện dành hơn 30 ha đất cho trường học. Tuy nhiên, ông Nghiêm đề xuất nghiên cứu nâng diện tích này lên gần 40 ha nhằm phát triển hệ thống trường liên cấp hiện đại, đáp ứng nhu cầu học tập của dân cư trong tương lai.

Không gian xanh cũng cần được ưu tiên ngay từ đầu. Với lợi thế tiếp giáp sông Hồng, Vĩnh Hưng nên hình thành dải cây xanh mở, kết nối từ khu vực ven sông vào sâu trong đô thị, tạo không gian công cộng và cải thiện môi trường sống.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, ông Nghiêm nhấn mạnh đây là khâu then chốt quyết định hiệu quả của quá trình tái thiết. Chính sách cần ưu tiên tái định cư tại chỗ, có các hình thức nhà ở linh hoạt và cơ chế phù hợp để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Ngoài ra, việc phát triển giao thông ngầm tại khu vực ven sông Hồng cần được nghiên cứu thận trọng, đặc biệt về điều kiện địa chất và thủy văn, trước khi đưa ra quyết định đầu tư.

Theo ông Nghiêm, Vĩnh Hưng đã được xác định là điểm nhấn trong Quy hoạch phân khu cảnh quan sông Hồng dài khoảng 40 km qua trung tâm Hà Nội. Cùng với các cơ chế ưu tiên cho tái thiết đô thị được quy định trong Luật Thủ đô, khu vực này có cơ sở để triển khai các bước phát triển tiếp theo.

Tuy nhiên, để biến định hướng quy hoạch thành hiện thực, Hà Nội cần lựa chọn thứ tự ưu tiên phù hợp, đồng thời giải quyết đồng bộ các vấn đề về hạ tầng, không gian xanh, nhà ở và quyền lợi của người dân.