2 tỉnh rộng nhất Việt Nam sắp có 8 phường mới

Trong bối cảnh đẩy mạnh sắp xếp, hoàn thiện tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, hai tỉnh Lâm Đồng và Gia Lai đang xúc tiến việc chuyển đổi 8 xã thành phường nhằm đáp ứng yêu cầu đô thị hóa và định hướng phát triển trong giai đoạn mới.

Theo thông tin từ UBND tỉnh Lâm Đồng ngày 3/11, Bộ Nội vụ đã có tờ trình gửi Chính phủ đề xuất thành lập 3 phường Đức Trọng, Hàm Thuận Nam và Cư Jút trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên, quy mô dân số và địa giới hành chính của các xã cùng tên.

Trước đó, HĐND tỉnh Lâm Đồng đã thông qua Nghị quyết số 19/NQ-HĐND ngày 29/5, thống nhất chủ trương chuyển đổi 3 xã nói trên thành phường, đồng thời giao UBND tỉnh hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Trong số các địa phương được đề xuất, Đức Trọng có quy mô dân số lớn nhất với 88.998 người, trên diện tích 148,78km2.

Đáng chú ý, Đức Trọng nằm gần khu vực Đà Lạt, là nơi tọa lạc của Cảng hàng không Liên Khương và được định hướng trở thành trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh Lâm Đồng. Theo định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2050, địa phương này sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực hành chính, đổi mới sáng tạo, công nghiệp chế biến và logistics nông sản. Đồng thời, Đức Trọng được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối hoạt động du lịch giữa khu vực cao nguyên và vùng ven biển.

Đối với Hàm Thuận Nam, địa phương thuộc tỉnh Bình Thuận cũ, phương án thành lập phường được xây dựng trên cơ sở diện tích 110,96km2 và dân số 34.012 người.

Hàm Thuận Nam sở hữu lợi thế kết nối giao thông khi nằm trên hành lang Bắc - Nam ven biển, có Quốc lộ 1, tuyến cao tốc và đường sắt Bắc - Nam đi qua. Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch.

Phường còn lại được đề xuất thành lập là Cư Jút, trên cơ sở xã Cư Jút thuộc tỉnh Đắk Nông cũ. Địa phương có diện tích 104,11km2, dân số 50.914 người, nằm tại cửa ngõ phía Tây Bắc tỉnh Lâm Đồng.

Cư Jút có hệ thống giao thông kết nối qua Quốc lộ 14 và Quốc lộ 28, đồng thời sở hữu Khu công nghiệp Tâm Thắng với 48 dự án đầu tư, tỷ lệ lấp đầy đạt 96,8%. Tỷ lệ dân số đô thị của Cư Jút đạt 73,97%, cao nhất trong 3 địa phương được đề xuất chuyển đổi. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 75 triệu đồng.

Theo đánh giá được nêu trong hồ sơ, đề án thành lập 3 phường tại Lâm Đồng đáp ứng 5 điều kiện và 5 tiêu chuẩn theo quy định. Việc chuyển đổi được xem là cần thiết khi tốc độ đô thị hóa và cơ cấu phát triển kinh tế tại các địa phương đã có nhiều thay đổi, đòi hỏi mô hình quản lý phù hợp hơn.

Nếu được cấp có thẩm quyền quyết định thành lập, tỉnh Lâm Đồng sẽ có tổng cộng 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 100 xã, 23 phường và một đặc khu. So với hiện trạng, số phường tăng 3 và số xã giảm tương ứng, không làm thay đổi tổng số đơn vị hành chính, diện tích tự nhiên hay quy mô dân số toàn tỉnh.

Cùng thời điểm, tỉnh Gia Lai cũng hoàn tất hồ sơ đề xuất thành lập thêm 5 phường mới.

Theo thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai ngày 3/11, địa phương đã trình Chính phủ và Bộ Nội vụ đề án chuyển đổi các xã An Nhơn Tây, Chư Sê, Phù Mỹ, Tây Sơn và Tuy Phước thành phường.

Phương án được xây dựng theo nguyên tắc giữ nguyên toàn bộ diện tích, dân số và ranh giới hành chính của từng xã, không thực hiện chia tách hoặc sáp nhập địa bàn.

Cụ thể, phường An Nhơn Tây dự kiến có diện tích 75,50km2, dân số 21.095 người. Phường Chư Sê có diện tích 124,75km2 với 69.135 người, là địa phương có diện tích lớn nhất trong nhóm 5 phường được đề xuất.

Trong khi đó, phường Phù Mỹ có diện tích 54,47km2, dân số 28.524 người; phường Tây Sơn rộng 97,70km2 với 49.891 người.

Đáng chú ý, Tuy Phước là địa phương có quy mô dân số lớn nhất trong 5 xã dự kiến chuyển đổi, với 78.615 người trên diện tích 53,37km2.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc chuyển đổi từ xã sang phường nhằm hoàn thiện mô hình quản lý hành chính phù hợp với quá trình đô thị hóa, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quy hoạch, quản lý và phát triển đô thị.

Theo phương án đề xuất, sau khi thành lập thêm 5 phường, tỉnh Gia Lai sẽ có 135 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 105 xã và 30 phường. Như vậy, số phường tăng thêm 5, số xã giảm tương ứng, trong khi tổng số đơn vị hành chính cấp xã không thay đổi.

Việc chuyển đổi 8 xã thành phường tại Lâm Đồng và Gia Lai hiện vẫn đang trong quá trình xem xét, quyết định theo thẩm quyền. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước điều chỉnh về tính chất quản lý hành chính, phù hợp hơn với thực trạng đô thị hóa tại các địa phương mà không làm thay đổi quy mô lãnh thổ hay dân số của hai tỉnh.