7 nhà khoa học từng được vinh danh Quả cầu Vàng về đầu quân cho tỷ phú Phạm Nhật Vượng: Họ là ai?

Mới đây, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh công bố 10 nhà khoa học trẻ đoạt giải thưởng Quả cầu Vàng 2026. Đây là những cái tên xuất sắc nhất, được lựa chọn kỹ lưỡng từ 77 hồ sơ đăng ký của 51 cơ quan, đơn vị, trường học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước cũng như một số tổ chức người Việt ở nước ngoài.

Một trong những cái tên đáng chú ý là Tiến sĩ Thái Mai Thành, hiện đang công tác tại Đại học VinUni. Ông được trao giải thưởng trong lĩnh vực công nghệ robot và tự động hóa. Nhà khoa học trẻ nghiên cứu robot mềm phục vụ phẫu thuật ít xâm lấn và in sinh học 3D. Công trình thực hiện tại UNSW Sydney, công bố trên Advanced Science năm 2023, kết hợp cơ khí, vật liệu mềm và kỹ thuật y sinh để phát triển hệ thống robot tích hợp nội soi và in vật liệu sinh học tại vị trí cần tái tạo mô.

Mối liên hệ giữa nghiên cứu chuyên sâu, hợp tác liên ngành và đào tạo nhân lực cũng là trọng tâm trong quá trình VinUni chuyển dịch lên mô hình đại học nghiên cứu. Định hướng này được triển khai thông qua phát triển đội ngũ học thuật, đầu tư hạ tầng, xây dựng các cụm nghiên cứu liên ngành và tăng cường hợp tác với đại học, doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Hiện Tiến sĩ Thái Mai Thành là giảng viên ngành Kỹ thuật Cơ khí, Viện Kỹ thuật và Khoa học Máy tính, đồng thời giữ chức Phó Giám đốc Trung tâm Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois (VISHC). Trước đó, năm 2025, ông từng lọt vào top 20 ứng viên tiêu biểu của Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Quả cầu Vàng.

Ít ai biết, VinUni - trường đại học nghìn tỷ thuộc Vingroup - còn có 6 nhà khoa học từng được trao Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả cầu Vàng đang tham gia giảng dạy, nghiên cứu. Vingroup là tập đoàn do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập và giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị.

Họ hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ công nghệ vật liệu mới, công nghệ môi trường đến công nghệ thông tin, robot và tự động hóa.

Danh sách gồm:

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lịch - nhận Giải thưởng Quả cầu Vàng năm 2019, lĩnh vực Công nghệ vật liệu mới

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lịch là chuyên gia trong lĩnh vực khoa học vật liệu tính toán và cơ học kỹ thuật. Ông tốt nghiệp ngành Cơ điện tử tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội năm 2011, hoàn thành chương trình thạc sĩ năm 2013 và nhận bằng Tiến sĩ Kỹ thuật tại Đại học Kyoto (Nhật Bản) năm 2016.

Hướng nghiên cứu của ông tập trung vào cơ học phá hủy, tính chất đa trường của vật liệu, vật liệu cấu trúc nano và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khoa học vật liệu. Ông cũng phát triển các phương pháp mô phỏng tiên tiến như mô hình pha trường và động lực học phân tử.

Năm 2019, ông được trao Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả cầu Vàng; năm 2021, tiếp tục nhận Giải Nhất Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho Giảng viên trẻ. Đến nay, ông đã công bố khoảng 90 bài báo trên các tạp chí khoa học quốc tế và tham gia Ban Biên tập tạp chí Scientific Reports, đồng thời phản biện cho nhiều tạp chí chuyên ngành uy tín.

Tiến sĩ Đinh Ngọc Thạnh - nhận giải năm 2019, lĩnh vực Công nghệ thông tin và truyền thông

Tiến sĩ Đinh Ngọc Thạnh hiện là giảng viên thực hành tại Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo (CAIR), Viện Kỹ thuật và Khoa học Máy tính, VinUni. Ông còn là Phó biên tập viên tạp chí IEEE Access.

Trước đó, ông từng giảng dạy tại Đại học Soongsil (Hàn Quốc), làm nhà khoa học thỉnh giảng tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT, Mỹ) năm 2019 và nghiên cứu tại Đại học RMIT (Australia).

Ông có kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ với vai trò đồng sáng lập, Giám đốc Công nghệ (CTO) và cố vấn cho nhiều doanh nghiệp, startup. Hướng nghiên cứu của ông tập trung vào AI, học máy, điện toán biên, blockchain và IoT, đặc biệt là phát triển trí tuệ biên kết hợp AI, blockchain và mạng 6G.

Năm 2020, ông nhận danh hiệu Công dân Danh dự Seoul, được vinh danh là Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu và nằm trong top 10 nhà khoa học trẻ nhận Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả cầu Vàng.

Tiến sĩ Lý Quang Việt - nhận giải năm 2020, lĩnh vực Công nghệ môi trường

Tiến sĩ Lý Quang Việt là chuyên gia trong lĩnh vực kỹ thuật môi trường. Ông tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Hạ tầng tại Trường Đại học Thủy lợi năm 2009. Tiếp đó, ông nhận bằng thạc sĩ tại Đại học Ghent (Bỉ) năm 2013 và tiến sĩ tại Đại học Sejong (Hàn Quốc) năm 2018.

Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, ông có thời gian nghiên cứu tại nhiều trường đại học ở Hàn Quốc, Trung Quốc và Đức. Từ năm 2022-2025, ông là nghiên cứu viên cao cấp tại Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Seoul (Hàn Quốc).

Hướng nghiên cứu của ông tập trung vào công nghệ xử lý nước, nước thải, loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ và ứng dụng học máy trong đánh giá chất lượng nước. Ông đã công bố 46 bài báo khoa học quốc tế, trong đó có công trình được Clarivate ghi nhận là bài báo có lượt trích dẫn cao năm 2023. Từ năm 2019, ông là thành viên Ban biên tập tạp chí Environmental Technology & Innovation (Q1).

Năm 2020, ông được trao Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả cầu Vàng dành cho các nhà khoa học trẻ Việt Nam. Ông cũng nhận Học bổng BrainPool của Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Hàn Quốc năm 2022 và được mời làm diễn giả chính tại Global Research Network (Seoul) năm 2024.

Tiến sĩ Phạm Huy Hiệu - nhận giải năm 2023, lĩnh vực Công nghệ thông tin, chuyển đổi số và tự động hóa

Tiến sĩ Phạm Huy Hiệu hiện là giảng viên Viện Kỹ thuật và Khoa học Máy tính (CECS), Trường Đại học VinUni. Ông còn đảm nhiệm nhiều vị trí như Chủ nhiệm đề tài tại Trung tâm Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois, Giám đốc Khoa học Entrepreneurship Lab và Phó Giám đốc Văn phòng Quản lý Nghiên cứu (RMO).

Ông hoàn thành chương trình kỹ sư tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Đến năm 2019, ông tốt nghiệp Tiến sĩ Khoa học Máy tính tại Đại học Toulouse (Pháp).

Ông là người sáng lập phòng thí nghiệm CVMAIL, với hướng nghiên cứu chính về thị giác máy tính, học máy và ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe.

Đến nay, Tiến sĩ Phạm Huy Hiệu đã công bố hơn 75 bài báo khoa học, sở hữu 4 bằng sáng chế và có hơn 2.000 lượt trích dẫn trên Google Scholar. Ông cũng tham gia phát triển VAIPE, hệ thống y tế số từng đoạt giải AI Awards năm 2022, góp phần đưa các ứng dụng AI vào thực tiễn chăm sóc sức khỏe.

Từ năm 2024, ông là thành viên Ban Biên tập tạp chí Scientific Data thuộc Nature. Ông từng nhận nhiều học bổng, giải thưởng như DAAD Fellowship (Đức), Global Leaders in Innovation Fellowship (Anh), danh hiệu Giảng viên của năm 2023 và Rising Star in Research Award 2024. Đặc biệt, ông là nhà khoa học trẻ nhất được trao Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả cầu Vàng và thuộc top 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2024.

Bên cạnh giảng dạy và nghiên cứu, ông còn thúc đẩy hợp tác quốc tế, kết nối nghiên cứu học thuật với các ứng dụng thực tiễn và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại VinUni.

Tiến sĩ Trần Ngọc Quang - nhận giải năm 2024, lĩnh vực Công nghệ vật liệu mới

Tiến sĩ Trần Ngọc Quang tập trung nghiên cứu, phát triển công nghệ sản xuất hydro xanh bằng phương pháp điện phân nước, tận dụng các nguồn nguyên liệu sẵn có như nước biển, nước tiểu chứa urê và năng lượng mặt trời.

Theo ông, hydro đang được quan tâm như một nguồn nhiên liệu thân thiện với môi trường, nhưng việc sản xuất vẫn là thách thức lớn. Hiện khoảng 95% sản lượng hydro toàn cầu đến từ quá trình chuyển hóa khí thiên nhiên, sử dụng nhiên liệu hóa thạch và phát thải lượng lớn CO2.

Trong nghiên cứu khoa học, ông có 41 công bố trên các tạp chí quốc tế thuộc nhóm Q1, trong đó 17 bài là tác giả chính, cùng 5 công bố thuộc nhóm Q2. Ông hai lần nhận học bổng sau tiến sĩ trong nước của Quỹ VINIF (giai đoạn 2023-2024 và 2024-2025), cùng nhiều giải thưởng nghiên cứu xuất sắc tại Đại học Sungkyunkwan (Hàn Quốc) năm 2018.

Tiến sĩ Lê Duy Dũng - nhận giải năm 2025, lĩnh vực Công nghệ thông tin, chuyển đổi số và tự động hóa

Tiến sĩ Lê Duy Dũng (sinh năm 1991) nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số và tự động hóa. Hiện ông là Giám đốc Chương trình Khoa học Dữ liệu, Phó Giám đốc Chương trình Khoa học Máy tính và Trợ lý Giáo sư tại Khoa Kỹ thuật và Khoa học Máy tính, Trường Đại học VinUni.

Ông dẫn dắt hai nhóm nghiên cứu R2Studio, chuyên về hệ thống tìm kiếm và gợi ý ứng dụng AI, và IndoorCare, tập trung phát triển các giải pháp AI, mô phỏng cho không gian sống thông minh.

Ngoài ra, ông còn giữ chức Giám đốc phòng thí nghiệm Living Lab thuộc Trung tâm Trí tuệ Môi trường của VinUni, nơi kết nối các nhà nghiên cứu và chuyên gia quốc tế để phát triển công nghệ phục vụ mục tiêu bền vững.