AI tạo siêu lợi nhuận, người ôm vàng và Bitcoin lỗ nặng trong nửa đầu năm 2026

Đi qua một nửa của một năm đầy biến động, một mô hình rõ ràng đã xuất hiện trên các thị trường toàn cầu: bất cứ tài sản nào gắn với quá trình xây dựng hạ tầng vật chất cho AI đều tăng mạnh, trong khi một số tài sản mà nhà đầu tư thường tìm đến trong giai đoạn bất định lại suy yếu.

Chiến tranh ở Trung Đông, biến động chính trị và cú tăng vọt của giá dầu tạo nên bối cảnh u ám, song thị trường chứng khoán tại nhiều khu vực vẫn liên tục lập đỉnh mới.

Theo Dan Coatsworth, Giám đốc thị trường tại AJ Bell, các công ty hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng chi tiêu cho AI là những khoản đầu tư nổi bật nhất trong nửa đầu năm, trong khi Bitcoin lại là “một cú sốc tệ hại” và vàng cũng đánh mất sức hấp dẫn.

Ông Coatsworth nhận định, đó là một chuỗi diễn biến đáng kinh ngạc nếu xét trong khoảng thời gian chỉ nửa năm giao dịch.

Những cái tên hưởng lợi nhiều nhất từ làn sóng AI

Những mức tăng ấn tượng nhất đến từ một mảng không mấy hào nhoáng của thế giới công nghệ: các doanh nghiệp sản xuất chip.

Khi nhu cầu điện toán AI va chạm với tình trạng nguồn cung thắt chặt, giá chip tăng vọt và kéo cổ phiếu đi lên. SanDisk dẫn đầu thị trường Mỹ với mức tăng hơn 850% chỉ trong sáu tháng, trong khi Western Digital, Micron Technology và Seagate Technology đều tăng hơn gấp ba lần giá trị - tốc độ sinh lời mà trong điều kiện bình thường có thể phải mất nhiều năm mới đạt được.

Động lực đứng sau là nhu cầu khổng lồ đối với bộ nhớ tốc độ cao và lưu trữ dữ liệu phục vụ việc huấn luyện cũng như vận hành các hệ thống AI, trong lúc các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới chạy đua mở rộng trung tâm dữ liệu.

Các cổ phiếu Mỹ khác tăng mạnh nhờ làn sóng AI gồm Intel, Dell, Advanced Micro Devices (AMD) và Applied Materials, với mức tăng từ 150% đến 280% kể từ đầu năm.

Cơn sốt này cũng kéo các thị trường mới nổi đi lên, nơi các nhà sản xuất chip châu Á như TSMC và SK Hynix có tỷ trọng lớn. Nhờ đó, chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng gấp đôi, Nikkei 225 của Nhật Bản tăng khoảng 40%, còn chỉ số MSCI Emerging Markets tăng khoảng 27%.

Tại châu Âu, FTSE 100 tăng 7% trong nửa đầu năm, CAC 40 của Pháp tăng 5%, trong khi DAX của Đức tăng 2%. Ngược lại, chỉ số MSCI India giảm 5% và Hang Seng của Hồng Kông mất 6%.

Đáng chú ý, đà tăng của nhóm cổ phiếu bộ nhớ đã bắt đầu đảo chiều trong những ngày gần đây, khi chính những cái tên từng tăng mạnh này bị cuốn vào một đợt bán tháo công nghệ dữ dội.

Những ngôi sao sa cơ, các thương vụ thâu tóm và những giao dịch hạ nhiệt

Mặt trái của câu chuyện là sự lao dốc khắc nghiệt của những mã từng là nhà vô địch.

Các “con cưng AI” trước đây như Meta và Microsoft bị bỏ lại phía sau, lần lượt giảm 14% và 24% xét theo tổng lợi suất, khi chi tiêu AI khổng lồ biến các tập đoàn công nghệ này thành những doanh nghiệp ngày càng khát vốn, còn nhà đầu tư không còn sẵn sàng trả mức định giá cao cho họ.

Microsoft hiện giao dịch ở mức rẻ nhất trong một thập kỷ, khiến cả Microsoft lẫn Meta được định giá khiêm tốn hơn cả McDonald’s - một kết quả mà ít ai có thể hình dung vào thời kỳ đỉnh cao của cơn sốt “Magnificent 7”.

Ở những nơi khác, nhiều tài sản từng được kỳ vọng dẫn dắt thị trường lại gây thất vọng.

Vàng đưa nhà đầu tư đi qua một hành trình đầy biến động. Sau khi tăng lên mức kỷ lục 5.594,82 USD/ounce vào ngày 29/1, kim loại quý này đã mất khoảng 28% so với đỉnh, bất chấp những căng thẳng địa chính trị vốn thường khiến nhà đầu tư đổ xô vào các tài sản trú ẩn an toàn. Thay vào đó, sức hấp dẫn của vàng bị bào mòn bởi lợi suất trái phiếu và lãi suất tiền mặt cao hơn - những tài sản có thể tạo ra thu nhập, điều mà một thỏi vàng không thể mang lại.

Bitcoin thậm chí còn tệ hơn, giảm 28% kể từ đầu năm khi sự hào hứng với tiền mã hóa nguội lạnh và dòng tiền chuyển hướng sang cổ phiếu công nghệ.

Tại Anh, các thương vụ thâu tóm đóng vai trò lớn trong việc nâng đỡ thị trường.

Sáu công ty thuộc FTSE 100, trong đó có Glencore, Schroders và Segro, đã thu hút sự quan tâm từ các bên muốn mua lại trong nửa đầu năm. Điều này cho thấy bên mua vẫn nhìn thấy giá trị ở các cổ phiếu blue-chip của Anh, ngay cả sau ba năm thị trường được định giá lại.

Các công ty xây dựng nhà ở như Persimmon gặp khó khăn do thị trường bất động sản trì trệ, trong khi những doanh nghiệp có liên quan đến công nghệ như Experian và RELX bị cuốn vào nỗi lo về nguy cơ bị AI làm gián đoạn hoạt động.

Một nhóm đáng chú ý đã hạ nhiệt là cổ phiếu quốc phòng. Sau một năm 2025 bùng nổ, các cổ phiếu như BAE Systems, Rheinmetall của Đức và Palantir của Mỹ đều suy yếu, khi tin tốt về việc ngân sách quốc phòng tăng dường như đã được phản ánh đầy đủ vào giá, còn nhà đầu tư thì chuyển sự chú ý sang nơi khác.