‘Cởi trói’ 47 điều kiện kinh doanh công nghệ: Chủ tịch Viettel nêu ý kiến

Sáng 13/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Đại biểu Tào Đức Thắng, Chủ tịch Viettel, đánh giá cao cách tiếp cận của dự thảo khi tập trung vào ba nhóm vấn đề: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục và điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đồng thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Theo ông Thắng, các con số cho thấy tinh thần cải cách khá rõ: lĩnh vực tần số vô tuyến điện cắt giảm 33/41 điều kiện đầu tư kinh doanh; lĩnh vực viễn thông cắt giảm 14 điều kiện và đơn giản hóa 4 điều kiện; lĩnh vực giao dịch điện tử bãi bỏ 2 thủ tục hành chính.

Đây là bước đi có ý nghĩa trong việc giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Tuy nhiên, giảm tiền kiểm đặt ra câu hỏi: Nhà nước sẽ quản lý bằng gì sau khi những “hàng rào” điều kiện kinh doanh được gỡ bỏ?

Không để “cởi trói” thành buông lỏng

Giải trình trước Quốc hội, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết việc cắt giảm điều kiện kinh doanh được thực hiện theo nguyên tắc loại bỏ những điều kiện không còn cần thiết, những điều kiện không rõ ràng hoặc những điều kiện đã có thể thay thế bằng cơ chế hậu kiểm.

Điểm quan trọng là cắt giảm phải đi cùng công cụ quản lý thay thế. Theo Phó Thủ tướng, các công cụ này gồm hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, cơ sở dữ liệu và các nền tảng số phục vụ quản lý. Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành rà soát, hoàn thiện công cụ phục vụ hậu kiểm, bảo đảm không buông lỏng và không làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Như vậy, thay vì kiểm soát doanh nghiệp chủ yếu bằng điều kiện và thủ tục ngay từ đầu, phương thức quản lý được định hướng chuyển sang quản lý bằng tiêu chuẩn, dữ liệu, giám sát và trách nhiệm sau cấp phép.

Đây là thay đổi đặc biệt quan trọng với các lĩnh vực công nghệ, nơi tốc độ đổi mới thường nhanh hơn tốc độ hoàn thiện của quy định pháp luật.

Phân cấp để chính sách không chạy sau công nghệ

Đại biểu Vương Kim Ánh, đoàn Phú Thọ, nhất trí với đề xuất giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành xây dựng, ban hành chương trình, chính sách thúc đẩy chuyển giao và đổi mới công nghệ.

Theo đại biểu, đây là bước đi thể hiện sự đổi mới trong tư duy làm luật, cụ thể hóa chủ trương phân cấp, phân quyền và cắt giảm tối đa các thủ tục trung gian.

Thực tiễn tại Phú Thọ cho thấy hoạt động ứng dụng khoa học, chuyển giao công nghệ vẫn đối mặt nhiều rào cản. Công nghiệp địa phương phụ thuộc đáng kể vào khu vực FDI, trong khi mức độ lan tỏa và chuyển giao công nghệ giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước còn thấp.

Do đó, phân cấp mạnh và rút ngắn quy trình chính sách được kỳ vọng giúp hỗ trợ trực tiếp hơn cho doanh nghiệp, đặc biệt trong việc nâng cao năng lực công nghệ.

Từ thực tiễn ngành viễn thông, ông Tào Đức Thắng đề nghị sớm quy hoạch hạ tầng viễn thông thụ động để chuẩn bị cho 6G, 7G. Theo ông, khi tần số có thể lên tới 70-80 GHz, băng thông lớn nhưng khả năng xuyên vật cản hạn chế, mạng lưới sẽ cần nhiều trạm phát sóng hơn.

Trong khi đó, số lượng trạm phát sóng tại Việt Nam hiện còn ít. Nếu không quy hoạch sớm, doanh nghiệp sẽ khó chủ động đầu tư hạ tầng, đồng thời việc chia sẻ hạ tầng trong tương lai cũng có thể phát sinh điểm nghẽn.