Ấn Độ dồn mía cho ethanol, ngừng xuất khẩu đường

Theo Nikkei Asia, nỗ lực mở rộng sản xuất ethanol của Ấn Độ đang làm thay đổi toàn bộ ngành đường thế giới. Theo dự báo của nhiều người trong ngành, nước này sẽ có rất ít, thậm chí không còn đường dư thừa để xuất khẩu trong vài niên vụ sắp tới, trong bối cảnh các nhà máy đường ngày càng đầu tư nhiều hơn vào nhiên liệu sinh học.

Sự dịch chuyển này diễn ra khi New Delhi theo đuổi mục tiêu pha trộn 20% ethanol vào xăng nhằm giảm hóa đơn nhập khẩu dầu. Khi ngày càng nhiều mía đường và phụ phẩm từ mía được chuyển sang sản xuất ethanol, chính phủ đã đình chỉ xuất khẩu đường đến ngày 30/9, đồng thời cho biết các quyết định xuất khẩu trong tương lai sẽ phụ thuộc vào triển vọng dư cung trong niên vụ sản xuất hiện tại, kết thúc vào tháng 9.

Trao đổi với Nikkei Asia với điều kiện giấu tên, một số chủ nhà máy tại bang Uttar Pradesh ở miền bắc Ấn Độ cho biết các nhà máy của họ đang ngày càng tập trung vào sản xuất ethanol khi nhu cầu nhiên liệu sinh học trong nước tăng lên.

Theo Rohin Kumar, giám đốc chương trình của Palkiya Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận về khí hậu có trụ sở tại Delhi, “các hạn chế xuất khẩu của Ấn Độ chỉ là biểu hiện bên ngoài; sự dịch chuyển mang tính cấu trúc thực sự là đường đang bị hạ vai trò, và ngày càng trở thành phụ phẩm của chương trình nhiên liệu”.

Trong nhiều năm, xuất khẩu đường của Ấn Độ đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Brazil, với thị phần gần 11% vào năm 2022. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu đã giảm một phần ba mỗi năm trong hai năm liên tiếp, khiến Ấn Độ tụt xuống vị trí thứ bảy trong năm 2024.

Sự thay đổi này phản ánh chương trình Xăng pha Ethanol của New Delhi, theo đó mía đường và các phụ phẩm từ mía đã trở thành nguồn nguyên liệu quan trọng cho sản xuất ethanol. Ấn Độ nhập khẩu khoảng 85% nhu cầu dầu thô, khiến việc pha trộn ethanol trở thành một trụ cột trong nỗ lực cải thiện an ninh năng lượng và cán cân thanh toán. Chương trình này cũng sử dụng các nguồn nguyên liệu từ ngũ cốc, như ngô và gạo dư thừa, nhằm đa dạng hóa nguồn cung cho sản xuất ethanol.

Dữ liệu chính thức cho thấy lượng ethanol mà các công ty tiếp thị dầu khí nhà nước thu mua đã tăng từ 380 triệu lít trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2014 lên 9,04 tỷ lít trong năm kết thúc vào tháng 3/2025, khi Ấn Độ đẩy nhanh chương trình pha trộn ethanol vốn đã có từ nhiều thập kỷ. Sáng kiến này đã tạo ra hơn 1.290 tỷ rupee, tương đương 13,5 tỷ USD, doanh thu cho các nhà máy đường và thu hút hơn 420 tỷ rupee đầu tư.

Samir Patil, một nhà vận hành tại Nhà máy đường Sarsenapato Santaji Ghorpade ở huyện Kolhapur, bang Maharashtra phía tây Ấn Độ, cho biết khoảng 40% hoạt động kinh doanh của nhà máy vẫn gắn với đường, trong khi phần còn lại hiện liên quan đến ethanol. Khoảng 6.000 nông dân cung cấp mía cho nhà máy này.

“Chúng tôi đang tập trung nhiều hơn vào ethanol vì nhu cầu trong những năm qua đã tăng lên,” Patil nói, đồng thời cho biết sự dịch chuyển này đã khuyến khích nhà máy mở rộng hoạt động.

Kumar của Palkiya Foundation cho biết các doanh nghiệp tích hợp lớn của Ấn Độ đang mở rộng ra ngoài đường, sang ethanol, đồng phát điện và nhiên liệu hàng không bền vững, qua đó làm thay đổi căn bản mô hình kinh doanh của ngành.

“Các doanh nghiệp tích hợp lớn sẽ tiếp tục củng cố hoạt động quanh ethanol và các mảng nhiên liệu sinh học khác, trong khi các nhà máy nhỏ hơn có thể gặp khó khăn trong việc bắt kịp”, ông nói.

Theo Kumar, Ấn Độ đã xây dựng năng lực chưng cất ethanol vượt nhu cầu dự báo theo các mục tiêu pha trộn hiện nay, sau hơn 420 tỷ rupee đầu tư. “Công suất dư thừa có thể khuyến khích các nhà hoạch định chính sách theo đuổi các mục tiêu pha trộn còn cao hơn trong những năm tới”.

Ông dự báo các hạn chế xuất khẩu đường sẽ trở nên phổ biến hơn, bởi “việc chuyển nhiều mía hơn sang sản xuất ethanol sẽ khiến lượng đường dành cho thị trường quốc tế ít đi”, qua đó tạo cơ hội để các đối thủ như Brazil, Đức, Thái Lan và Trung Quốc củng cố vị thế.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi của ngành cũng diễn ra trong bối cảnh sản xuất mía đường chịu áp lực ngày càng lớn từ thời tiết thất thường và tình trạng thiếu nước. Nông dân và quan chức các nhà máy đường cho rằng ngành này đang chuẩn bị đối mặt với nguồn cung mía ngày càng eo hẹp.

Ritesh Popalghat, một nông dân trồng mía ở Maharashtra, cho biết nắng nóng đến sớm và mưa muộn đã khiến việc canh tác năm nay trở nên bất định, dù “nhu cầu mía tăng từ các nhà máy sản xuất ethanol đã giúp cải thiện giá bán cho nông dân”.

Đối với các nhà máy đường, bài toán kinh tế lại phức tạp hơn. Dù ethanol đã trở thành nguồn doanh thu quan trọng, các hạn chế xuất khẩu đã làm giảm cơ hội kiếm lợi nhuận từ hoạt động bán đường ra nước ngoài.

Tại Sharad Sugar Mill ở Maharashtra, nơi sản xuất cả đường và ethanol, mùa ép mía ngắn hơn cũng cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với nguồn cung mía.

“Nếu được phép xuất khẩu, điều đó chắc chắn sẽ có lợi cho chúng tôi”, Sunil Chougule, một quan chức của công ty, nói. “Nhưng chúng tôi không thể làm gì khác”.

Nhà máy dự kiến lượng mía thu mua trong mùa này sẽ giảm xuống khoảng 300.000 tấn, so với mức từng lên tới 600.000 tấn trong các năm trước. Mùa ép mía, tức giai đoạn mía được thu hoạch và chế biến, trước đây thường kéo dài khoảng 150 ngày, nhưng “từ nay sẽ chỉ còn 80-90 ngày” và có thể rút xuống khoảng 60 ngày trong mùa tới, Chougule cho biết.

“Các con sông hiện đang khô cạn, trong khi mía cần rất nhiều nước”, ông nói.

Anjal Prakash, giáo sư chính sách công tại Đại học FLAME ở Maharashtra, cho biết ngành mía đường Ấn Độ đang trở nên dễ tổn thương trước nhiệt độ gia tăng, lượng mưa thất thường và áp lực thiếu nước ngày càng lớn, qua đó thu hẹp lượng đường dư thừa có thể xuất khẩu.

“Trong một năm nguồn mía khan hiếm, các nhà máy có thể tự nhiên ưu tiên đáp ứng nhu cầu đường trong nước trước, đặc biệt nếu các doanh nghiệp bán lẻ và chính quyền bang gây sức ép nhằm ổn định nguồn cung”, ông nói.