Bắt đầu ‘lên đời’ âu tàu hơn 100 năm tuổi của tuyến kênh nước ngọt duy nhất trên thế giới nối liền hai đại dương

Theo TTXVN, ngày 15/6, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (ACP) chính thức triển khai dự án cải tạo hệ thống âu tàu Gatún có tuổi đời hơn một thế kỷ. Đây là một phần trong chương trình bảo trì thường niên với tổng kinh phí hơn 500 triệu USD nhằm bảo đảm hoạt động ổn định của tuyến hàng hải chiến lược nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.

Trong đợt bảo trì lần này, ACP tập trung cải tạo các hạng mục tại cụm âu tàu Gatún. Công việc được thực hiện theo phương thức "buồng khô", tức tạm thời tháo cạn nước trong buồng âu để các kỹ sư có thể tiếp cận an toàn những kết cấu và thiết bị vốn nằm dưới mặt nước.

Theo ACP, hình thức bảo trì này được triển khai định kỳ hằng năm tại các buồng âu khác nhau. Toàn bộ kế hoạch được phối hợp chặt chẽ nhằm hạn chế tối đa tác động đến hoạt động lưu thông tàu thuyền qua kênh đào.

Kỹ sư Wilfredo Yao, phụ trách công tác cải tạo tại bộ phận âu tàu của ACP, cho biết các hạng mục hiện tập trung vào hai cửa âu số 33 và 34 tại Gatún. Dự án sẽ thay thế 6 van điều tiết nước quan trọng, trong đó có 4 van đã xuống cấp và xuất hiện hư hỏng.

Theo ông Yao, việc thay mới các van không chỉ giúp khắc phục tình trạng rò rỉ nước mà còn góp phần tiết kiệm nguồn nước ngọt và nâng cao hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh kênh đào Panama nhiều năm qua thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu nước do biến đổi khí hậu và các đợt hạn hán kéo dài.

Kênh đào Panama hiện là một trong những tuyến vận tải biển quan trọng nhất thế giới, đảm nhận khoảng 3-6% lưu lượng thương mại toàn cầu. Là tuyến kênh nước ngọt duy nhất nối liền hai đại dương, công trình này kết nối khoảng 180 tuyến hàng hải với gần 1.920 cảng biển tại 170 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Hệ thống kênh đào gồm 5 cụm âu tàu, trong đó 3 cụm nguyên bản được đưa vào vận hành từ tháng 8/1914 và 2 cụm thuộc dự án mở rộng, chính thức đi vào hoạt động từ năm 2016. Mỹ hiện là khách hàng lớn nhất của kênh đào Panama, chiếm khoảng 70% lượng hàng hóa quá cảnh, tiếp theo là Trung Quốc và Nhật Bản.

Hiện kênh đào Panama có tổng cộng 14 buồng âu, trong đó 12 buồng thuộc hệ thống Panamax được xây dựng từ những ngày đầu công trình đi vào hoạt động. Mỗi buồng âu dài 304,8 m, rộng 33,5 m và cần khoảng 101.000 m³ nước cho mỗi lần vận hành để nâng hoặc hạ tàu giữa các mực nước khác nhau.

Ông Yao nhấn mạnh rằng công tác bảo trì thường xuyên là điều bắt buộc đối với một công trình đã tồn tại hơn 100 năm. Đáng chú ý, nhiều cửa âu hiện nay vẫn là những kết cấu nguyên bản được chế tạo ngay tại Panama trong giai đoạn xây dựng kênh đào vào đầu thế kỷ XX.

Việc tiếp tục đầu tư nâng cấp và bảo dưỡng hệ thống âu tàu không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ của công trình lịch sử này mà còn bảo đảm vai trò huyết mạch của kênh đào Panama trong chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu.