Bị BYD, Xpeng... 'bóp nghẹt', Honda vẫn cố thủ tại Trung Quốc đến năm 2038, vì sao?

Được thành lập từ năm 1998, GAC Honda là liên doanh sản xuất và kinh doanh ô tô đầu tiên của Honda tại Trung Quốc. Một năm sau đó, hãng bắt đầu sản xuất mẫu Accord tại Quảng Châu, trở thành nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đầu tiên lắp ráp xe du lịch tại quốc gia này. Đến năm 2003, Honda tiếp tục thành lập liên doanh thứ hai là Dongfeng Honda, tạo nên nền tảng cho toàn bộ hoạt động sản xuất ô tô của hãng tại Trung Quốc trong hơn hai thập kỷ qua.

Trong nhiều năm, chiến lược này mang lại thành công lớn. Nhờ danh tiếng về chất lượng, độ bền và khả năng tiết kiệm nhiên liệu của các dòng xe động cơ đốt trong, Honda đạt doanh số khoảng 1,62 triệu xe tại Trung Quốc vào năm 2020, đưa thị trường này trở thành một trong những trụ cột kinh doanh quan trọng nhất của hãng trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, cục diện ngành ô tô đã thay đổi nhanh chóng khi xe điện và công nghệ thông minh bùng nổ.

Sự trỗi dậy của các nhà sản xuất nội địa như BYD, Xpeng cùng nhiều thương hiệu Trung Quốc khác đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi. Các doanh nghiệp trong nước không chỉ phát triển nhanh về xe điện mà còn dẫn đầu ở các công nghệ kết nối, phần mềm và hệ thống hỗ trợ lái. Trong khi đó, các hãng xe truyền thống nước ngoài, vốn có thế mạnh ở động cơ đốt trong, dần mất lợi thế cạnh tranh.

Hệ quả là doanh số của Honda tại Trung Quốc liên tục đi xuống. Đến năm 2025, hãng chỉ còn bán được khoảng 640.000 xe, giảm gần 60% so với mức đỉnh năm 2020. Riêng trong nửa đầu năm 2026, GAC Honda ghi nhận lượng xe bán ra giảm hơn 55% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh sức ép ngày càng lớn đối với các liên doanh nước ngoài tại thị trường này.

Trong bối cảnh đó, việc Honda lựa chọn gia hạn liên doanh thay vì rút lui được xem là quyết định mang tính chiến lược dài hạn. Theo thông báo chính thức, Honda và GAC sẽ tiếp tục giữ nguyên cơ cấu sở hữu hiện tại, đồng thời đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang xe năng lượng mới và tái xây dựng năng lực cạnh tranh của GAC Honda.

Honda nhấn mạnh: "Bằng cách phát huy tối đa thế mạnh về công nghệ và nguồn lực của cả Honda và Tập đoàn GAC, đồng thời tiếp tục cung cấp các sản phẩm đáp ứng đa dạng nhu cầu của khách hàng, Honda sẽ tiếp tục củng cố hoạt động kinh doanh ô tô của mình tại Trung Quốc".

Không chỉ kéo dài thời gian hợp tác, Honda cũng đang thay đổi cách tiếp cận trong phát triển sản phẩm. Thay vì tự nghiên cứu và phát triển toàn bộ như trước đây, hãng dự kiến tận dụng nhiều hơn nền tảng công nghệ và năng lực của các đối tác Trung Quốc nhằm rút ngắn chu kỳ phát triển sản phẩm, đồng thời thích ứng nhanh hơn với tốc độ đổi mới của thị trường.

Định hướng này phù hợp với chiến lược tái cấu trúc được Tổng giám đốc điều hành Toshihiro Mibe công bố trong năm 2026, trong đó Honda đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả phát triển sản phẩm, cải thiện năng lực cạnh tranh và tập trung nguồn lực vào các thị trường ưu tiên để tái thiết hoạt động kinh doanh ô tô trong giai đoạn chuyển đổi sang điện hóa.

Việc chỉ gia hạn liên doanh thêm 10 năm, thay vì ký một hợp đồng dài 30 năm như trước, cũng cho thấy Honda đang lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt hơn trước tốc độ thay đổi của thị trường ô tô Trung Quốc. Đây là thị trường mà chu kỳ phát triển sản phẩm ngày càng ngắn, cạnh tranh diễn ra quyết liệt và công nghệ liên tục được cập nhật.

Dù trước mắt Honda vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong cuộc đua xe điện, quyết định tiếp tục đầu tư vào Trung Quốc phát đi thông điệp rõ ràng rằng hãng không chấp nhận từ bỏ thị trường có ảnh hưởng lớn nhất đến tương lai ngành ô tô. Đối với Honda, bám trụ Trung Quốc không chỉ là nỗ lực tìm lại tăng trưởng, mà còn là điều kiện để duy trì vị thế cạnh tranh trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc.