Sau IPO, nhà đầu tư nhìn vào đâu để đánh giá nội lực và khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp?

Tại phiên thảo luận “Sau khi nhận tiền của cổ đông, doanh nghiệp ‘nợ’ họ điều gì?” trong khuôn khổ tọa đàm “Từ IPO đến giá trị dài hạn” diễn ra chiều 21/10, ông Huỳnh Anh Huy - Giám đốc Phân tích ngành Chứng khoán KAFI, đã chia sẻ về những yếu tố quyết định sự thành công của một thương vụ IPO.

Theo ông Huy, thành công của IPO không chỉ phụ thuộc vào việc lựa chọn thời điểm thị trường sôi động mà còn nằm ở sức mạnh nội tại của doanh nghiệp và khả năng thực hiện các cam kết với cổ đông trong dài hạn, có thể kéo dài từ 5 đến 10 năm.

Đánh giá về bối cảnh thị trường, ông Huỳnh Anh Huy cho biết thanh khoản đã hạ nhiệt so với giai đoạn sôi động vào cuối quý III và quý IV/2025, khi xuất hiện nhiều thương vụ IPO quy mô lớn. Diễn biến này phần nào ảnh hưởng đến dòng vốn tiềm năng dành cho các thương vụ mới.

Bên cạnh đó, việc một số cổ phiếu giảm sâu so với giá IPO sau khi lên sàn đã tác động đến tâm lý nhà đầu tư, khiến họ thận trọng hơn khi đánh giá khả năng sinh lời của các thương vụ.

Tuy nhiên, theo ông Huy, thị trường IPO không suy yếu đồng loạt mà đang có sự phân hóa rõ nét. Bên cạnh những thương vụ chưa đạt kỳ vọng, vẫn có doanh nghiệp ghi nhận kết quả tích cực sau IPO, với mức tăng trưởng lợi nhuận từ 30% đến 40%, nhờ sử dụng hiệu quả nguồn vốn huy động để mở rộng hoạt động kinh doanh.

Điều này cho thấy những doanh nghiệp có nền tảng nội tại vững chắc và quản trị minh bạch vẫn có cơ hội thu hút vốn để phục vụ mục tiêu phát triển, ngay cả khi thị trường không ở giai đoạn sôi động nhất.

Từ thực tế trên, đại diện Chứng khoán KAFI cho rằng doanh nghiệp không nên chỉ tập trung chờ đợi thời điểm thị trường thuận lợi mới tiến hành IPO, mà cần ưu tiên chuẩn bị các yếu tố nền tảng.

“Thay vì tập trung căn chỉnh, chờ đợi thời điểm thị trường sôi động mới bắt đầu IPO, doanh nghiệp nên tập trung chuẩn bị thật tốt các yếu tố nền tảng cơ bản của chính mình”, ông Huy chia sẻ.

Nhà đầu tư cần theo dõi những chỉ số nào sau IPO?

Đề cập đến việc kiểm chứng các cam kết sau IPO, ông Huỳnh Anh Huy cho rằng doanh nghiệp cần cụ thể hóa mục tiêu bằng số liệu và chứng minh bằng kết quả kinh doanh thực tế.

Trước hết, doanh nghiệp cần bám sát kế hoạch sử dụng vốn đã công bố. Báo cáo về tình hình sử dụng vốn sau IPO phải phản ánh việc triển khai các mục tiêu theo đúng phương án đã thông tin tới nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, các cam kết cần được lượng hóa bằng những chỉ tiêu kinh doanh cụ thể, từ doanh thu, lợi nhuận đến các chỉ số sinh lời như tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA).

Việc đối chiếu kết quả thực tế với mục tiêu đề ra sẽ giúp cổ đông đánh giá mức độ hoàn thành kế hoạch cũng như hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi IPO?

Để xây dựng một thương vụ IPO thành công và tạo giá trị bền vững sau khi lên sàn, ông Huỳnh Anh Huy nhấn mạnh ba yếu tố cốt lõi mà doanh nghiệp cần chuẩn bị.

Thứ nhất là minh bạch tài chính và quản trị, giúp nhà đầu tư có cơ sở đánh giá tình hình hoạt động, năng lực quản trị cũng như sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

Thứ hai là xây dựng mô hình kinh doanh rõ ràng, có tiềm năng tăng trưởng. Đây là cơ sở để doanh nghiệp chứng minh khả năng tạo ra lợi nhuận và duy trì giá trị cho cổ đông trong dài hạn.

Thứ ba là minh bạch kế hoạch sử dụng vốn huy động. Doanh nghiệp cần công bố rõ mục đích phát hành, đồng thời thực hiện báo cáo và giải trình định kỳ sau IPO để cổ đông theo dõi việc sử dụng nguồn vốn.

Theo định hướng này, IPO không chỉ là hoạt động huy động vốn mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về tính minh bạch, năng lực quản trị và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với các cổ đông.