CEO WiGroup: Đầu tư công có thể đang làm chậm vòng quay tiền trong nền kinh tế

Đầu tư công đang được xem là một trong những động lực quan trọng để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số. Tuy nhiên, tại Talkshow "Dòng tiền cuối năm sẽ chảy vào đâu?", ông Trần Ngọc Báu, Nhà sáng lập kiêm CEO WiGroup, cho rằng cần nhìn đúng bản chất của dòng tiền trong đầu tư công thay vì mặc định rằng giải ngân mạnh đồng nghĩa với việc nền kinh tế được bơm thêm tiền.

Theo ông Báu, chỉ trong trường hợp Chính phủ sử dụng nguồn tiền sẵn có trong ngân sách để giải ngân thì mới thực sự tạo thêm thanh khoản cho nền kinh tế. Trên thực tế, để đáp ứng nhu cầu đầu tư công quy mô lớn, Chính phủ buộc phải huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu hoặc tăng thu ngân sách.

"Khi Chính phủ đi vay hoặc tăng thuế thì thực chất là lấy tiền từ nền kinh tế hoặc hệ thống ngân hàng, đưa vào Kho bạc rồi mới giải ngân trở lại nền kinh tế. Tức là lấy chính tiền của nền kinh tế rồi trả lại nền kinh tế", ông phân tích.

Theo CEO WiGroup, cơ chế này không tạo ra lượng tiền mới, cũng không làm gia tăng lạm phát như nhiều người vẫn nghĩ.

"Thậm chí, hành vi đó còn làm chậm quá trình quay vòng tiền trong nền kinh tế vì dòng tiền phải đi qua Kho bạc. Có những khoản phải mất 6 tháng đến một năm mới được giải ngân", ông nói.

Ông Báu cho rằng kịch bản này đang phản ánh đúng thực trạng hiện nay, khi khoảng 1 triệu tỷ đồng đang nằm tại Kho bạc Nhà nước và hệ thống ngân hàng. Để duy trì đầu tư công trong chu kỳ 5 năm tới, Việt Nam sẽ phải tiếp tục huy động thêm nguồn lực từ nền kinh tế thông qua phát hành trái phiếu hoặc tăng thu ngân sách.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Đầu tư Cấp cao của Manulife Investments Việt Nam, cho rằng tiền không tự sinh ra nên mọi khoản chi đầu tư công đều phải đến từ một nguồn vốn nhất định.

Ông cho biết, nếu Ngân hàng Nhà nước phát hành tiền để tài trợ trực tiếp cho chi tiêu công thì nguy cơ lạm phát sẽ rất lớn. Còn trong trường hợp huy động từ thị trường, dòng tiền vẫn chỉ dịch chuyển từ khu vực này sang khu vực khác.

Theo ông Hải, ngay cả khi đầu tư công được đẩy mạnh, dòng tiền cũng không lập tức đến doanh nghiệp và người lao động.

"Ngân sách phải đi qua nhiều tầng nấc như tổng thầu, nhà thầu, nhà cung cấp. Trong bối cảnh lãi suất cao, các doanh nghiệp cũng có xu hướng giữ tiền lâu hơn trên bảng cân đối kế toán. Vì vậy, vòng quay tiền không thể cải thiện nhanh như kỳ vọng", ông nhận định.

Vị chuyên gia cũng lưu ý rằng quy mô khoảng 1 triệu tỷ đồng tiền gửi tại Kho bạc Nhà nước thực chất chỉ tương đương tổng tài sản của một ngân hàng lớn, nên tác động lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế là không quá lớn.

Theo ông Hải, bài toán lớn hơn của Việt Nam hiện nay là thiếu khoảng 20-30 tỷ USD mỗi năm để đầu tư hạ tầng. Nếu chỉ dựa vào nguồn vốn trong nước thì rất khó đáp ứng nhu cầu phát triển.

Trong bối cảnh đó, dòng vốn FDI được xem là nguồn lực quan trọng giúp giảm áp lực về vốn. Ông Hải đánh giá nhiều doanh nghiệp FDI đã chủ động đầu tư các dự án điện để tự cung ứng năng lượng, qua đó vừa bảo đảm hoạt động sản xuất, vừa giúp Việt Nam giảm gánh nặng đầu tư cho lĩnh vực điện và dành nguồn lực cho các hạ tầng khác.

Về dài hạn, ông Trần Ngọc Báu cho rằng để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới, Việt Nam vẫn sẽ phải dựa trên hai trụ cột chính là đầu tư và xuất khẩu.

Theo ông, đầu tư công sẽ tiếp tục tăng, đầu tư tư nhân có thể cải thiện nhờ các cơ chế hỗ trợ mới, còn FDI vẫn duy trì sức hấp dẫn nhờ môi trường chính trị ổn định, quyết tâm cải cách và lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực.

"Dù đối mặt với nhiều biến động bên ngoài, Việt Nam vẫn là một trong những điểm đến hấp dẫn đối với dòng vốn FDI toàn cầu", CEO WiGroup nhận định.