Chậm chân, Honda gặp cú sốc xe điện

Theo báo cáo tài chính mới công bố, Honda đã ghi nhận khoản lỗ 1.454 tỷ yên (khoảng 9,2 tỷ USD) ở cấp độ lợi nhuận hoạt động liên quan đến hoạt động xe điện trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2026. Nếu tính thêm phần lỗ từ các khoản đầu tư theo phương pháp vốn chủ sở hữu, tổng mức thiệt hại lên tới khoảng 10 tỷ USD. Đồng thời, hãng dự báo sẽ phát sinh thêm khoảng 520 tỷ yên (xấp xỉ 3,3 tỷ USD) chi phí liên quan đến việc tái cơ cấu chiến lược xe điện trong năm tài khóa hiện tại.

Đây là hệ quả của quyết định đánh giá lại toàn bộ chiến lược điện hóa sau khi thị trường xe điện tại Bắc Mỹ tăng trưởng chậm hơn kỳ vọng, trong khi cạnh tranh tại Trung Quốc ngày càng khốc liệt. Hồi tháng 3, Honda cho biết sẽ hủy hoặc điều chỉnh một số dự án xe điện, đồng thời chuyển trọng tâm trở lại các dòng xe hybrid – phân khúc được đánh giá phù hợp hơn với nhu cầu thị trường hiện nay.

Dù vậy, nghịch lý là kết quả kinh doanh cốt lõi của Honda lại đang hồi phục mạnh. Trong quý I năm tài khóa 2027 (giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6/2026), doanh thu của hãng tăng 13,5% so với cùng kỳ, đạt khoảng 6.061 tỷ yên (38,4 tỷ USD), trong khi lợi nhuận hoạt động tăng hơn gấp đôi nhờ không còn phát sinh các khoản chi phí tái cơ cấu xe điện như cùng kỳ năm trước. Reuters cho biết Honda cũng nâng dự báo lợi nhuận cả năm sau khi đồng yên suy yếu và nhu cầu đối với xe hybrid, xe chạy xăng tại Bắc Mỹ cải thiện.

Theo AP, Honda vừa trải qua năm tài chính đầu tiên thua lỗ trong gần 70 năm hoạt động, với nguyên nhân chủ yếu đến từ các khoản chi phí khổng lồ dành cho chiến lược xe điện không đạt kỳ vọng. Tuy nhiên, doanh số xe tại Mỹ, Ấn Độ cùng mảng xe máy tiếp tục tăng trưởng, giúp tập đoàn nhanh chóng quay lại quỹ đạo lợi nhuận trong quý đầu năm tài khóa mới.

Trong khi ô tô điện gặp nhiều khó khăn, xe máy truyền thống vẫn là "cỗ máy in tiền" của Honda. Theo số liệu được Nikkei Asia dẫn lại, Honda nắm khoảng 65% thị phần xe máy toàn cầu trong năm 2025, chủ yếu nhờ các mẫu xe sử dụng động cơ xăng. Ngược lại, thị phần xe máy điện của hãng chỉ đạt khoảng 1,4%.

Nikkei Asia nhận định: "Honda chậm chân ở mảng xe máy điện phần lớn xuất phát từ sự tự tin thái quá vào xe máy xăng của hãng". Nhận định này phản ánh rõ thách thức mà Honda đang đối mặt, đó là thành công quá lớn ở lĩnh vực truyền thống vô tình khiến doanh nghiệp chậm thích nghi với xu hướng mới.

Tại Việt Nam, thị trường được đánh giá có tốc độ chuyển dịch sang xe điện nhanh trong khu vực, Honda cũng chỉ chính thức gia nhập phân khúc xe máy điện từ đầu năm 2026 với các dòng sản phẩm phát triển riêng cho thị trường trong nước. Theo Nikkei Asia, hãng bán khoảng 2,16 triệu xe máy tại Việt Nam trong năm 2025, tương đương khoảng 65% thị phần toàn ngành, nhưng doanh số xe máy điện mới vào khoảng 10.000 chiếc.