Chỉ 2 tuần nữa, Việt Nam chính thức có thêm thành phố trực thuộc Trung ương mới, là siêu thủ phủ công nghiệp mới của cả nước
Từ ngày 20/9 tới đây, tỉnh Bắc Ninh chính thức trở thành thành phố Bắc Ninh.
Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9/2026, đưa Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 của cả nước.
Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hay cấp hành chính, mà còn mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho vùng đất Kinh Bắc, với quy mô lớn hơn, dư địa rộng hơn và tham vọng trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của miền Bắc.
Không gian đô thị gần 4.700km², hướng tới mô hình đa cực
Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có diện tích tự nhiên 4.713,75km², dân số 3.989.623 người và 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.
Quy mô này tạo ra một diện mạo khác hẳn so với hình dung về một đô thị Bắc Ninh trước đây. Không gian phát triển mới không chỉ mở rộng về diện tích, dân số mà còn tạo điều kiện để địa phương tổ chức lại hệ thống đô thị, công nghiệp, hạ tầng và các trung tâm kinh tế theo quy mô vùng.
Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 xác định mô hình phát triển đa cực, đa trung tâm, gắn với 3 phân vùng phát triển, 4 hành lang phát triển và 6 cụm trung tâm động lực.
Mục tiêu dài hạn là xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc Kinh Bắc; đồng thời trở thành một cực tăng trưởng của miền Bắc và cả nước, giữ vai trò trung tâm công nghiệp điện tử, với các lĩnh vực trọng tâm như bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo.
Đáng chú ý, tầm nhìn đến năm 2075 đặt mục tiêu xây dựng một thành phố có khả năng dung nạp trên 10 triệu dân, đi cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội đồng bộ, hiện đại.
“Thủ phủ” công nghiệp hướng tới công nghệ cao
Nền tảng để Bắc Ninh hiện thực hóa tham vọng này trước hết nằm ở sức mạnh công nghiệp đã được tích lũy trong nhiều năm.
Toàn tỉnh hiện có gần 40 khu công nghiệp được phê duyệt chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư, với hệ thống hạ tầng giao thông, điện, cấp thoát nước ngày càng hoàn thiện. Các khu công nghiệp cũng đóng vai trò là những mắt xích quan trọng kết nối Bắc Ninh với tam giác kinh tế trọng điểm phía Bắc Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đồng thời thuận lợi tiếp cận cảng biển, sân bay quốc tế và các cửa khẩu.
Lợi thế này tạo nền tảng để Bắc Ninh phát triển mạnh sản xuất công nghiệp, xuất nhập khẩu và logistics, đồng thời thu hút các dự án công nghệ cao có quy mô lớn.
Theo định hướng lấy doanh nghiệp hiện hữu làm trung tâm và đồng hành cùng doanh nghiệp, Bắc Ninh đang tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, mở rộng hạ tầng khu công nghiệp và chuẩn bị mặt bằng cho một thế hệ dự án mới.
Hệ sinh thái công nghiệp của địa phương hiện quy tụ hàng nghìn dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 50 tỷ USD, khoảng 1.280 doanh nghiệp trong lĩnh vực điện, điện tử và 33 dự án liên quan đến bán dẫn và công nghiệp phụ trợ.
Nhiều tập đoàn, doanh nghiệp đa quốc gia đã lựa chọn Bắc Ninh làm cứ điểm sản xuất. Có thể kể đến Hana Micron Vina với dự án hơn 600 triệu USD, Micro Commercial Components với 90 triệu USD, Si Flex với 299 triệu USD hay Victory Giant Technology với dự án bảng mạch chính xác cao trị giá hơn 800 triệu USD.
Foxconn và Goertek - những đối tác quen thuộc của Apple tại Việt Nam - cũng đang tiếp tục mở rộng đầu tư, tăng vốn và phát triển thêm các nhà máy trong lĩnh vực điện tử, vi mạch và bán dẫn tại địa phương.
Công nghiệp và xuất khẩu tiếp tục tăng tốc
Những lợi thế về công nghiệp đang được phản ánh rõ qua các chỉ số kinh tế.
Trong 8 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp của Bắc Ninh tăng 22,15% so với cùng kỳ. Giá trị sản xuất công nghiệp đạt khoảng 2,2 triệu tỷ đồng, tăng 17,49%.
Đặc biệt, Bắc Ninh tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu cả nước về xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đạt 75,48 tỷ USD, tăng 31,84%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt xấp xỉ 152,5 tỷ USD.
Những con số này cho thấy sức mạnh kinh tế của Bắc Ninh không chỉ đến từ quy mô đô thị mới mà còn được nâng đỡ bởi một hệ sinh thái sản xuất - công nghiệp - xuất khẩu có tính kết nối quốc tế cao.
Ngay trong năm đầu tiên sau sáp nhập, nhiều chỉ tiêu kinh tế quan trọng như quy mô và tăng trưởng GRDP, thu hút đầu tư trong nước và FDI, xuất nhập khẩu, năng lực cạnh tranh cấp tỉnh... tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước.
Tuy nhiên, quy mô công nghiệp hiện tại cũng đặt Bắc Ninh trước một bài toán lớn hơn: không chỉ tăng về lượng mà phải chuyển dịch về chất.
Theo đánh giá của Chính phủ, địa phương đang đứng trước yêu cầu chuyển từ một “cứ điểm sản xuất, lắp ráp quy mô lớn” sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao, tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị gia tăng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương có thể được xem là bước chuyển quan trọng để Bắc Ninh tổ chức lại không gian phát triển, đồng thời tận dụng tốt hơn lợi thế về công nghiệp, hạ tầng, nguồn nhân lực và vị trí kết nối vùng.
Từ một địa phương nổi bật với công nghiệp điện tử và những làng nghề, vùng đất Kinh Bắc đang hướng tới một vai trò lớn hơn: trở thành đô thị đa cực, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và một cực tăng trưởng mới của miền Bắc trong những thập niên tới.
