Chủ tịch VSDC: Sau FTSE, Việt Nam có thể tiến tới nâng hạng MSCI sớm hơn 1 - 2 năm

Tại sự kiện Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit do Vietnambiz tổ chức chiều 11/6, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) đã chia sẻ về hành trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như những điều kiện cần thiết để thu hút dòng vốn ngoại quay trở lại trong giai đoạn tới.

Theo ông Sơn, quá trình chuẩn bị cho mục tiêu nâng hạng thị trường đã được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cùng các đơn vị liên quan triển khai trong khoảng 3 - 5 năm qua.

Đến tháng 10/2025, Việt Nam đã nhận được đánh giá tích cực từ FTSE Russell và được kỳ vọng sẽ được nâng hạng trong năm 2026. Sau kỳ rà soát tháng 3/2026, FTSE chính thức công bố việc đưa Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.

"Dù đây chưa phải là nhóm Emerging Market ở cấp độ cao hơn, nhưng là một bước tiến rất quan trọng", ông Sơn nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo VSDC, Việt Nam hiện đã đáp ứng các tiêu chí mà FTSE Russell đặt ra, thậm chí vượt yêu cầu của một số tổ chức đầu tư và quỹ đầu tư lớn đang hoạt động tại thị trường Việt Nam. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thị trường tiếp tục hướng đến mục tiêu nâng hạng theo bộ tiêu chuẩn của MSCI trong thời gian tới.

Việt Nam hướng đến nâng hạng theo MSCI

Trước đây, Việt Nam đặt mục tiêu được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi vào năm 2030. Tuy nhiên, ông Sơn cho rằng tiến trình này có thể diễn ra sớm hơn, vào khoảng năm 2028 hoặc 2029 nếu các điều kiện cần thiết được hoàn thiện đúng kế hoạch.

Để đáp ứng các tiêu chí của MSCI, Việt Nam vẫn còn một số nhiệm vụ quan trọng cần triển khai. Trong đó, yêu cầu đầu tiên là xây dựng pháp nhân độc lập vận hành mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) nhằm quản lý rủi ro và bảo vệ quyền lợi của các thành viên thị trường.

Bên cạnh đó, MSCI cũng đặt ra yêu cầu liên quan đến mô hình tài khoản tổng (omnibus account) - một cơ chế phổ biến trên nhiều thị trường chứng khoán phát triển.

Với vai trò là đơn vị vận hành hệ thống lưu ký và bù trừ, VSDC cho biết đã cơ bản hoàn tất các công việc chuẩn bị cho mô hình CCP. Ông Sơn cho biết VSDC đã ký quyết định thành lập Công ty TNHH MTV Bù trừ Trung tâm CCP và đang hoàn thiện các hạng mục công nghệ, phần mềm để tích hợp vào hệ thống vận hành.

"Về mặt quy định pháp lý, dự kiến trong quý I/2027 chúng ta có thể hoàn tất", ông Sơn cho hay.

Đối với mô hình tài khoản tổng, lãnh đạo VSDC cho biết hiện có nhiều cách thức triển khai khác nhau trên thế giới, từ việc đặt tại sở giao dịch đến các tổ chức lưu ký. VSDC đang phối hợp với IFC cùng các tổ chức quốc tế, các diễn đàn và nhóm công tác để nghiên cứu, lựa chọn mô hình phù hợp nhất với điều kiện thực tế của Việt Nam trước khi triển khai.

Đẩy mạnh cổ phần hóa, IPO, thu hút dòng vốn ngoại

Đề cập đến mục tiêu đưa thị trường vốn Việt Nam bước sang một cấp độ phát triển mới trong khoảng 3 năm tới, ông Sơn cho rằng điều quan trọng trước hết là phải nhìn nhận thực tế rằng khối ngoại đã có giai đoạn bán ròng kỷ lục trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Để thu hút dòng vốn này quay trở lại, theo ông Sơn, ưu tiên hàng đầu là tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý và môi trường đầu tư.

Song song với đó, thị trường cần nâng cao chất lượng và quy mô hàng hóa thông qua đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, gắn hoạt động IPO với niêm yết trên sàn chứng khoán, đồng thời khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp FDI quy mô lớn.

Một vấn đề quan trọng khác là xây dựng cơ chế phòng vệ rủi ro tỷ giá hiệu quả cho các nhà đầu tư gián tiếp nước ngoài. Theo ông Sơn, nếu không giải quyết được bài toán tỷ giá, sẽ rất khó để duy trì sức hấp dẫn và giữ chân dòng vốn ngoại trong dài hạn.