Chưa từng có trong lịch sử: Con tàu không người lái hoàn thành hành trình vượt 5.700km qua Đại Tây Dương

Một chiếc thuyền buồm tự hành dài chưa đến 1,2m vừa hoàn thành hành trình dài khoảng 5.700km qua Đại Tây Dương, trở thành tàu đầu tiên chinh phục thành công Microtransat Challenge sau hơn 30 lần thử sức trước đó.

Chiếc Oshen C-Star PC13 rời Gran Canaria (Tây Ban Nha) vào ngày 7/5 và đến đảo Barbados 127 ngày sau.

Trong hành trình, con tàu không người lái phải tự tìm đường qua các tuyến hàng hải đông đúc, đối phó với thời tiết thay đổi liên tục và những con sóng cao khoảng 9m.

Được biết Microtransat là cuộc thi thử thách dành cho tàu buồm tự hành, được tổ chức từ năm 2010 nhằm thúc đẩy công nghệ tàu robot.

Luật cuộc thi yêu cầu các tàu tự vượt Đại Tây Dương mà không nhận hỗ trợ từ bên ngoài hoặc sự can thiệp của con người sau khi khởi hành.

Con thuyền tí hon tự tìm đường qua đại dương

PC13 sử dụng sức gió làm nguồn động lực chính, trong khi phần mềm đảm nhiệm việc điều hướng. Các điểm đến được lập trình trước, sau đó hệ thống tự động liên tục đánh giá hướng và tốc độ gió, dòng hải lưu cùng lượng pin để quyết định đường đi.

Con tàu có động cơ đẩy chạy bằng năng lượng mặt trời để hỗ trợ khi gió yếu, nhưng thiết bị này không được phép sử dụng trong cuộc thi. Vì vậy, PC13 gần như hoàn toàn phụ thuộc vào cánh buồm và hệ thống điều hướng tự động.

Đây là lần thứ ba Oshen thử vượt Đại Tây Dương. Hai lần trước đều thất bại: lần đầu vào năm 2023 chỉ kéo dài khoảng 20 ngày, còn lần thứ hai năm 2024 kết thúc sau 277 ngày khi biển động mạnh phá hỏng cánh buồm.

Trong hành trình năm nay, PC13 từng gặp vấn đề với hệ thống điều khiển hướng đi ở khoảng giữa Đại Tây Dương, có thể do ma sát quá lớn ở bánh lái. Con tàu sau đó tự khắc phục và tiếp tục hành trình đến Caribbean.

Từ robot đua biển thành trạm cảm biến đại dương

Mục tiêu chính của Oshen là nhằm phát triển các nền tảng cảm biến tự hành có thể hoạt động lâu dài trên đại dương.

Các tàu C-Star có thể thu thập dữ liệu về nhiệt độ mặt biển, nhiệt độ không khí, áp suất khí quyển, độ ẩm, độ mặn và mật độ nước. Những con tàu nhỏ, chi phí tương đối thấp này có thể được triển khai thành đội tàu để thu thập dữ liệu tại những vùng biển hiện khó theo dõi.

Năm 2025, một tàu C-Star của Oshen từng được NOAA triển khai vào Bão Humberto gần quần đảo Virgin thuộc Mỹ và truyền dữ liệu môi trường trong nhiều giờ khi ở bên trong mắt bão.

Oshen hiện muốn mở rộng mô hình này thành các đội tàu tự hành. Công ty cho biết C-Star đã được sử dụng tại Caribbean để theo dõi bão và dự kiến triển khai đội tàu lớn hơn để quan trắc khí hậu ở Bắc Đại Tây Dương.

Trong tương lai, những tàu robot này còn có thể được trang bị cảm biến âm thanh dưới nước để theo dõi hoạt động trên biển, cũng như hỗ trợ phát hiện đánh bắt trái phép hoặc những tàu không phát tín hiệu vị trí.

Thành công của PC13 cho thấy các phương tiện mặt nước tự hành ngày càng có khả năng hoạt động độc lập trong nhiều tháng, kết hợp năng lượng tái tạo, cảm biến và phần mềm điều hướng mà không cần thủy thủ đoàn.