Chuyên gia Nguyễn Duy Chuyền: Fed tăng lãi suất, giá vàng Việt Nam có thể được ‘đỡ’ bởi tỷ giá

Rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất quỹ liên bang lên vùng 3,75-4%. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed kể từ tháng 7/2023.

Theo lý thuyết, động thái này thường gây bất lợi cho vàng. Vàng không tạo ra dòng tiền hay lãi suất định kỳ, trong khi lãi suất USD tăng khiến việc nắm giữ các tài sản bằng USD trở nên hấp dẫn hơn. Lợi suất trái phiếu tăng cũng làm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng cao hơn.

Nêu quan điểm, nhà sáng lập Dr. Housing Nguyễn Duy Chuyền cho rằng đây là nguyên lý cơ bản cần nhìn nhận khi đánh giá phản ứng của vàng trước chính sách tiền tệ Mỹ.

Theo ông Chuyền, khi lãi suất tăng, nhà đầu tư có xu hướng chuyển một phần dòng tiền từ vàng sang USD hoặc trái phiếu để hưởng lợi suất. Vì vậy, trong ngắn hạn, vàng thế giới thường chịu áp lực giảm.

Thực tế, ngay sau quyết định của Fed, giá vàng giao ngay có thời điểm giảm từ khoảng 4.360 USD/ounce xuống 4.240 USD/ounce, tức mất hơn 120 USD chỉ trong vài giờ.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó cho thấy thị trường vàng không vận động đơn giản theo công thức “Fed tăng lãi suất = vàng giảm”.

Giá vàng nhanh chóng đảo chiều. Trong ngày 17/9, vàng giao ngay có thời điểm lên khoảng 4.378 USD/ounce, tăng 2,73%, gần như xóa sạch phần giảm trước đó.

Điều này cho thấy quyết định tăng lãi suất không phải yếu tố duy nhất chi phối giá vàng. Một phần kỳ vọng về chính sách của Fed có thể đã được thị trường phản ánh vào giá từ trước cuộc họp. Khi thông tin chính thức được công bố, diễn biến giá còn phụ thuộc vào cách nhà đầu tư điều chỉnh vị thế.

Bên cạnh đó, USD suy yếu sau khi tăng trước đó cũng làm giảm bớt áp lực đối với vàng. Các yếu tố như lạm phát, lợi suất trái phiếu, nhu cầu trú ẩn, rủi ro địa chính trị và hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương tiếp tục tác động đến thị trường.

Đáng chú ý, nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương vẫn là một yếu tố mang tính cấu trúc. Theo Hội đồng Vàng thế giới (WGC), trong quý II/2026, các ngân hàng trung ương mua ròng khoảng 289 tấn vàng. Đến tháng 7, hoạt động mua ròng tiếp tục được ghi nhận, với Trung Quốc và Ba Lan nằm trong nhóm các nước mua đáng kể.

Giá vàng Việt Nam không chỉ phụ thuộc vàng thế giới

Nếu với vàng thế giới, tác động của Fed có thể nhìn qua USD và lợi suất, thì tại Việt Nam, bài toán phức tạp hơn.

Ông Nguyễn Duy Chuyền cho rằng khi đánh giá giá vàng trong nước cần đặc biệt chú ý hai yếu tố: giá vàng thế giới và tỷ giá USD/VND, đồng thời theo dõi khoảng chênh lệch giữa giá vàng trong nước với thế giới.

Nếu giá vàng quốc tế giảm mạnh trong khi các yếu tố khác không thay đổi, giá vàng trong nước thường chịu áp lực điều chỉnh. Tuy nhiên, nếu USD tăng giá so với VND, giá vàng quốc tế sau khi quy đổi sang tiền Việt có thể chịu một lực tác động theo hướng ngược lại.

Nói cách khác, cùng một mức giá vàng tính bằng USD, người mua tại Việt Nam có thể phải bỏ ra nhiều VND hơn nếu tỷ giá USD/VND tăng. Đây chính là điểm khiến phản ứng của giá vàng trong nước có thể không hoàn toàn giống giá vàng thế giới.

“Giá vàng ở trong nước ảnh hưởng bởi hai yếu tố. Một đó là tỷ giá, hai là giá vàng của thế giới”, ông Truyền phân tích.

Theo ông, nếu vàng thế giới giảm, vàng miếng và vàng nhẫn trong nước cũng có xu hướng giảm. Nhưng trong trường hợp Fed tăng lãi suất khiến tỷ giá USD/VND tăng, yếu tố tỷ giá có thể tạo ra một “lực đỡ” nhất định đối với giá vàng trong nước.

Khi đó, giá vàng nội địa có thể giảm ít hơn so với mức giảm của giá vàng thế giới, đồng thời khoảng chênh lệch giữa hai thị trường có khả năng thay đổi.

Đây cũng là lý do người mua vàng trong nước không thể chỉ nhìn vào việc vàng thế giới đang tăng hay giảm. Cần đồng thời theo dõi USD/VND và mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước với giá vàng thế giới quy đổi.

Thế giới tăng, vàng trong nước có thể vẫn diễn biến khác

Diễn biến thực tế trong những ngày gần đây phần nào cho thấy sự khác biệt này.

Ngày 16/9, trước thời điểm Fed công bố quyết định, giá vàng miếng SJC bán ra khoảng 145,3 triệu đồng/lượng, trong khi vàng thế giới lùi về khoảng 4.284 USD/ounce.

Sau đó, thị trường vàng quốc tế đảo chiều tăng mạnh. Đến ngày 19/9, giá vàng miếng SJC bán ra khoảng 147,6 triệu đồng/lượng.

Ở một diễn biến khác, trong phiên ngay sau quyết định của Fed, giá vàng thế giới có thời điểm vượt 4.350 USD/ounce, trong khi giá vàng trong nước lại điều chỉnh giảm nhẹ. Điều này cho thấy giá vàng Việt Nam không phải phép quy đổi đơn giản từ giá vàng thế giới sang VND.

Ngoài giá quốc tế và tỷ giá, khoảng chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới là biến số đặc biệt quan trọng.

Theo ông Chuyền, tác động của việc Fed tăng lãi suất đối với giá vàng trong nước có thể không lớn theo hướng giảm giá nếu tỷ giá tạo lực đỡ, nhưng khoảng chênh lệch giữa vàng trong nước và thế giới có thể thay đổi.

Vì vậy, thay vì chỉ đặt câu hỏi “Fed tăng lãi suất thì vàng tăng hay giảm?”, nhà đầu tư cần tách bài toán thành ba lớp.

Thứ nhất là giá vàng thế giới, vốn chịu tác động từ lãi suất, USD, lợi suất trái phiếu, lạm phát và các yếu tố địa chính trị.

Thứ hai là tỷ giá USD/VND. USD tăng giá có thể khiến giá vàng quốc tế khi quy đổi sang VND chịu tác động khác với giá vàng tính bằng USD.

Thứ ba là mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới. Đây là yếu tố quyết định người mua vàng tại Việt Nam đang thực sự trả mức giá cao hơn giá quốc tế bao nhiêu.

Do đó, ngay cả khi vàng thế giới giảm, giá vàng trong nước cũng chưa chắc giảm tương ứng nếu tỷ giá và chênh lệch nội địa biến động theo hướng khác.

Ở chiều ngược lại, nếu USD mạnh lên đáng kể, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và kỳ vọng Fed tiếp tục duy trì chính sách thắt chặt, vàng thế giới vẫn có thể chịu áp lực. Khi đó, giá vàng trong nước cũng sẽ đứng trước sức ép điều chỉnh, dù mức độ còn phụ thuộc vào tỷ giá và chênh lệch giá.

Diễn biến sau quyết định mới nhất của Fed vì vậy cho thấy một điều: không thể dùng riêng biến số lãi suất Mỹ để giải thích toàn bộ vận động của giá vàng.

Đối với thị trường Việt Nam, bức tranh còn cần thêm USD/VND và khoảng cách giữa giá vàng trong nước với thế giới. Đây mới là những biến số giúp lý giải vì sao có những thời điểm vàng thế giới biến động mạnh nhưng giá vàng trong nước lại không đi cùng nhịp.