'Có tiền nhàn rỗi là mua vàng': Điều gì đã thay đổi sau nhiều năm?

Sau nhiều thập kỷ được xem là kênh cất giữ tài sản quen thuộc của người Việt, vàng đang cần được nhìn nhận theo một cách khác. Theo ông Đoàn Việt Công, Quản lý Chương trình Tài chính tại Viện Nghiên cứu Quản trị Tài chính và Công nghệ Giáo dục, nhà đầu tư không nên mặc định cứ có tiền nhàn rỗi là mua vàng, mà cần coi đây là một tài sản đầu tư trong danh mục được phân bổ hợp lý.

Chia sẻ trong tập podcast mới nhất của VnExpress, ông Công cho biết thói quen tích trữ vàng hình thành trong bối cảnh nhiều năm trước khi người dân chủ yếu chỉ có hai lựa chọn là gửi tiết kiệm hoặc mua vàng. Khi đó, đầu tư bất động sản đòi hỏi nguồn vốn lớn, hệ thống ngân hàng chưa phát triển rộng và giá vàng cũng không biến động mạnh như hiện nay.

Theo chuyên gia, hiện vàng không còn đơn thuần là công cụ tích lũy mà là một tài sản đầu tư cần được cân nhắc theo chu kỳ thị trường. Ông cho biết chỉ xem xét mua khi giá đã điều chỉnh đủ sâu sau giai đoạn tích lũy và xuất hiện các yếu tố kinh tế hoặc địa chính trị có thể hỗ trợ xu hướng tăng.

Dẫn lại diễn biến của thị trường trong hơn 55 năm kể từ năm 1971, ông Công cho rằng vàng nhiều lần lặp lại mô hình tăng mạnh rồi điều chỉnh sâu. Sau các giai đoạn tăng giá hàng trăm phần trăm, thị trường thường xuất hiện các nhịp điều chỉnh khoảng 35-50% kéo dài từ 25 đến 30 tháng.

Theo ông, lịch sử cho thấy giá vàng thường chịu áp lực giảm khi lãi suất duy trì ở mức cao, các căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và lực chốt lời xuất hiện sau giai đoạn tăng nóng. Đây đều là những yếu tố đang xuất hiện ở mức độ nhất định trong chu kỳ hiện nay.

Dù nhiều ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục gia tăng dự trữ vàng, chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cá nhân không nên coi đây là tín hiệu để mua theo. Nguyên nhân là mục tiêu của các ngân hàng trung ương là đa dạng hóa dự trữ quốc gia và giảm phụ thuộc vào đồng USD, thay vì tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn.

Ông khuyến nghị thay vì giữ quan điểm "có tiền nhàn rỗi là mua vàng", nhà đầu tư nên chuyển sang tư duy chỉ phân bổ một phần tài sản vào vàng, phần còn lại phân bổ sang các kênh khác.

Tỷ trọng nắm giữ cần phụ thuộc vào mục tiêu tài chính, kỳ vọng lợi nhuận và khả năng chịu rủi ro của từng người. Người lớn tuổi có thể dành tỷ trọng vàng cao hơn, trong khi người trẻ có thể ưu tiên thêm các tài sản có khả năng sinh lời cao hơn.

Theo ông Công, xét bình quân hơn 50 năm, vàng mang lại mức sinh lời khoảng 9% mỗi năm, trong khi chứng khoán đạt khoảng 13% và gửi tiết kiệm khoảng 7% mỗi năm. Tuy vậy, vàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong danh mục bởi thường phát huy giá trị khi kinh tế hoặc địa chính trị bất ổn.

Chuyên gia cũng lưu ý nhà đầu tư không nên chạy theo biến động ngắn hạn của thị trường. Việc đầu tư vàng chỉ thực sự phù hợp khi được đặt trong chiến lược phân bổ tài sản dài hạn, đa dạng hóa danh mục và tái cân bằng định kỳ, thay vì dồn toàn bộ nguồn vốn vào một loại tài sản.