Giá vàng hạ nhiệt sau đỉnh lịch sử: Chuyên gia nhìn thấy cơ hội gì cho nhà đầu tư?

Những yếu tố nào đang chi phối giá vàng toàn cầu?

Thị trường vàng toàn cầu đang trải qua những biến động chưa từng có, không chỉ thể hiện qua những nhịp tăng giảm mạnh của giá mà còn ở sự thay đổi sâu sắc trong tư duy chiến lược của giới đầu tư quốc tế.

Sau khi thiết lập đỉnh lịch sử quanh ngưỡng 5.500-5.600 USD/ounce, giá vàng bước vào đợt điều chỉnh mạnh, có thời điểm giảm xuống dưới 4.000 USD/ounce.

Theo phân tích của chuyên gia kinh tế - TS. Nguyễn Trí Hiếu trong talkshow mới đây do VTC News thực hiện, đây không đơn thuần là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật mà là dấu hiệu của một quá trình chuyển đổi mang tính cấu trúc. Vàng đang dần rời bỏ vai trò là tài sản trú ẩn truyền thống để trở thành một tài sản chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh tiền tệ và địa chính trị ngày càng phức tạp.

Một trong những thay đổi mang tính nền tảng của thị trường vàng năm 2026 là sự dịch chuyển trong cơ cấu nhu cầu toàn cầu. Theo số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, nhu cầu đầu tư vàng vật chất dưới dạng vàng miếng, vàng xu được dự báo vượt nhu cầu vàng trang sức để trở thành phân khúc lớn nhất của thị trường.

Tại các thị trường tiêu thụ lớn như Trung Quốc và Ấn Độ, người tiêu dùng hạn chế mua trang sức do giá quá cao, với mức giảm lần lượt 19% trong năm 2025 và dự kiến thêm 11% trong năm 2026.

Ngược lại, nhu cầu tích trữ vàng vật chất tăng mạnh. Chỉ riêng quý I/2026, lượng vàng miếng và vàng xu được giao dịch trên toàn cầu đạt 474 tấn, mức cao thứ hai trong lịch sử. Xu hướng này phản ánh tâm lý ưu tiên nắm giữ "vàng thật" thay vì các tài sản tài chính trên giấy trong bối cảnh thế giới nhiều bất ổn.

Lý giải về sức hút bền bỉ của vàng, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh sự khác biệt cốt lõi giữa kim loại quý và tiền tệ. Ông cho rằng giá trị của vàng ngày càng tăng vì nguồn cung rất hạn chế, trong khi việc khai thác không hề dễ dàng. Ngược lại, tiền tệ có thể được phát hành mà không có giới hạn khống chế.

Ông Hiếu phân tích, ở cấp độ quốc gia, các ngân hàng trung ương có thể tăng cung tiền thông qua hệ thống tiền điện tử hoặc in thêm tiền giấy để hỗ trợ chính phủ, từ đó làm gia tăng rủi ro lạm phát và nợ công. Trong khi đó, với lịch sử hàng nghìn năm, vàng là tài sản có tính thanh khoản cao, lại có thể chia nhỏ để chi tiêu và thanh toán trong nhiều tình huống. Chính đặc tính không thể bị "in thêm" giúp vàng tránh được hiện tượng bong bóng vỡ và luôn giữ được vị thế là một tài sản được tôn trọng.

Sự mất cân đối giữa cung và cầu cũng là yếu tố then chốt hỗ trợ giá vàng trong dài hạn. Trong khi nhu cầu đầu tư và dự trữ của các ngân hàng trung ương tăng mạnh, sản lượng khai thác toàn cầu chỉ dự kiến tăng khoảng 2-2,4% trong giai đoạn 2025-2026. Ngay cả nguồn cung từ vàng tái chế cũng không tăng đột biến, cho thấy người dân vẫn có xu hướng tiếp tục nắm giữ thay vì chốt lời.

Đáng chú ý, làn sóng "phi đô la hóa" đang diễn ra mạnh mẽ khi nhiều quốc gia, đặc biệt là nhóm BRICS và các nước châu Á, đẩy mạnh mua vàng vật chất và đưa về lưu trữ trong nước thay vì để tại các trung tâm tài chính phương Tây. Xu hướng này đã phá vỡ mối tương quan truyền thống kéo dài suốt 20 năm giữa giá vàng và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ, khiến vàng trở thành một tài sản vận động theo những động lực địa chính trị riêng.

Chuyên gia nói gì về cơ hội đầu tư khi giá vàng điều chỉnh?

Tuy nhiên, thị trường vàng hiện nay cũng chứng kiến cuộc đối đầu giữa các dòng tiền. Trong khi các ngân hàng trung ương liên tục mua vào với tốc độ gần 1.000 tấn mỗi năm, các quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới lại liên tục bán ròng hàng chục tấn vàng.

Sự rút lui của dòng vốn đầu tư tổ chức phản ánh dự báo về một chu kỳ lãi suất cao kéo dài hơn dự kiến dưới sự điều hành của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh. Việc Fed duy trì lập trường cứng rắn nhằm kiểm soát lạm phát khiến đồng USD mạnh lên, đồng thời làm tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng, kéo theo đợt điều chỉnh giá lên tới 27% so với đỉnh lịch sử.

Dưới góc nhìn của TS. Nguyễn Trí Hiếu, những đợt giảm giá ngắn hạn này lại là cơ hội đối với các nhà đầu tư dài hạn và các ngân hàng trung ương.

Ông nhận định bối cảnh hiện nay hoàn toàn khác giai đoạn giảm giá kéo dài sau năm 1980. Nếu như khi đó vàng giảm do lãi suất được đẩy lên mức rất cao để kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế Mỹ, thì hiện nay, mức giảm chủ yếu là tác động ngắn hạn từ chính sách của Fed.

Sự thay đổi trong phong cách điều hành của Fed dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh cũng khiến thị trường trở nên khó đoán hơn. Thay vì minh bạch hóa lộ trình như các đời chủ tịch trước, ông Warsh lựa chọn cách tiếp cận bất ngờ, buộc thị trường phải tự giải mã các dữ liệu kinh tế.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng sự thay đổi này có thể là một chiến lược trong bối cảnh thế giới đa cực, khi Fed không muốn "lộ bài" trước các đối thủ đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào đồng USD. Việc Fed chủ động hơn và có thể đưa ra những quyết định khó đoán để ứng phó với bối cảnh chính trị phức tạp sẽ càng khiến vàng trở thành công cụ phòng vệ không thể thiếu.

Về chiến lược đầu tư, các chuyên gia quốc tế khuyến nghị phân bổ vàng ở mức 5-15% danh mục nhằm phòng ngừa rủi ro. TS. Nguyễn Trí Hiếu đưa ra lời khuyên rằng, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, việc trú ẩn vào vàng là cần thiết.

Ông nhấn mạnh thời điểm giá giảm chính là lúc tốt nhất để mua vào, vì vàng vẫn là nơi trú ẩn an toàn nhất khi niềm tin vào các đồng tiền pháp định và tài sản giấy đang bị lung lay

Dù chịu áp lực từ đồng USD mạnh và lãi suất cao trong ngắn hạn, triển vọng dài hạn của vàng vẫn rất tích cực. Trong bối cảnh nhiều biến động như hiện nay, vàng được dự báo sẽ tiếp tục giữ vai trò là "van điều tiết" và tài sản dự trữ chiến lược quan trọng của hệ thống tài chính toàn cầu trong những năm tới. Nhà đầu tư được khuyến nghị kiên nhẫn, ưu tiên quản trị rủi ro và xây dựng chiến lược nắm giữ dài hạn thay vì chạy theo các cơn sốt ngắn hạn trên thị trường.