Cục Thuế ban hành sổ tay nhận diện rủi ro 2 sổ kế toán

Bộ Tài chính vừa ban hành sổ tay hướng dẫn phòng, chống hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán dành cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp, đại lý thuế và các tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ về thuế.

Theo Cục Thuế, tài liệu không chỉ cảnh báo các hành vi vi phạm mà còn hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng quy định, chủ động chuyển sang mô hình quản trị minh bạch, giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Cơ quan thuế khuyến nghị hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần ghi nhận đầy đủ, trung thực, kịp thời mọi giao dịch kinh tế trên một hệ thống sổ kế toán thống nhất; xuất hóa đơn đầy đủ theo đúng giá trị thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán và hạn chế giao dịch tiền mặt, ưu tiên thanh toán qua ngân hàng để đảm bảo tính minh bạch.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền; định kỳ đối chiếu số liệu để kịp thời phát hiện sai lệch. Việc sử dụng phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử của các đơn vị cung cấp uy tín cũng được khuyến nghị nhằm đảm bảo tuân thủ quy định.

Trường hợp phát hiện sai sót, người nộp thuế nên chủ động rà soát, kê khai bổ sung, điều chỉnh và liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn. Theo Cục Thuế, việc tự giác khắc phục có thể được xem là tình tiết giảm nhẹ khi xử lý vi phạm.

6 câu hỏi doanh nghiệp cần tự rà soát

Để giúp hộ kinh doanh và doanh nghiệp tự đánh giá mức độ tuân thủ, Cục Thuế đưa ra danh sách 6 câu hỏi kiểm tra. Nếu câu trả lời là "không" ở bất kỳ tiêu chí nào, doanh nghiệp cần rà soát ngay.

Các nội dung cần kiểm tra gồm: doanh thu trên sổ kế toán có khớp với tổng giá trị hóa đơn điện tử đã xuất; số liệu kê khai thuế có thống nhất với báo cáo tài chính và dòng tiền qua ngân hàng; doanh nghiệp chỉ duy trì một hệ thống sổ kế toán duy nhất; toàn bộ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ đều được xuất hóa đơn đầy đủ; các báo cáo nội bộ thống nhất với số liệu kê khai thuế; tỷ lệ giao dịch tiền mặt có phù hợp với đặc thù ngành nghề.

Theo Cục Thuế, việc tuân thủ đầy đủ sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, tính tiền chậm nộp hoặc bị xử lý hình sự đối với các hành vi nghiêm trọng.

Đồng thời, hệ thống tài chính minh bạch cũng giúp nâng cao uy tín doanh nghiệp, tạo thuận lợi trong tiếp cận vốn vay, huy động đầu tư và mở rộng hợp tác với đối tác.

Cảnh báo trách nhiệm của đơn vị cung cấp phần mềm

Đối với các đại lý thuế và doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ, Cục Thuế yêu cầu không phát triển hoặc hỗ trợ các phần mềm có khả năng tạo lập, duy trì song song hai hệ thống sổ kế toán.

Các đơn vị này cần tích hợp chức năng cảnh báo khi phát hiện bất thường giữa doanh thu, hóa đơn điện tử và dòng tiền; bảo đảm kết nối, truyền nhận dữ liệu đầy đủ, chính xác với cơ quan thuế, đồng thời phối hợp cung cấp thông tin khi được yêu cầu.

Cục Thuế nhấn mạnh, tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ nếu tiếp tay hoặc hỗ trợ thiết lập hệ thống "2 sổ kế toán" có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý với vai trò đồng phạm hoặc giúp sức cho hành vi trốn thuế.