‘Cuộc đua’ sàn tài sản mã hóa sau một năm thí điểm: Người tăng tốc, bên rút lui
Sau gần một năm nghị quyết mở đường thí điểm thị trường tài sản mã hóa được ban hành, việc hình thành sàn giao dịch trong nước đã có những chuyển biến mới. Có doanh nghiệp đã chạm mốc vốn 10.000 tỷ đồng, có đơn vị vừa tăng vốn hơn 13 lần, nhưng cũng không ít tên tuổi lớn quyết định đứng ngoài.
Không phải “ông lớn” nào cũng đi đến cùng
Nghị quyết 05/2025/NQ-CP được Chính phủ ban hành ngày 9/9/2025, thời gian thí điểm 5 năm. Theo quy định, doanh nghiệp muốn cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa phải có vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng, đồng thời đáp ứng hàng loạt yêu cầu về cơ cấu cổ đông, nhân sự, công nghệ, quản trị rủi ro, lưu ký, phòng chống rửa tiền và an toàn hệ thống.
Bộ Tài chính bắt đầu tiếp nhận hồ sơ từ tháng 1 năm nay, 5 doanh nghiệp được xác định có hồ sơ đầy đủ, hợp lệ ở vòng đầu gồm Công ty Cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX), Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Sacom (SCEX), Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), Công ty Cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX) và Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam.
Trong nhóm này, CAEX đã hoàn tất tăng vốn từ 25 tỷ đồng lên 10.000 tỷ đồng vào tháng 4. Trong cơ cấu vốn, Công ty Cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) góp 1.100 tỷ đồng, tương đương 11%; các cổ đông khác gồm Công ty Cổ phần LynkiD và Công ty TNHH Đầu tư Future Land.
Đây là bước tiến đáng kể bởi 10.000 tỷ đồng không chỉ là một con số vốn lớn mà còn là điều kiện “cửa vào” bắt buộc theo Nghị quyết 05. Bên cạnh vốn, doanh nghiệp vận hành sàn còn phải có tối thiểu 65% vốn do các tổ chức góp, trong đó trên 35% thuộc ít nhất hai tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ.
Một chuyển động đáng chú ý vừa xuất hiện trước thời điểm tròn một năm thực hiện Nghị quyết 05 là Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Sacom (SCEX) trong tháng 8 đã tăng vốn điều lệ từ 360 tỷ đồng lên 5.000 tỷ đồng, tăng gần 14 lần. Như vậy, SCEX đã đi được một nửa chặng đường để đáp ứng điều kiện về vốn tối thiểu.
Trong khi đó, một số tên tuổi từng có kế hoạch tham gia lĩnh vực mới này, đã rút lui. Lãnh đạo Chứng khoán Vietcap cho biết, doanh nghiệp dừng dự án lập sàn từ tháng 8/2025 vì yêu cầu vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng quá lớn, trong khi công ty không muốn phân bổ quá nhiều nguồn lực cho một lĩnh vực mới và còn nhiều yếu tố chưa rõ.
Sang năm nay, HSC cho biết chưa sẵn sàng tham gia sàn tài sản số, trong khi SSI cũng không còn theo đuổi cuộc chơi theo hướng lập sàn như kỳ vọng trước đó. Một số hồ sơ khác cũng không vượt qua vòng đánh giá ban đầu.
Chưa xử phạt từ 1/9
Thông tin gây chú ý nhất những ngày qua là từ 1/9/2026, lĩnh vực tài sản mã hóa bắt đầu có chế tài xử phạt riêng theo Nghị định 284/2026/NĐ-CP. Nghị định này quy định mức phạt tối đa 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân.
Tuy nhiên, trao đổi với PV Tiền Phong, ông Tô Trần Hoà - Phó Trưởng ban thường trực, Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết, chỉ khi nào Việt Nam có sàn giao dịch tài sản mã hoá do Bộ Tài chính cấp phép thì quy định xử phạt mới bắt đầu áp dụng.
Được biết, Bộ Tài chính đã có công văn gửi Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước lấy ý kiến đối với các hồ sơ đề nghị cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có sàn giao dịch tài sản mã hoá nào được cấp phép thí điểm tại thị trường Việt Nam.
