Đại biểu Quốc hội nhắc bài học SCB, cảnh báo rủi ro khi sửa luật ngân hàng

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu tập trung vào yêu cầu mở rộng vai trò của thị trường vốn, đồng thời kiểm soát các rủi ro có thể phát sinh đối với hệ thống ngân hàng.

Nhắc bài học từ SCB và khủng hoảng trái phiếu

Góp ý về Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi, đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH TP.HCM, đồng tình với việc bổ sung quy định cho phép ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Theo ông Ngân, quy định này có ý nghĩa trong quá trình cơ cấu lại thị trường tài chính Việt Nam, trong bối cảnh tín dụng ngân hàng vẫn chiếm tỷ trọng lớn.

Đại biểu cho biết dư nợ trong hệ thống ngân hàng thương mại hiện trên 20 triệu tỷ đồng, tương đương 145% GDP. Trong khi đó, vốn hóa thị trường chứng khoán được định hướng khoảng 100% GDP, hiện đạt 80% GDP. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp được định hướng đạt khoảng 25% đến 30% GDP nhưng hiện mới khoảng 12% GDP.

Theo ông, việc bổ sung chức năng làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm có thể góp phần nâng vai trò của thị trường vốn và hỗ trợ cơ cấu lại thị trường tài chính.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý cần làm rõ trách nhiệm của ngân hàng trong từng vai trò. Ngân hàng Nhà nước cần yêu cầu các ngân hàng thương mại giải thích rõ cho khách hàng đâu là đại lý phát hành, đâu là bảo lãnh thanh toán phát hành và đâu là đại lý quản lý tài sản bảo đảm.

Việc phân định này nhằm tránh tình trạng khách hàng nhầm lẫn về mức độ cam kết và trách nhiệm của ngân hàng đối với trái phiếu doanh nghiệp.

Từ thực tế thị trường, ông Ngân nhấn mạnh: "Sự cố khủng hoảng thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2022 và bài học từ Ngân hàng SCB là những vấn đề cần nghiêm túc rút kinh nghiệm".

Cảnh báo nếu "tỷ lệ an toàn khác" làm tăng rủi ro

Cũng liên quan đến an toàn hệ thống, đại biểu Nguyễn Hải Nam, Đoàn ĐBQH TP.Huế, đồng tình với việc bổ sung một số "tỷ lệ an toàn khác" để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và các dự án lớn, trọng điểm quốc gia.

Tuy nhiên, ông đề nghị làm rõ khái niệm này.

Theo đại biểu, nếu "tỷ lệ an toàn khác" được hiểu theo hướng an toàn hơn thì không có nhiều vấn đề cần bàn. Nhưng nếu "khác" được hiểu theo hướng ít an toàn hơn, tức chấp nhận mức rủi ro cao hơn, quy định có thể kéo theo nhiều hệ quả.

Ông cảnh báo nguy cơ hạ chuẩn an toàn, áp dụng thiếu thống nhất, bị lạm dụng hoặc tạo ra cạnh tranh không lành mạnh. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của hệ thống ngân hàng.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam cho rằng không thể bỏ qua các bài học thực tế trong quá trình tái cơ cấu những ngân hàng yếu kém trước đây, trong đó có sự cố tái cấu trúc Ngân hàng SCB năm 2022. Vì vậy, việc thiết kế các cơ chế mới cần đi kèm yêu cầu kiểm soát rủi ro.