Danh sách 58 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được đề xuất cắt giảm

Sáng 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Theo dự thảo, Chính phủ đề xuất cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, giảm 786 điều kiện kinh doanh và 232 thủ tục hành chính, qua đó tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết việc sửa đổi Luật Đầu tư nhằm thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí cho doanh nghiệp, xóa bỏ các rào cản gia nhập thị trường, thúc đẩy phát triển kinh tế, đồng thời tăng cường hậu kiểm và bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, sức khỏe cộng đồng.

Theo Bộ trưởng, Luật Đầu tư hiện hành quy định 198 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Trên cơ sở rà soát, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh. Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trong dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở kế thừa danh mục tại Nghị quyết này, trong đó đã cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành, nghề.

Tiếp tục rà soát, dự thảo Luật đề xuất cắt giảm tổng cộng 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, bổ sung một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực.

Theo Chính phủ, đây là lĩnh vực liên quan đến việc thu thập, lưu giữ dữ liệu cá nhân và dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia nên cần được quản lý chặt chẽ, đồng thời góp phần khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành. Bên cạnh đó, dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung phạm vi quản lý đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Dự thảo Luật bao gồm 05 Điều và 01 Phụ lục, gồm: Điều 1 - Sửa đổi, bổ sung Điều 6 của Luật Đầu tư số 143/2026/QH15; Điều 2 - Sửa đổi, bổ sung Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2026/QH15; Điều 3 - Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; Điều 4 - Hiệu lực thi hành; Điều 5 - Điều khoản chuyển tiếp.

Theo thống kê của Chính phủ, việc cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cùng với việc sửa đổi phạm vi của các ngành, nghề liên quan dự kiến sẽ cắt giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh và 232 thủ tục hành chính, giúp giảm khoảng 175 tỷ đồng chi phí tuân thủ và tiết kiệm khoảng 7.500 giờ thực hiện thủ tục hành chính mỗi năm cho người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, theo dự thảo, các quy định về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cơ bản nhất trí với các nội dung sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư, đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở và tính thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo cơ quan thẩm tra, việc cắt giảm cần bảo đảm thực sự cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, chứ không chỉ đáp ứng mục tiêu về số lượng.

Do phạm vi sửa đổi có tác động rộng, Ủy ban cũng đề nghị bổ sung đánh giá tác động đầy đủ hơn, tổng hợp và giải trình ý kiến của các đối tượng chịu tác động, đồng thời chuẩn bị đầy đủ các văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ ngay khi có hiệu lực.

Về phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cơ quan thẩm tra thống nhất với định hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị đánh giá kỹ đối với các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao như kinh doanh nước sạch, kinh doanh khí, tàu bay không người lái, khoáng sản, khai thác cảng biển và thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên.

Theo Ủy ban, việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi, hiệu quả của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm không phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước.

Đối với đề xuất bổ sung hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban đề nghị tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động đối với môi trường đầu tư kinh doanh, việc thực hiện các cam kết quốc tế và nguy cơ phát sinh rào cản gia nhập thị trường, đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và mục tiêu cải cách điều kiện đầu tư kinh doanh.

Bên cạnh đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tên gọi của dự thảo Luật để phản ánh đúng phạm vi điều chỉnh, do dự thảo không chỉ sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư mà còn sửa đổi một số quy định của Luật Xây dựng và Luật Đường bộ.

Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực nhằm bảo đảm việc tổ chức thi hành thông suốt, không phát sinh thêm điều kiện đầu tư kinh doanh, giấy phép hoặc thủ tục hành chính dưới bất kỳ hình thức nào.

Trước đó, tại Điều 3 dự thảo Nghị quyết về cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Chính phủ đề xuất cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025. Danh sách cụ thể như sau: