Dự kiến xây dựng tuyến đường sắt đi chung cầu đường bộ kết nối 2 thành phố lớn phía Nam, vốn đầu tư trên 170.000 tỷ

Tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ dài hơn 175km đang được đề xuất đầu tư bằng vốn đầu tư công với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 171.000 tỷ đồng. Khi hoàn thành, đây sẽ là tuyến đường sắt đầu tiên kết nối trực tiếp trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước với thủ phủ vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong nhiều năm qua, TP. HCM và Cần Thơ luôn được xem là hai cực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam. Một bên là đầu tàu kinh tế của cả nước, trung tâm tài chính, thương mại và logistics lớn nhất Việt Nam; bên còn lại là đô thị trung tâm của Đồng bằng sông Cửu Long, giữ vai trò cửa ngõ giao thương của vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất cả nước.

Tuy nhiên, kết nối giữa hai đô thị này hiện chủ yếu dựa vào đường bộ và đường thủy. Trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa ngày càng tăng, việc hình thành một tuyến đường sắt hiện đại được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực phát triển cho toàn bộ hành lang kinh tế phía Nam.

Đề xuất tuyến đường sắt hơn 171.000 tỷ đồng

Nguồn tin trên báo Dân trí cho hay, mới đây, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận (PMU Mỹ Thuận) đã vừa báo cáo Bộ Xây dựng kết quả nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt TP. HCM - Cần Thơ.

Theo phương án được đề xuất, tuyến có tổng chiều dài khoảng 175,2km, bắt đầu từ ga An Bình thuộc phường Dĩ An (TP. HCM) và kết thúc tại ga Cần Thơ thuộc phường Hưng Phú (TP. Cần Thơ).

Tuyến đường sắt sẽ đi qua 5 địa phương gồm TP. HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP. Cần Thơ. Tổng mức đầu tư sơ bộ được xác định khoảng 171.560 tỷ đồng theo phương án đường sắt đi chung cầu với tuyến đường bộ tại khu vực vượt sông Hậu.

Trong trường hợp xây dựng cầu đường sắt riêng biệt thay vì sử dụng chung kết cấu cầu đường bộ, tổng vốn đầu tư dự kiến tăng lên khoảng 175.110 tỷ đồng.

Kỳ vọng thay đổi phương thức vận tải của Đồng bằng sông Cửu Long

Theo nghiên cứu, dự án được quy hoạch là tuyến đường sắt điện khí hóa, phục vụ vận tải hỗn hợp giữa hành khách và hàng hóa.

Giai đoạn đầu sẽ đầu tư tuyến đường đơn với khổ ray tiêu chuẩn 1.435mm. Tàu khách có thể vận hành với tốc độ tối đa 160km/h, trong khi tàu hàng đạt tốc độ 120km/h. Toàn tuyến dự kiến bố trí 12 ga cùng 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ để phục vụ công tác vận hành, bảo dưỡng.

Dù giai đoạn 1 chỉ xây dựng đường đơn, dự án được quy hoạch theo tiêu chuẩn đường đôi nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải trong dài hạn. Theo tính toán của đơn vị lập dự án, phương án này vẫn đủ khả năng phục vụ nhu cầu khai thác đến khoảng năm 2055.

Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ là giảm áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ hiện nay.

Hiện phần lớn hoạt động vận chuyển hàng hóa từ Đồng bằng sông Cửu Long lên TP. HCM và các cảng biển khu vực Đông Nam Bộ vẫn phụ thuộc vào đường bộ. Điều này khiến chi phí logistics của vùng luôn ở mức cao so với nhiều khu vực khác.

Khi tuyến đường sắt được đưa vào khai thác, hàng hóa có thể được vận chuyển với khối lượng lớn hơn, ổn định hơn và ít phụ thuộc vào tình trạng ùn tắc giao thông trên các tuyến quốc lộ và cao tốc.

Đối với hành khách, tuyến đường sắt tốc độ cao cũng mở ra thêm một phương thức di chuyển mới giữa TP. HCM và Cần Thơ, góp phần tăng cường liên kết lao động, thương mại, du lịch và dịch vụ giữa hai đô thị trung tâm của khu vực phía Nam.

Dự kiến khởi công năm 2028

Báo Dân trí cho hay, theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, PMU Mỹ Thuận kiến nghị đầu tư dự án bằng nguồn vốn đầu tư công.

Đơn vị này cho rằng kinh nghiệm quốc tế cho thấy các dự án đường sắt quy mô lớn thường phát huy hiệu quả tốt hơn khi được đầu tư bằng ngân sách nhà nước thay vì triển khai theo mô hình đối tác công tư (PPP).

Về tiến độ, dự án dự kiến được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư trong thời gian tới. Nếu các thủ tục được triển khai đúng kế hoạch, công tác thiết kế kỹ thuật tổng thể và phê duyệt dự án sẽ hoàn thành trong quý I/2028.

Tuyến đường sắt có thể được khởi công vào quý III/2028 và cơ bản hoàn thành vào năm 2035.

Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ là một trong những dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất từng được triển khai tại khu vực phía Nam, đồng thời tạo ra trục kết nối đường sắt đầu tiên giữa TP. HCM và Cần Thơ - hai trung tâm kinh tế có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của toàn vùng Nam Bộ.