Dự trữ dầu của Mỹ xuống thấp kỷ lục, chuyên gia cảnh báo nguy cơ 'không bao giờ hồi phục'

Theo các chuyên gia, nếu các khoang chứa bị hư hại, Mỹ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc ứng phó với các cuộc khủng hoảng năng lượng trong tương lai. Dầu thuộc Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Mỹ (SPR) được lưu trữ trong 60 khoang muối nằm sâu hàng nghìn feet dưới lòng đất tại bốn cơ sở lớn dọc bờ Vịnh Mexico, ở Louisiana và Texas.

Theo dữ liệu Bộ Năng lượng Mỹ công bố hôm thứ Hai, lượng dầu trong SPR đã giảm xuống dưới 300 triệu thùng lần đầu tiên kể từ khi kho dự trữ được lấp đầy vào đầu thập niên 1980. Tồn kho đang giảm nhanh khi Mỹ giải phóng 172 triệu thùng để đối phó với tình trạng gián đoạn nguồn cung do chiến tranh Iran gây ra. Sau khi đợt xả kho kết thúc, SPR dự kiến chỉ còn khoảng 243 triệu thùng.

Bộ Năng lượng cho biết cần giữ lại ít nhất 70 triệu thùng trong kho để có thể vận hành các khoang chứa một cách an toàn. Tuy nhiên, Amos Hochstein, cựu cố vấn cấp cao về năng lượng cho Tổng thống Joe Biden, đã bác bỏ con số này.

“Đừng tin những người trong chính phủ nói rằng SPR có thể giảm xuống còn 70 triệu thùng. Điều đó là vô lý,” Hochstein nói với chương trình “Squawk Box” của CNBC hôm thứ Năm. Theo ông, nếu giảm xuống mức đó, kho dự trữ sẽ bị rút cạn đến mức “không bao giờ có thể khôi phục lại được”.

Hồi tháng 6, cựu quan chức chính quyền Biden cũng cảnh báo rằng việc đưa SPR xuống dưới 300 triệu thùng có thể gây hư hại cho các khoang chứa.

“Tôi không biết ai tin rằng chúng ta có thể xuống dưới 300 triệu thùng”, Hochstein chia sẻ với Brian Sullivan của CNBC tại một sự kiện của Atlantic Council. “Tôi biết rất nhiều người cho rằng chúng ta thậm chí không nên tiến gần mức 300 triệu, bởi về mặt vật lý, điều đó sẽ làm hỏng các khoang chứa dầu”.

Người phát ngôn Bộ Năng lượng Ben Dietderich phản bác, cho rằng các tuyên bố nói những khoang chứa của SPR có nguy cơ sụp đổ khi dầu được rút ra là sai.

“Các khoang luôn đầy. Điều duy nhất thay đổi là tỷ lệ giữa dầu và nước bên trong”, Dietderich nói. Ông cho biết chính quyền Tổng thống Trump đang “quản lý SPR một cách có trách nhiệm, đúng với vai trò là một tài sản an ninh quốc gia trọng yếu”.

Lo ngại về độ bền của các khoang muối không chỉ xuất hiện ở một phía chính trị. Các nghị sĩ Cộng hòa từng nêu vấn đề tương tự khi chính quyền Biden giải phóng kỷ lục 180 triệu thùng dầu sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022. Dưới thời ông Biden, SPR giảm xuống dưới 350 triệu thùng trong năm 2023, sau đó được bổ sung trở lại khoảng 415 triệu thùng trước khi chiến tranh Iran nổ ra.

Trong một báo cáo hồi tháng 5, Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ Mỹ (GAO) cho biết việc “liên tục rút một phần dầu rồi bơm đầy trở lại có thể làm hòa tan lặp đi lặp lại cùng một khu vực của khoang, từ đó tạo ra những hình dạng không mong muốn”.

Theo GAO, phần lớn các khoang của SPR vẫn ở trong “tình trạng rất tốt” sau đợt xả kho năm 2022.

“Tuy nhiên, mỗi chu kỳ rút dầu đều làm tăng thể tích khoang và giảm khoảng cách giữa các khoang trong cùng vòm muối, qua đó làm suy giảm khả năng tồn tại lâu dài của chúng”, báo cáo cho biết.

Ngưỡng vận hành tối thiểu

Để đưa dầu từ SPR lên mặt đất, các đơn vị vận hành bơm nước vào đáy khoang nhằm đẩy dầu thô lên trên, sau đó bơm dầu qua giếng vào hệ thống đường ống.

Theo Siddharth Misra, giáo sư kỹ thuật dầu khí tại Đại học Texas A&M, mức 70 triệu thùng chỉ là ngưỡng tối thiểu tuyệt đối về mặt vật lý, cần thiết để duy trì một lớp dầu đủ dày ở phía trên khoang, giúp các ống khai thác luôn ngập trong dầu thay vì nước.

Tuy nhiên, ông cho rằng ngưỡng vận hành thực tế của lượng dầu thô phải nằm trong khoảng 250–300 triệu thùng. Với mức tồn kho hiện tại, “độ an toàn của các khoang và khả năng vận hành tổng thể đang đối mặt với rủi ro cao hơn”, ông chia sẻ.

Theo Misra, khi tồn kho giảm xuống dưới 300 triệu thùng, SPR bắt đầu mất khả năng bơm dầu với tốc độ cao để ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Hệ thống đường ống và máy bơm cũng có thể bị hư hại khi lớp dầu phía trên trở nên mỏng hơn, trong khi bùn cặn dâng lên gần cửa hút dầu ở phần trần khoang.

Trong các đợt rút dầu nhanh, nước ngọt thường được bơm vào khoang. Theo Misra, nước ngọt làm hòa tan các vách muối, từ đó “tạo ra phần mái khoang phẳng hơn và kém ổn định hơn, đồng thời làm mỏng nghiêm trọng các trụ muối quan trọng ngăn cách giữa các khoang liền kề, khiến rủi ro địa chất về sụp đổ cấu trúc tăng mạnh”.

SPR ban đầu được thiết kế để chịu được khoảng năm lần rút cạn hoàn toàn. Trên thực tế, trong 40 năm qua, hệ thống này đã trải qua hàng chục đợt xả kho lớn nhỏ.

“Do hệ thống không được thiết kế cho số chu kỳ nhiều đến vậy, việc liên tục bơm nước vào và rút dầu ra đã gây biến dạng nghiêm trọng các khoang, đẩy nhanh tình trạng các khối muối lớn rơi từ trần khoang và làm suy yếu đáng kể độ bền cấu trúc tổng thể của hệ thống dự trữ vốn đã già hóa”, Misra cho biết.

Các quan chức Bộ Năng lượng từng nói với GAO rằng họ đang phải “giữ cơ sở hạ tầng SPR hoạt động bằng những miếng vá tạm thời” và không rõ những biện pháp này còn duy trì được bao lâu.

GAO cũng phát hiện rằng tính đến tháng 12/2025, hơn một phần tư lượng dầu trong SPR không thể rút ra, do kết hợp giữa việc các công trình đang thi công và một số khoang ngừng hoạt động.

Trong khi đó, các nhà phân tích của Rapidan Energy ước tính SPR có một “ngưỡng mềm” khoảng 170 triệu thùng. Nếu thấp hơn mức này, những hạn chế liên quan đến độ bền của khoang và hạ tầng bơm dầu sẽ khiến việc tiếp tục xả kho trở nên không hợp lý.

Hochstein cho rằng với mức SPR hiện tại, chỉ một cơn bão lớn ở Florida hoặc Louisiana cũng có thể đẩy Mỹ vào tình thế khó khăn.

“Dưới 300 triệu thùng, tức là mức chúng ta đang ở hiện nay, không phải là chúng ta không thể tiếp tục rút dầu, nhưng tốc độ dòng chảy sẽ chậm lại và điều đó đặt chúng ta vào tình thế nguy hiểm”, ông nói.