Fed tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn 3 năm, 16 quan chức phát tín hiệu đáng chú ý
1h sáng ngày 17/9 (theo giờ Việt Nam), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định tăng lãi suất - lần đầu tiên sau hơn 3 năm, đồng thời phát tín hiệu có thể tiếp tục tăng thêm một lần nữa.
Đúng như thị trường dự đoán, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu nhất trí 12-0, quyết định nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, tương đương 25 điểm cơ bản. Động thái này đưa phạm vi lãi suất lên 3,75%-4%.
“Lạm phát vẫn ở mức cao. Quyết định chính sách hôm nay sẽ hỗ trợ việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% của Ủy ban trong thời gian phù hợp hơn. Ủy ban sẽ đảm bảo ổn định giá cả”, FOMC cho biết trong tuyên bố ngắn gọn sau cuộc họp.
Dù các quan chức Fed gần đây đưa ra nhiều tín hiệu trái chiều, thị trường vẫn đặt cược với xác suất trên 90% rằng FOMC sẽ tăng lãi suất. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn lo ngại một số quan chức có thể bỏ phiếu phản đối quyết định này.
Các số liệu lạm phát liên tục ở mức cao, cùng những phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh vài tuần trước, đã khiến Phố Wall tin rằng Fed sẽ thực hiện đợt tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 7/2023.
Phần lớn quan chức Fed dự báo sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất
Các dự báo cập nhật được FOMC công bố mới đây cho thấy phần lớn quan chức Fed cho rằng một đợt tăng lãi suất khác có thể diễn ra trong năm nay.
Biểu đồ dot plot, phản ánh dự báo lãi suất của từng quan chức, cho thấy 16/18 thành viên tham gia dự kiến sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất. Chủ tịch Kevin Warsh không đưa ra dự báo dot plot kể từ khi đảm nhiệm vị trí này.
Trong số 16 quan chức dự báo tăng thêm lãi suất, 4 người cho rằng Fed có thể tăng thêm 2 lần. Hai quan chức còn lại cho rằng Fed nên dừng lại sau một lần tăng.
Tuy nhiên, không có đợt tăng lãi suất nào được dự báo trong các năm tiếp theo. Các quan chức dự kiến có một lần giảm lãi suất vào năm 2028 và ít nhất một lần giảm vào năm 2029.
Các quan chức Fed cũng nâng nhẹ dự báo lạm phát trong năm nay. Fed dự báo chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) toàn phần sẽ tăng 3,7%, trong khi PCE lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 3,4%. Cả hai mức dự báo đều cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo cập nhật hồi tháng 6.
Fed không kỳ vọng lạm phát đạt mục tiêu 2% cho đến năm 2029, dù cơ quan này dự báo cả hai thước đo sẽ giảm mạnh trong năm 2027, xuống 2,3% đối với PCE toàn phần và 2,5% đối với PCE lõi.
Fed từng dự định giữ nguyên lãi suất
FOMC đã duy trì lãi suất ổn định trong suốt năm nay và ban đầu được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ nguyên chính sách. Tuy nhiên, xu hướng bắt đầu thay đổi theo hướng tăng lãi suất vào cuối tháng 8.
Fed hiếm khi chỉ tăng lãi suất một lần rồi dừng lại. Khi lạm phát vẫn ở mức cao, các nhà hoạch định chính sách thường tiếp tục duy trì hoặc nâng lãi suất để kiềm chế giá cả. Ngược lại, nếu kinh tế tăng trưởng quá yếu, Fed có xu hướng hạ lãi suất để thúc đẩy nhu cầu.
Dù quyết định tăng lãi suất đã được dự đoán, lý do đằng sau động thái này lại khá bất thường.
Thông thường, Fed không vội tăng lãi suất để ứng phó với những đợt tăng giá xuất phát từ các yếu tố bên ngoài nền kinh tế, chẳng hạn giá nhiên liệu tăng do xung đột với Iran hay tác động kéo dài của thuế quan.
Tuy nhiên, những ngày gần đây, các quan chức Fed bắt đầu lo ngại rằng việc tiếp tục bỏ qua đà tăng giá có thể khiến lạm phát kéo dài, nhất là khi thị trường lao động đang ổn định. FOMC đã hạ dự báo tỷ lệ thất nghiệp xuống 4,1%, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 6.
Giá năng lượng có thể khiến lạm phát lan rộng
Mối lo hiện tại là giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài có thể làm gia tăng kỳ vọng lạm phát và bắt đầu lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Các chuyên gia kinh tế cũng nhận định dòng vốn đầu tư gia tăng vào trí tuệ nhân tạo (AI) có thể trở thành một yếu tố gây áp lực lên lạm phát. Ngoài ra, ký ức về giai đoạn lạm phát được cho là “tạm thời” vài năm trước vẫn còn khá rõ trong tâm trí các nhà hoạch định chính sách.
Khi đó, các quan chức Fed cho rằng cú sốc cung - cầu do đại dịch Covid-19 gây ra cuối cùng sẽ biến mất. Tuy nhiên, điều ngược lại đã xảy ra: Lạm phát tăng lên mức cao nhất trong 40 năm, trước khi Fed quyết định hành động.
Trong cuộc họp tháng 7, tranh luận về chính sách tiền tệ đã tạo ra sự bất đồng đáng kể. Ba thành viên FOMC đã bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất, thay vào đó ủng hộ tăng 0,25 điểm phần trăm.
Tại cuộc họp tuần này, triển vọng chính sách cho năm 2027 cũng khá sít sao. Có 8 quan chức dự báo sẽ tăng lãi suất thêm, 6 người cho rằng lãi suất sẽ được giữ nguyên, trong khi 4 người dự báo giảm lãi suất.
Lợi suất trái phiếu và chi phí vay đồng loạt tăng
Thị trường cũng đã phản ánh khả năng lãi suất duy trì ở mức cao hơn trên toàn bộ đường cong lợi suất.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đang tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã tăng khoảng 0,25 điểm phần trăm kể từ bài phát biểu của ông Kevin Warsh tại Hội nghị Jackson Hole ngày 28/8.
So với mức đáy hồi tháng 2, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm hiện đã tăng khoảng 1 điểm phần trăm. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm - vốn nhạy cảm nhất với kỳ vọng về lãi suất - thậm chí còn tăng mạnh hơn.
Chi phí vay cũng đang tăng theo. Theo Mortgage News Daily, lãi suất thế chấp cố định 30 năm đã tăng lên 7,19%, cao hơn khoảng 38 điểm cơ bản so với thời điểm trước bài phát biểu tại Jackson Hole và tăng hơn 1 điểm phần trăm so với một năm trước.
Tham khảo CNBC
